II SA/Ke 763/19

WyrokWSA w Kielcach2019-11-21

Skład orzekający: Anna Żak, Jacek Kuza, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnił przesłanki do uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w szczególności czy prowadził zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności przez co najmniej 12 miesięcy w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnił przesłanki prowadzenia zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności przez co najmniej 12 miesięcy w okresie do 4 czerwca 1989 r. Skarżący, urodzony 28 października 1971 r., osiągnął wiek 17 lat dopiero 28 października 1988 r., a okres do 4 czerwca 1989 r. nie pozwolił na wykazanie ciągłości działalności przez wymagany okres 12 miesięcy. Ponadto, nawet w przypadku nieletnich, odpowiedzialność karna za działalność opozycyjną była ograniczona do konkretnych, ciężkich przestępstw, a nie ogólnej działalności antykomunistycznej.
Stan faktyczny
Skarżący K.S. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ odmówił przyznania statusu, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza prowadzenia przez skarżącego zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności opozycyjnej przez wymagany okres 12 miesięcy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwą interpretację dowodów, twierdząc, że jego działalność była ciągła i zorganizowana. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie (zwany dalej "organem") utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 20 marca 2019 r. nr [...], odmawiającą K.S. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku K.S. o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji o odmowie przyznania skarżącemu ww. statusu na mocy przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 690 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Organ przytoczył treść art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy i stwierdził, że w świetle powyższych przepisów materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności skarżącego. Dalej organ wskazał, że we wniosku skarżący podał, iż najbardziej aktywną działalność prowadził w okresie od 1986 r. do 1990 r., bowiem od najmłodszych lat żył w atmosferze patriotycznej i szybko dojrzał do wykonywania zadań wchodzących w działalność podziemia: kolportował ulotki, pisma Solidarności, plakatował miejsca publiczne, uczestniczył w zebraniach antykomunistycznych. Na potwierdzenie powyższego skarżący przedstawił oświadczenie matki, zaś pismem z dnia 2 stycznia 2019 r. także oświadczenia świadków: H.G., J.P., M.S. J.M., S.M., J.G., H. P. i A.P., którzy potwierdzili zaangażowanie skarżącego w działalność antykomunistyczną. Skarżący przedstawił ponadto kserokopię legitymacji przynależności do NSZZ RI "Solidarność", kopię publikacji książkowej oraz decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z 16 maja 2016 r., w której organ ten stwierdził, że K.S. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, a w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Pismem z dnia 9 listopada 2019 r. Instytut Pamięci Narodowej wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w sprawie nie odnaleziono dokumentów potwierdzających spełnienie przez skarżącego wymogów z art. 2 i 3 ustawy. Mając powyższe na uwadze organ orzekający zwrócił się o zaopiniowanie wniosku skarżącego przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Kielcach. Rada ta w dnia 7 lutego 2019 r. podjęła uchwałę nr 4/2019 jednogłośnie negatywnie opiniując wniosek skarżącego. W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że relacja skarżącego dotycząca wykonywanych przez niego działań jest bardzo ogólnikowa, a fakty, które przytacza niekoniecznie związane są z działalnością antykomunistyczną. Rada nie zaprzeczyła, że skarżący poprzez rodziców - działaczy mógł mieć styczność z otrzymywanymi przez nich materiałami do kolportażu i mógł być wykorzystywany przez nich do pomocy (roznoszenia ulotek) jednak te działania były sporadyczne. Potwierdzenie ww. okoliczności odzwierciedla relacja świadka H.P., który nie wykonywał ze skarżącym żadnych czynności tylko opisał czynności wykonywane przez skarżącego jako zasłyszane od osób trzecich. W posiedzeniu Rady brał udział skarżący wraz ze świadkiem. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył oświadczenie E.R., który wskazał, że gdy kandydował do sejmu w 1989 r. poznał skarżącego, który wówczas roznosił ulotki, rozklejał plakaty wyborcze i "starał się być zawsze pomocny". Strona przedstawiła również uzupełniające oświadczenie H.P., który dodał, że wspólnie ze skarżącym w 1989 r., aby uniknąć podejrzeń, pożyczonym samochodem rozwoził ulotki i plakatowali na terenie trzech gmin. Oceniając zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, organ uznał więc, że brak jest dostatecznych dowodów potwierdzających prowadzenie przez skarżącego działalności opozycyjnej łącznie przez okres co najmniej 12 miesięcy. Jakkolwiek skarżący przez działalność opozycyjną prowadzoną przez rodziców mógł mieć styczność z materiałem przeznaczonym do kolportażu i sporadycznie wykonywać czynności pomocnicze przy przekazywaniu ulotek, to jednak ta działalność nie nosi cech stałej, trwającej powyżej 12 miesięcy. Oświadczenie E.R. jednoznacznie wskazuje, że skarżący był zaangażowany w kampanię wyborczą w 1989 r., jednak udział w tej kampanii nie był już zagrożony odpowiedzialnością karną, działalność ta nie była stała i nie trwała w okresie powyżej 12 miesięcy, co również potwierdza uzupełniające oświadczenie H.P. Organ orzekający wskazał ponadto, że z analizy dokumentów i oświadczeń rodziców skarżącego składanych przez nich podczas ubiegania się o przyznanie im statusu działaczy opozycji antykomunistycznej w odrębnym postępowaniu w żadnym miejscu nie wskazali oni na zaangażowanie w działalność opozycyjną swoich synów. Na marginesie organ podał, że również brat skarżącego – P.S. ubiegał się o przyznanie ww. statusu i wówczas rozstrzygnięcie organu podlegało kontroli sądowoadministracyjnej, gdzie Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, oddalając skargę brata skarżącego jako bezzasadną. Podsumowując organ podkreślił, że przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, m.in. zwracając się o zaopiniowanie wniosku skarżącego przez właściwą radę do spraw działaczy opozycji, analizując oświadczenia świadków, w tym rodziców strony i mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznał, że strona nie prowadziła działalności antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K.S. zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 2 i 3 ustawy, błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niewłaściwą interpretację oświadczeń złożonych w sprawie, a w konsekwencji uznanie, że prowadzona przez niego działalność była sporadyczna oraz że z uwagi na wiek skarżącego do 1988 r. działalność ta nie była zagrożona odpowiedzialnością karną. W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że powyższa decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ w toku postępowania wykazał, iż stale i nieprzerwanie od 1986 r. do 1990 r. prowadził działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności, a działalność ta była zorganizowana i ciągła. Działał na terenie kilku gmin, nie posiadając własnego środka lokomocji. Zdaniem skarżącego, organ błędnie uznał, że jego działalność miała jedynie charakter sporadyczny związany z pomocą okazywaną rodzicom. Nie zgodził się z poglądem organu, że działalność podejmowana przez jego rodziców wyklucza możliwość uznania go za osobę będącą działaczem opozycji antykomunistycznej, gdyż swoją działalność prowadził osobiście i prowadziłby ją niezależnie od działalności rodziców. Natomiast z faktu, że rodzice w swoich postępowaniach nie wskazywali na jego działalność opozycyjną nie można wyciągać wniosku, iż takiej działalności nie było. Przedmiotem postępowań dotyczących jego rodziców było potwierdzenie ich statusu, stąd w swoich wyjaśnieniach skupiali się oni na ich własnej działalności. Wskazał, że to samo dotyczy sprawy jego brata, któremu odmówiono statusu działacza opozycji z uwagi na jego młody wiek w okresie przed czerwcem 1989 r. Skarżący podniósł, że organ dokonał błędnej interpretacji oświadczeń świadków złożonych do sprawy, twierdząc, że potwierdzają one wykonywanie sporadycznych czynności na rzecz opozycji antykomunistycznej, bowiem osoby jemu obce nie są w stanie opisać codziennego zaangażowania skarżącego w działalność antykomunistyczną sprzed ponad 30 lat. Oczywistym jest, że każda z tych osób jest w stanie wskazać na wybiórcze działania skarżącego typu: przekazywanie rolnikom nielegalnych materiałów (J.M.), agitacja, udział w zebraniach, plakatowanie (H. G., J.G.), rozdawanie ulotek i rozwieszanie plakatów (H.P., J.G.), udział w kampanii wyborczej (J.P., E.R.) które doskonale pamiętają, gdyż byli ich naocznymi świadkami, bądź tak jak H.P. sam w nich uczestniczył (wspólne rozwożenie ulotek i plakatowanie). W roznoszeniu ulotek, pism i plakatów nie często pomagały skarżącemu inne osoby, najczęściej jednak czynności tego rodzaju podejmował samodzielnie. Największą wiedzę o jego działaniach w tym okresie z racji częstej styczności ze skarżącym ma jego matka, która potwierdziła wszystkie jego działania. Skarżący wskazał, że pozostałe osoby składające ww. oświadczenia posiadają całościową wiedzę co do tego, że skarżący odpowiedzialny był za kolportowanie ulotek i plakatów, pism Solidarności, rozwieszanie plakatów, brał udział w zebraniach i agitacji. Skarżący podkreślił, że wymaganie od niego, aby po ponad 30 latach przedstawił oświadczenia osób, które mogą wskazać jak wyglądał w tamtym czasie każdy dzień jego działalności, jest sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Ponadto skarżący zarzucił, że organ wydając pierwotną odmowną decyzję w jego sprawie, oparł się na okoliczności, iż do października 1988 r. skarżący był niepełnoletni i w związku z tym jego działalność do tego czasu nie była zagrożona odpowiedzialnością karną. Natomiast zgodnie z ustawodawstwem PRLu, jako osoba poniżej 18 roku życia ponosił odpowiedzialność karną zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu karnego z 1969 r. obowiązującego w tamtym okresie. Na zasadach określonych w kodeksie odpowiadał ten, kto dopuścił się czynu zabronionego po ukończeniu 17 lat, a nawet nieletni po ukończeniu 16 lat, w przypadku spełnienia przesłanek z art. 9 § 2 Kodeksu karnego. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga K. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690 ze zm.), dalej jako "ustawa". Ustawa ta reguluje m.in. zasady nabywania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 12 ust. 2 ustawy). Z kolei osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, akcentując jednak przede wszystkim spełnienie przesłanek z art. 2 ustawy poprzez wskazywanie, że od dnia 1 października 1986 r. był on działaczem opozycji antykomunistycznej w ramach Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych "Solidarność". W toku postępowania w zasadzie skarżący nie dowodził spełniania którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 3 ustawy warunkujących przyznanie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych, ale też istnienie żadnej z takowych przesłanek nie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dlatego Sąd zważył, że w okolicznościach tej sprawy w w stosunku do skarżącego odmowa potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych była uzasadniona. Nadmienić również trzeba, jeśli chodzi o spełnienie przesłanej z art. 4 ustawy, że skarżący przedłożył na tę okoliczność decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 16 maja 2016 r., w której stwierdzono, iż K.S. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W dalszej kolejności podkreślić należy, że za działacza opozycji antykomunistycznej może być uznana osoba, która, jak wyżej podniesiono, spełnić musi łącznie przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że: - osoba ta swoją działalność prowadziła w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., - działalność była prowadzona łącznie co najmniej 12 miesięcy, - jej prowadzenie odbywało się w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, - działalność taka zagrożona była odpowiedzialnością karną, - prowadzona była na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika niewątpliwie, że rodzice skarżącego prowadzili aktywną działalność antykomunistyczną w ramach struktur zorganizowanych, do której zaangażowany został także sam skarżący. Bez wątpienia od 1986 r. K.S. był członkiem NSZZ RI "Solidarność" i działał aktywnie na terenie gminy Łagów. Jego aktywność antykomunistyczna wyrażała się w udziale w zebraniach opozycjonistów antykomunistycznych, kolportażu ulotek o treściach antykomunistycznych, rozmieszczaniu plakatów o takich treściach w miejscach publicznych. O ile więc trudno zaprzeczyć, że skarżący - podobnie jak jego rodzice - dawał przykład patriotyzmu, był wzorem postaw wyrażających chęć walki o niepodległość, bo potwierdzają to zeznania świadków, oświadczenia jego matki M.S., czy współdziałaczy z opozycji antykomunistycznej, to jednak dla przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy nie jest to wystarczające. Konieczne jest bowiem wykazanie, że działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi łącznie na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce prowadzona była przez co najmniej 12 miesięcy i jednocześnie zagrożona byłą odpowiedzialnością karną. Przy czym w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy nie chodzi o działalność zagrożoną odpowiedzialnością karną w ogóle, ale o zagrożenie taką odpowiedzialnością w stosunku do konkretnej osoby - tej, która miała prowadzić opozycyjną działalność antykomunistyczną. Zgodnie zaś z art. 9 § 1 Kodeksu karnego z 1969 r., obowiązującego w analizowanym okresie, na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiadał ten, kto dopuszczał się czynu zabronionego po ukończeniu lat 17. Wyjątkowo, w przypadku spełnienia przesłanek z art. 9 § 2 Kodeksu, odpowiedzialność taką mógł ponosić nieletni po ukończeniu lat 16. Jednakże stosownie do art. 9 § 2 Kodeksu karnego z 1969 r., na zasadach określonych w tym kodeksie mógł odpowiadać nieletni, który po ukończeniu lat 16, popełnił zbrodnię przeciwko życiu, zbrodnię zgwałcenia, rozboju lub zbrodnię przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu albo umyślnie powodował ciężkie uszkodzenie ciała lub ciężki rozstrój zdrowia, jeżeli okoliczności sprawy oraz właściwości i warunki osobiste sprawcy za tym przemawiały, a zwłaszcza gdy poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne. Zatem odpowiedzialność karną ponosi nieletni już po ukończeniu 16 roku życia niemniej tylko wtedy, gdy popełnił on jedno z przestępstw enumeratywnie wymienionych w art. 9 § 2 Kodeksu karnego z 1969 r. Wśród katalogu przestępstw wskazanych w art. 9 § 2 Kodeksu karnego z 1969 r. nie ma takich, które przewidywałyby odpowiedzialność karną za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w szczególności nie są takimi przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu (rozdział XX). Kodeks karny z 1969 r. w rozdziale XIX wymieniał przestępstwa przeciwko podstawowym interesom politycznym i gospodarczym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Działalność opozycjonisty antykomunistycznego była więc zagrożona odpowiedzialnością karną za przestępstwa przeciwko podstawowym interesom politycznym i gospodarczym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Niemniej odpowiedzialność taką mógł ponosić nieletni, który przestępstwa przeciwko podstawowym interesom politycznym i gospodarczym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dopuścił się po ukończeniu 17 lat. W przypadku skarżącego, urodzonego 28 października 1971 r., wiek 17 lat osiągnął on z dniem 28 października 1988 r. Tym samym, odnośnie prowadzenia przez K. S. działalności zagrożonej odpowiedzialnością karną na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce po ukończeniu 17 roku życia, to do dnia 4 czerwca 1989 r. działalność taka nie była prowadzona przez co najmniej przez 12 miesięcy. W konsekwencji nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 1 ustawy i z tego powodu brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu tego przepisu, stąd odmowa potwierdzenia takiego statusu przez organ jest zasadna. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło