II SA/Ke 759/16

WyrokWSA w Kielcach2016-10-27

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do rozstrzygania o własności nieruchomości w postępowaniu o aktualizację danych ewidencyjnych, gdy istnieje spór co do tego, komu grunt faktycznie przysługuje?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do rozstrzygania o własności nieruchomości w postępowaniu o aktualizację danych ewidencyjnych. Postępowanie to ma charakter rejestrowy i wtórny wobec zdarzeń prawnych. W przypadku sporu o własność, konieczne jest wcześniejsze rozstrzygnięcie przez sąd powszechny, a dopiero następnie ujawnienie orzeczenia w operacie ewidencyjnym. Organ nie może eliminować z obrotu prawnego decyzji podziałowych ani ustalać, kto faktycznie jest właścicielem gruntu, gdyż wymaga to oceny skutków prawnych umów przenoszących własność, co należy do kompetencji sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na ujawnieniu działki nr [...] i wpisaniu ich jako właścicieli. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję starosty odmawiającą wprowadzenia zmian, wskazując na skomplikowaną historię prawną działki, w tym jej włączenie do sąsiednich działek w wyniku modernizacji ewidencji w 1991 r. oraz późniejszy obrót prawny tymi działkami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że ich prawo własności zostało potwierdzone wpisem do księgi wieczystej i że organ nie miał podstaw do odmowy aktualizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi A. G. – N. i W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. UZASADNIENIA Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania W. G. i A. G.N. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów obrębu P. gmina P., polegającej na ujawnieniu działki nr [...]i wpisaniu jako jej właścicieli W. G. i A. G.-N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z 14 października 2015r. W. G. oraz A. G.-N. zwrócili się do Starosty o wykazanie w ewidencji gruntów i budynków obrębu P. działki nr [...] i ich jako jej właścicieli. Starosta odmówił wprowadzenia żądanej zmiany. Dalej Organ odwoławczy wskazał, że ewidencja gruntów i budynków dla miasta P. została założona w 1970 r. Jak wynika z mapy ewidencji gruntów z 1970 oraz szkicu z 1976 r. sporządzonego w związku z wydaniem aktów własności ziemi nr [...] i nr [...], działka nr [...] była położona pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...], podzieloną przy uwłaszczeniu na działki nr [...] i nr [...], przy czym na mapie ewidencyjnej z 1970 r. działka nr [...] została oznaczona także numerem [...]. Jednak na tej mapie działka nr [...] znajdowała się również w innym miejscu, obok działek nr: [...]. W rejestrze gruntów z 1970 r. wykazano: - w jednostce rejestrowej nr 172 jako władającego działką nr [...] o powierzchni 0,0434 ha, F. K. s. J., - w jednostce rejestrowej nr 148 jako władającego działką nr [...] o powierzchni 0,0661 ha, M. L. c. J., - w jednostce rejestrowej nr 427 jako władającego działką nr [...]o powierzchni 0,1078 ha, M. B. c. F. i W. Na mocy aktu własności ziemi nr [...] F. K. s. J. i F. oraz jego żona A. K. c. F. i W. stali się właścicielami działki [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania o dział spadku po F. i A. małż. K., właścicielką między innymi działki nr [...], na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Staszowie z 25 września 1989 r, sygn. akt I NS 409/88, stała się D. G. Dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w której jako właściciele wpisani są W. G. oraz A. G.-N., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Sandomierzu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt I Ns 3/14. Został również uregulowany stan prawny gruntów oznaczonych jako działka nr [...] oraz gruntów oznaczonych pierwotnie jako działka nr [...]. Na mocy aktu własności ziemi nr [...], S. L. s. R. i M. stał się właścicielem działki nr [...]. W dniu 27 grudnia 1976 r. został wydany akt własności ziemi nr [...], na mocy którego A. i H. W. stali się właścicielami działki nr [...]/2. W dniu 27 grudnia 1976 r. został wydany również akt własności ziemi nr [...], na mocy którego M. B. s. F. i W. stał się właścicielem działki nr [...]/1. W 1991 r. dla miasta P. została przeprowadzona tzw. "modernizacja ewidencji gruntów". Całość materiałów powstałych w wyniku tej "modernizacji" skompletowano w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28 stycznia 1991 r. pod numerem [...]. Jak wynika ze sprawozdania technicznego znajdującego się w tym operacie zakres prac związanych z "modernizacją" obejmował sporządzenie mapy ewidencyjnej oraz obliczenie i przygotowanie danych do założenia rejestru gruntów. W wyniku przeprowadzonej "modernizacji" zostały zmienione numery działek ewidencyjnych. Z wykazu zmian numeracji działek wynika, że: - działce nr [...] ha i nr [...]odpowiada działka nr [...], - działce nr [...]/2 odpowiada działka nr [...]. W powyższym wykazie nie wpisano działki nr [...]/1, natomiast dwukrotnie wykazano działkę [...]. Raz na stronie 215 operatu 249/13/406/91 tom VI, nadając jej nowy numer [...] i umiejscawiając w pozycji rejestrowej nr [...] oraz ponownie na stronie 216 tego operatu, nadając jej nowy numer [...] i umiejscawiając w pozycji rejestrowej nr 159. Organ II instancji analizując materiał dowodowy ustalił, że wskazana w wykazie zmian gruntowych działka nr [...] pochodząca z pozycji rejestrowej 159 to faktycznie działka [...], której w czasie modernizacji nadano nowy numer [...]. Jednak z porównania mapy ewidencyjnej z założenia ewidencji gruntów z 1970 r. z mapą ewidencyjną z modernizacji ewidencji gruntów z 1991 r. wynika, że działka [...] powstała z połączenia działki nr [...]/2 z częścią działki nr [...]/1, działka nr [...] powstała z pozostałej części działki nr [...]/1 i z części działki nr [...], natomiast działka nr [...] powstała z połączenia pozostałej części działki nr [...] i działki nr [...]. Z powyższego wynika, że działka nr [...]została włączona do działek z nią sąsiadujących i jej kosztem zostały powiększone powierzchnie tych działek. W rejestrze gruntów z 1990 r. wykazano: - w jednostce rejestrowej nr 283 - jako właściciela działki [...] o powierzchni 0,0642 ha, S. L. s. R. i M., na podstawie aktu własności ziemi nr [...], -w jednostce rejestrowej nr [...] - jako właściciela działki [...] o powierzchni 0,0616 ha, K. R. c. A. i H., na podstawie aktu notarialnego [...], -w jednostce rejestrowej nr 202 - jako właściciela między innymi działki [...] o powierzchni 0,0826 "S. M. na s. F." na podstawie aktu własności ziemi nr [...], a jako osobę władającą tymi gruntami B. M.. Jak wynika z treści księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej między innymi jako działka nr [...], w 1991 r. została założona księga wieczysta, w której jako właścicieli wpisano małżonków J. L. s. S. i K. oraz D. L. c. Z. i J.. Dla nieruchomości oznaczonej między innymi jako działka nr [...] w 1991 r. została założona księga wieczysta KW [...], a w dziale drugim tej księgi została wpisana jako właścicielka K. R. c. A. i H. Dalej organ II instancji zauważył, że 22 maja 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał decyzję zatwierdzającą projekt podziału działki [...] o powierzchni 0,0826 ha na działki: nr [...]/1 o powierzchni 0,0574 ha i nr [...]/2 o powierzchni 0,0252 ha. Jednocześnie orzekł, że działka nr [...]/1 o powierzchni 0,0574 ha wydzielona pod drogę, przechodzi z mocy prawa na własność Gminy P. za odszkodowaniem. Z treści tej decyzji wynika również, że w dniu jej wydania właścicielami działki nr [...], zgodnie z treścią księgi wieczystej KW nr [...], były: K. S. w 1/2 części oraz G. D. w 1/2 części. W dniu 30 kwietnia 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał decyzję zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...] o powierzchni 0,0616 ha na działki: nr [...]/1 o powierzchni 0,0027 ha i nr [...]/2 powierzchni 0,0589 ha. Jednocześnie orzekł, że działka nr [...]/1 o powierzchni 0,0027 ha wydzielona pod drogę, przechodzi z mocy prawa na własność Gminy P. za odszkodowaniem. Z treści księgi wieczystej [...] wynika, że na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z 21 marca 2012 Rep. [...], działkę nr [...]/2 o powierzchni 0,0589 ha nabyli na własność S. i T. małż. G.. Z treści tej księgi wynika również, że S. i T. małż. G. stali się właścicielami działki nr [...]. Brak jednak wpisu określającego dokument nabycia własności tej działki. W dniu 30 sierpnia 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał decyzję zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...] o powierzchni 0,0642 ha na działki: nr [...]/1 o powierzchni 0,0028 ha, [...]/2 o powierzchni 0,0299 ha, nr [...]/3 o powierzchni 0,0286 ha i nr [...]/4 o powierzchni 0,0029 ha oraz działki nr [...]/2 o powierzchni 0,0589 ha na działki: nr [...]/3 o powierzchni 0,0028 ha, nr [...]/4 o powierzchni 0,0275 ha, nr [...]/5 o powierzchni 0,0258 ha, nr [...]/6 o powierzchni 0,0028 ha. Jednocześnie orzekł, że działka nr [...]/1 o powierzchni 0,0028 ha oraz działka nr [...]/3 o powierzchni 0,0028 ha wydzielone pod poszerzenie dróg gminnych, przechodzą z mocy prawa na własność Gminy P. za odszkodowaniem. Z księgi wieczystej [...] wynika, że P. i J. małż. G. na podstawie notarialnej umowy sprzedaży z 16 maja 2012 r. Rep. [...] nabyli na własność działkę nr [...]/2 o powierzchni 0,0252 ha. Następnie Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał 30 sierpnia 2012 r. decyzję zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...]/2 o powierzchni 0,0252 ha na działki nr [...]/3 o powierzchni 0,0041 ha, nr [...]/4 o powierzchni 0,0164 ha i nr [...]/5 o powierzchni 0,0047 ha. Umową zamiany sporządzoną w formie aktu notarialnego z 24 września 2012r. Rep. [...] małżonkowie S. i T. G. przenieśli na rzecz małżonków P. i J. G. prawo własności nieruchomości położonej w P., składającej się z działek o nr [...]/3 i [...]/5 o łącznej powierzchni 0,0544 ha, a w zamian za to małżonkowie P. i J. G. przenieśli na rzecz małżonków S. i T. G. prawo własności między innymi nieruchomości położonej w P., składającej się z działki nr [...]/3 o powierzchni 0,0041 ha. W aktualnym rejestrze gruntów miasta P. figurują: -w jednostce rejestrowej G. 3153 - działki nr: [...]/3, [...], a jako ich właściciele S. i T. małż. G., zgodnie z księgą wieczystą [...], -w jednostce rejestrowej G. 2327 - działki nr: [...]/4, [...]/5, [...], a jako ich właściciele P. i J. małż. G., zgodnie z księgą wieczystą [...], -w jednostce rejestrowej G. 1688 - działki nr: [...], a jako ich właściciel Gmina P., zgodnie z księgami wieczystymi [...] oraz , - w jednostce rejestrowej G. 3189 działki nr: [...]/1, [...], a jako ich właściciel Gmina P., zgodnie z księgą wieczystą [...]. Aktualny stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków miasta P. dotyczący wyżej wykazanych nieruchomości jest zgodny z powołanymi w tej ewidencji księgami wieczystymi:[...], prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w Staszowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Organ odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy w Staszowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi również księgę wieczystą nr [...] dla nieruchomości składającej się między innymi z działki nr [...], w której jako jej właściciele wpisani są W. G. oraz A. G..N. Jednak jak wykazano wcześniej, grunty oznaczone pierwotnie jako działka nr [...], stanowiąca własność wnioskodawców, objęta księgą wieczystą nr [...], weszły w skład działek ewidencyjnych oznaczonych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków numerami: - [...], stanowiącymi własność S. i T. małż. G., zgodnie z księgą wieczystą [...], - [...], stanowiącymi własność P. i J. małż. G., zgodnie z księgą wieczystą [...], - [...], stanowiącymi własność Gminy P., zgodnie z księgą wieczystą [..] - [...] stanowiącymi własność Gminy P., zgodnie z księgą wieczystą [...]. Zdaniem organu II instancji z powyższego wynika, że dla gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków miasta P. z 1970 r. jako działka nr [...], istnieje podwójny stan prawny. Następne Inspektor Wojewódzki cytując art. 24 ust. 2a i ust. 2b pkt 1 i 2 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), dalej ustawy oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.), dalej rozporządzenia, podkreślił, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty lecz nie rozstrzyga o własności. Poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić praw do nieruchomości. Aktualny stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowych gruntów wynika z decyzji administracyjnych zatwierdzających projekt podziału działek nr: [...], aktów notarialnych oraz ksiąg wieczystych. Wprowadzenie żądanych przez wnioskodawców zmian byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem, kto faktycznie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest do tego uprawniony. Kompetencje do rozstrzygania w tym zakresie zostały zastrzeżone dla sądów powszechnych. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję W. G. i A. G..N., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie: 1) art. 7, 77, 80 kpa, polegające na pominięciu dowodu - odpisu z księgi wieczystej i przyjęcie rozstrzygnięcia niewynikającego z materiału dowodowego, 2) art. 24 ust. 2b ustawy oraz § 12, § 45 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji odmówienie aktualizacji ewidencji geodezyjnej mimo przedstawienia dowodów będących źródłami dla celów ewidencyjnych. W uzasadnieniu skarżący podali, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazuje, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów dla miasta P. w 1991 r. zostały zmienione numery działek ewidencyjnych, w konsekwencji działce nr [...]odpowiada działka nr [...]. Zaznaczyli, że organ wskazał tylko w oparciu o porównanie mapy ewidencyjnej z 1970 r. z mapą z modernizacji z 1991 r., że działka [...] jak i działka [...] powstała częściowo z ich działki nr [...]. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w żadnym miejscu nie podniósł w oparciu o jaki dokument i na jakiej podstawie prawnej dokonano ww. zmiany. Wnioski te wyprowadza jedynie z porównania map ewidencyjnych. W konkluzji formułuje stwierdzenie, że działka nr [...]została włączona do działek sąsiadujących i jej kosztem zostały powiększone powierzchnie tych działek. W dalszej części opisuje stan prawny sąsiednich działek i stwierdza, że dla przedmiotowej nieruchomości istnieje podwójny stan prawny. Organ odwoławczy nie odnosi się w żaden sposób do treści uzupełniającego protokołu ustalenia stanu władania, na który powoływał się Starosta. Skarżący nadmienili, że w treści odwołania od decyzji Starosty wskazywali, że w ww. protokole w poz. 67/172 nie ma takiego zapisu, o jakim wspomina Starosta, że działce nr [...]odpowiada działka [...]. Na dowód tego do odwołania dołączyli kserokopię protokołu ustalenia stanu władania, którą uzyskali ze Starostwa Powiatowego. Autorzy skargi nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że wprowadzenie żądanych zmian byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem kto faktycznie jest właścicielem spornej nieruchomości. Zauważyli, że prawo własności zostało już potwierdzone poprzez ujawnienie w księdze wieczystej. Nie oczekują od organu takiego potwierdzenia, lecz dokonania zmian w oparciu o obowiązujące przepisy legitymując się przy tym odpowiednimi dokumentami (odpis z księgi wieczystej) wymienionymi w przepisach prawa, potwierdzającymi ich uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Dalej skarżący zwrócili uwagę, że w oparciu o art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zwracali się z wnioskiem o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez ujęcie działki nr [...]i wpisanie ich jako współwłaścicieli. Podstawą prawną wniosku były wpisy w księdze wieczystej nr [...]. Dodali, że rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, zawiera dane wynikające z tytułu własności. Żaden nowy stan własności nie wytworzył się dla danej nieruchomości i z żadnych dokumentów to nie wynika. Dokumentacja dotycząca zatwierdzenia podziału nieruchomości, akty notarialne, na które powołuje się organy dotyczą innych działek (sąsiednich). Podkreślili, że WINGiK nie powołuje się na żaden dokument, który w świetle prawa uprawniałby do dokonania zmian w 1991 r. o jakich mowa w zaskarżonej decyzji, a swoje wnioski wyprowadza jedynie z porównania map. Dodali, że oba organy stwierdzają, że w wyniku opracowania nowej ewidencji gruntów działka nr [...] została wchłonięta przez działki sąsiednie i jej kosztem zostały powiększone działki sąsiednie. Zatem działanie to było niczym innym jak naruszeniem prawa własności, a wszelkie działania organu skutkujące usunięciem ich działki z ewidencji należy uznać za nieuprawnione. Zdaniem autorów skargi podstawą do "wchłonięcia działki przez działki sąsiednie" nie mógł być protokół, w którym wykreślono działkę nr [...] z adnotacją, że "występuje ona w pozycji 49 należącej do S. L." i to nawet wówczas, gdy D. G. do zmian tych nie wniosła uwag. Zauważyli, że organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do tego dokumentu, jak również do okoliczności, na które powoływał się Starosta. Skarżący stwierdzili, że z analizy dokumentacji przesłanej im przez Starostę w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie danych z operatu ewidencyjnego działki nr [...] wynika, że odnosi się ona głównie do działek, które sąsiadują z działką nr [...]. Zatem w większości przesłane dokumenty nie stanowią operatu ewidencyjnego działki nr [...]. Z żadnego dokumentu nie wynika na jakiej podstawie prawnej ich działka została "wchłonięta przez sąsiednie działki". Ponadto powierzchnia działek sąsiednich nie uległa powiększeniu kosztem ich działki (nie wynika to z przekazanych dokumentów). Sąsiednie działki o określonej powierzchni zawsze istniały i nie są pochodnymi działki nr [...]. Ponadto WINGiK pominął mapę z 30 października 2000 r., na której widnieje działka nr [...] pomiędzy [...] (obecnie [...] podzielona na kilka działek), a [...] (obecnie [...] podzielona na kilka działek). Wnoszący skargę stwierdzili, że organy obu instancji pominęły istotny dowód w sprawie jakim był odpis z księgi wieczystej potwierdzający prawo własności do przedmiotowej nieruchomości, dający podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków i stwierdziły, przy jednoczesnym braku innych dowodów, na podstawie których możliwe było dokonanie zmian w ewidencji gruntów w 1991 r., że ich wniosek z 14 października 2015 r. nie może być rozpatrzony pozytywnie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona. Niewątpliwie rację mają skarżący, że zmiany dokonane w ewidencji gruntów w 1991 r. w wyniku jej modernizacji spowodowały niczym nieuzasadnione, dokonane bez podstawy prawnej usunięcie z tej ewidencji działki oznaczonej do tej pory, to jest do daty modernizacji numerem [...] o pow. 434 m2 (taka powierzchnia wynika z k. 79 akt adm. organu I instancji). Wbrew twierdzeniu skargi organ odwoławczy nie ustalił, że działce nr [...]odpowiada tylko działka nr [...], ale że grunty działki nr [...]weszły w skład dwóch działek sąsiednich, to jest nie tylko nr [...] ale również [...]. Ustalenia tego organ dokonał poprzez porównanie map i zdaniem Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania jego prawidłowości. Odnosząc się dalej do zarzutów skargi wskazać należy, że niewątpliwie zachodzi różnica pomiędzy znajdującym się w aktach organu I instancji "uzupełniającym protokołem...stanu władania (k.71 – w formie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii), na którym kolorem czerwonym naniesiono numer działki [...] i powierzchnię 434, a dołączoną do odwołania odbitką kserograficzną tego samego protokołu bez naniesionych zmian kolorem czerwonym. Jednakże na obu tych odbitkach, na których widnieje także podpis poprzedniczki prawnej skarżących – D. G. - z jakiś powodów działka [...]została przekreślona. Powodem dla którego organy w niniejszej sprawie odmówiły uwzględnienia wniosku było to, że już po wydaniu aktu własności ziemi dla poprzedników prawnych D. G. - małżonków K. - oraz po wydaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Staszowie z 25 września 1989 r., o dziale spadku, w wyniku którego między innymi działka nr [...]została przyznana na własność D. G., doszło do obrotu prawnego działkami, które w wyniku błędnie dokonanej modernizacji "wchłonęły" powierzchnię działki [...]. Zostały bowiem wydane decyzje podziałowe, szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji, które spowodowały przejście z mocy prawa na własność Gminy P. części gruntu, w tym między innymi gruntu, stanowiącego dawniej część działki nr [...]; doszło także do umów przenoszących własność (między innymi znajdującej się w aktach administracyjnych umowy zamiany z 2012 r. działek [...]/3 i [...]/5). W aktach administracyjnych sprawy (k.161) znajduje się wyrys aktualnej mapy ewidencyjnej z naniesioną działką nr [...]w stanie sprzed założenia nowej ewidencji miasta P.. Z wyrysu tego wynika, że działce nr [...]aktualnie odpowiadają części działek [...]/3, [...]/4, [...]/5, [...]/6, [...]/1, [...]/2, [...]/3, [...]/4, których właścicielami zgodnie z wpisami w księgach wieczystych są S. i T. małżonkowie G. (nr [...]/2, [...]/4), P. i J. małżonkowie G. (nr [...]/3 , [...]/5) i Gmina P. ([...]//1, [...]/3, [...]/4 i [...]/6). Skarżący zarzucają naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 2b ustawy oraz § 12 i 45 rozporządzenia. Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. W myśl § 12 prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Z kolei zgodnie z § 45 rozporządzenia 1. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. 2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. 3. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio. Zdaniem skarżących skoro są oni ujawnieni w księdze wieczystej jako właściciele działki nr [...], a działka ta została bez podstawy prawnej usunięta z ewidencji gruntów, ich wniosek powinien być uwzględniony na podstawie przytoczonych wyżej przepisów. Otóż żądanie skarżących mogłoby zostać uwzględnione w postępowaniu ewidencyjnym wówczas, gdyby nie doszło do obrotu prawnego działkami, w skład których weszła powierzchnia działki [...]. Tymczasem, o czym była mowa wyżej, na skutek wydania - już po przyznaniu postanowieniem działowym na własność D. G. tej działki - decyzji administracyjnych (o podziale i przejściu z mocy prawa na rzecz Gminy P. działek [...]/3, [...]/4, [...]/1 [...]/4) oraz zawarcia umów notarialnych, w wyniku których obecnie w założonych dla tych działek księgach wieczystych figurują jako właściciele małżonkowie G. (nr [...]/3 i [...]/5) oraz małżonkowie G. (nr [...]/2 i [...]/4), doszło do zaistnienia podwójnego stanu prawnego. Ten sam bowiem grunt objęty jest jednocześnie dwoma księgami wieczystymi, a cała dotychczasowa działka nr [...]oprócz księgi wieczystej, w której jako właściciele figurują skarżący, objęta jest jeszcze czterema innymi księgami wieczystymi, w których figuruje trzech różnych właścicieli. Otóż w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Jednakże czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję czyją aktualnie własność stanowi grunt. Podkreślić należy, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w rejestrze gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim postępowaniu orzeczenia w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów w postępowaniu w sprawie aktualizacji tej ewidencji nie jest uprawniony ani do wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych przez Burmistrza Miasta i Gminy decyzji podziałowych ani też do ustalenia, kto faktycznie jest obecnie właścicielem gruntów, składających się na dawną działkę nr [...]. To bowiem wymaga oceny, czy zawierane umowy dotyczące tych gruntów rodziły skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności. Takiej oceny może dokonać tylko sąd powszechny. Reasumując, pomimo że do usunięcia z ewidencji gruntów działki nr [...]doszło bez żadnej podstawy prawnej, a w każdym bądź razie w aktach brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że przed 1991 r. własność tej działki przeszła na właścicieli sąsiednich nieruchomości, to jednak w tym postępowaniu organ prowadzący ewidencję gruntów nie mógł wyeliminować błędów popełnionych w czasie modernizacji ewidencji i przywrócić dawnej działki nr [...], jak tego domagają się skarżący. Organ ten nie jest bowiem uprawniony do rozstrzygnięcia, czyją aktualnie własność stanowi grunt odpowiadający dawnej działce nr [...]. W związku z tym zawarty w skardze zarzut naruszenia zarówno przepisów proceduralnych jak i prawa materialnego uznać należy za niezasadny. Na taką ocenę nie ma także żadnego wpływu mapa z 30 października 2000 r. (a dokładnie odbitka kserograficzna z adnotacją "mapa została zamknięta w dniu 2000.10.30), na którą powołują się autorzy skargi. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r.,poz. 718 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło