II SA/Ke 766/21

WyrokWSA w Kielcach2021-11-10

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, jeśli rodzic przebywa w zakładzie karnym i nie osiąga dochodu, a nazwisko dziecka zostało zmienione decyzją urzędu stanu cywilnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, jeśli rodzic przebywa w zakładzie karnym i nie osiąga dochodu, zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz odpowiednią uchwałą rady powiatu. Zmiana nazwiska dziecka dokonana decyzją urzędu stanu cywilnego jest wiążąca dla organów administracji i sądu, nawet jeśli istnieją wcześniejsze postanowienia sądu dotyczące władzy rodzicielskiej.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące zmiany nazwiska dziecka, twierdząc, że nie wyraża na to zgody i powołując się na nieprawomocne postanowienia sądu dotyczące władzy rodzicielskiej. Organ administracji odstąpił od ustalenia opłaty, biorąc pod uwagę fakt przebywania skarżącego w zakładzie karnym bez dochodu oraz zmianę nazwiska dziecka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. II SA/Ke 766/21 Uzasadnienie Decyzją z dnia 23 lipca 2021 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 8 czerwca 2021 r., znak: [...] orzekającą o odstąpieniu od ustalenia całości miesięcznej opłaty dla M. T. za pobyt dziecka J. P. w rodzinie zastępczej u E. G. na okres od 18.02.2021 r. do 31.01.2022 r. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 18.02.2021 r. sygn. akt III Nsm [...] udzielono zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przez umieszczenie małoletniego J. P. w rodzinie zastępczej w osobie E. G . Postanowieniem ww. Sądu z dnia 14.04.2021 r. sygn. akt III Nsm [...] umieszczono małoletniego J. P. (dawniej T.) w rodzinie zastępczej u E. G., ustanowiono opiekę prawną dla małoletniego J. P. (dawniej T.), powierzono E. G. pełnienie obowiązków opiekuna prawnego dla małoletniego J. P . Kolegium wskazało, że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą rodzice na zasadach określonych w art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 821, ze zm.). Opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem m.in. w rodzinie zastępczej. Szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 określa Rada powiatu w drodze uchwały (art.194 ust. 2 ww. ustawy). Przepis art. 194 ust. 3 tej ustawy stanowi, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Kolegium ustaliło, że M. T. obecnie przebywa w Zakładzie Karnym , gdzie nie jest zatrudniony. Uwzględniając powyższe w powiązaniu z postanowieniami § 11 ust. 5, § 12 ust. 1 uchwały Rady Miasta Kielce z dnia 8.10.2015 r. Nr XIV/253/2015 w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia całości lub części opłaty dla rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Św. 2015 r. poz. 2994) Kolegium przyjęło, że organ I instancji zasadnie odstąpił od ustalenia całości opłaty za pobyt dziecka w rodzie zastępczej. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 ww. uchwały odstąpienie od ustalenia całości opłaty jest możliwe w przypadku, gdy dochód osoby zobowiązanej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie przekracza 150 % kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania ze świadczeń pieniężnych przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osoba zobowiązana reguluje alimenty na rzecz dziecka przebywającego w pieczy zastępczej, w wysokości ustalonej przez sąd lub ustalonej w drodze ugody sądowej, osoba zobowiązana jest niepełnoletnia i nie posiada własnego dochodu, osoba zobowiązana przebywa w areszcie śledczym lub zakładzie karnym i nie posiada dochodu, osoba zobowiązana jest częściowo lub całkowicie ubezwłasnowolniona, osoba zobowiązana przebywa w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczo - leczniczym, osoba zobowiązana, z uwagi na stan zdrowia, nie jest zdolna do wyrażenia woli oraz dysponowania własnym dochodem, osoba zobowiązana realizuje ustalenia zawartego kontraktu socjalnego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej lub planu pracy z rodziną, o którym mowa w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, mające na celu powrót dziecka pod jego opiekę, nie jest znane miejsce pobytu osoby zobowiązanej i przy zachowaniu należytej staranności, nie jest możliwe jego ustalenie. Zgodnie zaś z § 11 ust. 5 ww. uchwały odstąpienie od ustalenia całości lub części opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić na czas nie dłuższy niż rok, z zastrzeżeniem ust. 6. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że dane dziecka odpowiadają danym zawartym w odpisie zupełnym aktu urodzenia nr [...] z dnia 13.11.2020 r. wydanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Decyzją Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia 12.12.2017 r. Nr [...] zmieniono nazwisko dziecka J. T. w ten sposób, że w miejsce dotychczasowych danych zamieszcza się: dziecko - nazwisko P . Okoliczność zmiany nazwiska została uwzględniona w postanowieniach Sądu Rejonowego z dnia 18.02.2021 r. i 14.04.2021 r. W tej sytuacji, obowiązkiem organu I instancji było uwzględnienie dokonanej zmiany. Kolegium podniosło, że kwestia dotycząca zmiany nazwiska dziecka była wyjaśniana w piśmie z dnia 24.05.2021 r. i z dnia 18.06.2021 r., które strona odwołująca się otrzymała. W skardze do tut. Sądu M. T. zakwestionował stanowisko organu w przedmiocie zmiany nazwiska dziecka. Skarżący podniósł, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. III Wydział Rodzinny Nieletnich z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt III Nsm [...] z wniosku K. P. z udziałem M. T. o zmianę postanowienia w zakresie władzy rodzicielskiej nad małoletnim J. T., nie należy do prawomocnych. Stwierdził również, że nie wyraża zgody na zmianę nazwiska dziecka. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej zobowiązane są, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Wydając decyzję organy zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem określonych przez prawo wymogów (art. 107 § 3 Kpa). W analizowanej sprawie organy pomocy społecznej sprostały wskazanym wyżej wymogom. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości stanowisko, że skarżący który przebywa w zakładzie karnym i nie pracuje, co oznacza, że nie osiąga żadnego dochodu, kwalifikuje się do skorzystania z ulgi, jaką jest odstąpienie od ustalenia całości miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowią przepisy art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 821, ze zm.) w zw. z § 11 ust. 5, § 12 ust. 1 uchwały Rady Miasta Kielce z dnia 8.10.2015 r. Nr XIV/253/2015 w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia całości lub części opłaty dla rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Św. 2015 r. poz. 2994). W przedmiotowym postępowaniu organy dokonują samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych w kontekście przesłanek, od których zależy możliwość umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. W analizowanej sprawie umieszczenie dziecka J. P. w rodzinie zastępczej nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 14 kwietnia 2021 r. Równocześnie Sąd postanowił o powierzeniu E. G. pełnienia obowiązków opiekuna prawnego dla małoletniego J. P . Dane dziecka, umieszczonego w pieczy zastępczej, zostały wskazane w opisanym wyżej postanowieniu Sądu Rejonowego . Ponadto z odnoszącego się do stanu cywilnego odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka J. T. oznaczenie aktu: [...] sporządzonego 13.11.2020 r. wynika, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego decyzją z dnia 12.12.2017 r. nr [...] zmienił nazwisko osoby, której dotyczy akt na nazwisko: P . Aktualnie decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, co oznacza, że zarówno organy administracji jak i tut. Sąd są związane treścią aktu stanu cywilnego, w zakresie danych indywidualizujących osobę, której ten akt dotyczy. Z podniesionych wyżej względów brak jest podstaw prawnych, aby przyjmować nazwisko dziecka inne, niż wynikające z aktu stanu cywilnego. Powyższej oceny Sądu nie zmienia podnoszona w skardze argumentacja odwołująca się do postanowień Sądu Rejonowego w K. III Wydział Rodzinny Nieletnich z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt III Nsm [...] i z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt III Nsm [...], które to orzeczenia dotyczą władzy rodzicielskiej, a nie są związane z danymi dziecka – jego nazwiskiem. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło