II SA/Ke 76/08

WyrokWSA w Kielcach2008-03-06

Skład orzekający: Dorota Chobian, Teresa Kobylecka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany, gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego przekracza 125% kwoty najniższej emerytury, a powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza normatywną?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego przekracza określony ustawowo próg (125% najniższej emerytury dla gospodarstw wieloosobowych), a powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza normatywną. W takiej sytuacji, nawet jeśli wyliczona kwota dodatku byłaby ujemna, nie ma podstaw do jego przyznania, a przepis o możliwości przyznania dodatku mimo przekroczenia progu dochodowego nie ma zastosowania, gdy nadwyżka dochodu jest wyższa niż potencjalny dodatek.
Stan faktyczny
Skarżący R.M. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując na trudną sytuację materialną, osobistą i zdrowotną. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że jego kwota jest ujemna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na przekroczenie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego oraz normatywnej powierzchni lokalu. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R.M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2008r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpoznaniu odwołania R. M. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu ds. Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie decyzję z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania R. M. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że R. M. złożył w dniu [...] wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o wysokości dochodów. We wniosku podał, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z żoną i synem, wspólnie zajmują lokal mieszkalny o powierzchni 57,50m2 na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu. Mieszkanie wyposażone jest w instalację gazową i centralne ogrzewanie, nie posiada ciepłej wody. Na zadeklarowany przez wnioskodawcę dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku składają się: emerytura R. M. (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) w wysokości 4064,76 zł, emerytura Z. M. (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) w wysokości 2662,80 zł, wynagrodzenie za pracę syna D. M. w wysokości 1360,92 zł. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie przeprowadzonych wyliczeń ustalił, że dodatek mieszkaniowy stanowi kwotę ujemną to jest minus 221,59zł i w związku z tym odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył R. M. wskazując trudną sytuację rodzinną i wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ II instancji dokonując oceny decyzji organu I instancji przytoczył brzmienie art. 3 ust. 1 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 6 ust 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) W uzasadnieniu podniesiono, że wydatki na mieszkanie zajmowane przez zainteresowanego zostały ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) w kwocie 433,88zł (przyjmując opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów). Podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego stanowi różnica między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu (z uwzględnieniem ryczałtu na opał w kwocie 23,89zł) wynoszącymi 363,64zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodu gospodarstwa domowego (404,42zł) czyli kwota minus 40,78zł. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, brak zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Kolegium dodało, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 6 ust. 8 ustawy ponieważ istniejąca kwota nadwyżki pomiędzy miesięcznym dochodem na jednego członka gospodarstwa domowego 898,72zł a 125 % kwoty najniższej emerytury tj. 746,83zł - jest większa niż dodatek mieszkaniowy. Jednocześnie organ pouczył odwołującego o możliwościach skorzystania ze świadczeń w ramach pomocy społecznej. W skardze złożonej do Sądu R. M. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu podtrzymał w całości zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące trudnej sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi prezentując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Na wstępie należy wskazać, że zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm. – dalej zwaną ustawą). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących nabycie prawa do spornego świadczenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że średni miesięczny dochód na jednego członka trzyosobowej rodziny skarżącego w okresie od czerwca do sierpnia 2007r. wynosił 898,72zł i był wyższy od 125% najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku o świadczenie, stanowiącej kwotę 597,46zł miesięcznie zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 13.02.2006r. MP Nr 12, poz. 166). Powierzchnia zajmowanego lokalu: 57,50 m2 przekracza powierzchnię normatywną przewidzianą dla 3 osób wynoszącą 45 m2 (określoną w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy), co oznacza, że do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego należy przyjąć normatywne wydatki jakie skarżący ponosi za mieszkanie. Jak słusznie ustalono wydatki ponoszone za lokal z uwzględnieniem ryczałtu na zakup opału za brak instalacji ciepłej wody wynosiły 363,64zł, zaś udział własny w pokryciu należności czynszowych o których mowa w ust. 3-6 art. 6 ustawy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa trzyosobowego wynosił 404,42zł (15% x średni miesięczny dochód w rodzinie tj. 2.696,16zł). Bezspornie zatem wysokość należnego dodatku stanowiąca zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy różnicę pomiędzy wydatkami ponoszonymi na ten lokal (kwota 363,64 zł), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokość 15 % dochodów gospodarstwa domowego (kwota 404,42 zł) byłaby wartością ujemną ( - 40,79 zł). Wyliczenie dodatku mieszkaniowego w ujemnej kwocie oznacza brak podstaw do jego przyznania, jak również brak podstaw do uwzględnienia zastrzeżenia przewidzianego w ust. 8 art. 6 ustawy. Przepis ten wprawdzie umożliwia uzyskanie prawa do omawianego świadczenia osobom, w przypadku których dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1 ustawy, to jednak może on mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy kwota nadwyżki (898,72zł – 746,83zł = 159,81zł) nie przekracza wysokości należnego dodatku mieszkaniowego, co w danej sytuacji nie ma miejsca. W ocenie Sądu, organ odwoławczy ustalając wysokość dochodu rodziny skarżącego prawidłowo przyjął, że dochód ten nie podlega pomniejszeniu o kwotę dodatku pielęgnacyjnego jak również wysokość alimentów, do których zobowiązany jest syn – D. M. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. Z analizy powołanego przepisu wynika zatem, że katalog odliczeń od dochodu ma charakter zamknięty, w związku z tym interpretacja art. 3 ust. 3 ustawy nie podlega wykładni rozszerzającej. W rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych brak zatem podstaw prawnych do odliczania od dochodu alimentów oraz dodatku pielęgnacyjnego. Podkreślenia wymaga również fakt, że art. 3 ust. 3 ustawy w zakresie w jakim nakazuje wliczanie dodatków pielęgnacyjnych do dochodu przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 lipca 2004r. sygn. akt K 16/2003 stwierdził, że przepis ten jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Argumentacja skarżącego w kwestii trudnej sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej w jakiej się znajduje z uwagi na pozaprawny charakter nie może być przez Sąd uwzględniona i prowadzić do odmiennej oceny zasadności złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło