II SA/Ke 759/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 17 lutego 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. Ż. na postanowienie Wojewody z dnia 28 października 2008 r.] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł już uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, II. ustanowić dla S. Ż. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S. Ż. na postanowienie Wojewody z dnia [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Skarżący złożył w dniu 12 lutego 2009 r. na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w wyżej wymienionej sprawie. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, dwiema małoletnimi córkami oraz dwunastoletnim chłopcem, dla którego jest rodziną zastępczą. S. Ż. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budownictwa. Skarżący oświadczył, że ostatnie zlecenie na kwotę 1200 zł otrzymał w grudniu 2008 r. Od tego czasu nie pracuje i nie osiąga dochodów, gdyż w budownictwie panuje zastój ze względu na zimę. Jego żona pobiera miesięczne wynagrodzenie za pracę w wysokości 2100 zł brutto. Ponadto jako rodzina zastępcza otrzymują miesięcznie z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie kwotę 660 zł na utrzymanie wychowanka. Skarżący jest właścicielem domu wielkości 130 m kw i nieruchomości rolnej o powierzchni 1,02 ha oraz samochodu marki Renault Espace z 1994 r. o wartości poniżej 3000 euro. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Biorąc pod uwagę, że skarżący aktualnie nie osiąga dochodu z działalności gospodarczej, a jego pięcioosobowa rodzina, w tym troje małoletnich dzieci w wieku szkolnym, utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę jego żony i świadczenia z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów występujących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem zasługuje na uwzględnienie jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych występujących na obecnym etapie postępowania i ustanowienie radcy prawnego, który jest niezbędny do sporządzenia skargi kasacyjnej. Należy jednak podkreślić, że przyznanie prawa pomocy nie działa z mocą wsteczną i nie obejmuje zwrotu już uiszczonego przez wnioskodawcę wpisu sądowego od skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.