II SA/Ke 763/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-11-10

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W przypadku spraw dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego, skarga jest rozpoznawana bez pobierania opłat, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym. Wnioskodawcy, którego sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy, należy ustanowić pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
W.N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niski dochód rodziny, konieczność zakupu leków i leczenia oraz własną niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla W.N. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla W. N. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach. W. N. złożył formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką chorą na Zespół Downa. Cała rodzina osiąga miesięczny dochód wysokości 2619,72 zł, na który składają się: emerytura skarżącego w wysokości 1147,82 zł , emerytura jego żony w wysokości 827 zł i renta córki w wysokości 644 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał żadnego majątku. Skarżący jest niepełnosprawny, cierpi na zwyrodnienie stawów, jaskrę, zaćmę, choroby serca, dużą część dochodu wydaje na lekarstwa. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową skarżącego, przede wszystkim dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny, w tym zakupów leków i leczenia, brak majątku, korzystanie z pomocy społecznej, niepełnosprawność i zły stan zdrowia utrudniające samodzielne występowanie przed sądem uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. W postępowaniu sądoadministracyjnym może być ustanowiony tylko jeden pełnomocnik z urzędu – albo adwokat albo radca prawny. Uznano, że ze względu na charakter sprawy należy ustanowić radcę prawnego. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem skarga W.N. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło