II SA/Ke 768/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-30

Skład orzekający: Anna Żak, Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie pracy skierowanym przez Arbeitsamt, posiadającym kartę pracy i Kenkartę, a także pobyt w obozie w Częstochowie, mogą być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie koncentracyjnym lub miejscach odosobnienia, o których mowa w ustawie o kombatantach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Pobyt w obozie pracy, do którego skierowano przez Arbeitsamt i gdzie otrzymano kartę pracy, nie jest równoznaczny z osadzeniem w obozie koncentracyjnym. Również obóz w Częstochowie nie został wymieniony w rozporządzeniu określającym miejsca odosobnienia. Organ administracji jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia i nie może samodzielnie ustalać charakteru obozu na podstawie środków dowodowych KPA. Okres pobytu w Bliżynie jako podobozie KL-Majdanek nie został potwierdzony dla okresu wskazanego przez skarżącego, a bezprawne aresztowanie w latach 1959-1960 nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w Bliżynie (filia Majdanka) i obozie w Częstochowie. Skarżący twierdził, że przebywał w obozie w Bliżynie od 1941 do 1944 roku, został tam skierowany przez Arbeitsamt i posiadał kartę pracy. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obozy te nie są wymienione w odpowiednich rozporządzeniach jako miejsca odosobnienia lub obozy koncentracyjne, a charakter pobytu skarżącego wskazuje na roboty przymusowe, a nie osadzenie w obozie koncentracyjnym. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie prawa i jednostronność.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 768/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Ke 768/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich W. B. z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie koncentracyjnym na Majdanku, filia w Bliżynie, a więc w oparciu o art. 4 ust 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 roku Nr 42, poz.371), W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ odwoławczy podniósł, że W. B. s. J. przebywał od przełomu sierpnia i września 1941 roku do 1944 roku w obozie w Bliżynie, a następnie pod koniec roku 1944 został aresztowany i osadzony w obozie pracy w Częstochowie. Jak podkreśla organ skarżący w swoich zeznaniach podał, że do obozu trafił za pośrednictwem Arbeitsamtu (Urząd Pracy) i otrzymał kartę pracy "Arbeitskarte" i Kenkartę. Organ podkreślił, że wskazane przez skarżącego obozy w Bliżynie i Częstochowie nie były obozami karnymi lub wychowawczymi, o których mowa w § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.(Dz.U z 2001 roku Nr 106, poz. 1154).Również w/w obozy nie zostały wymienione w § 6 rozporządzenia, które wymienia inne miejsca odosobnienia, określone w art. 4 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 roku Nr 42, poz.371), Organ odwoławczy stwierdził, że nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń, czy dany obóz spełnia charakter obozu wymienionego w art. 4 cytowanej ustawy, albowiem uregulowanie delegacyjne wyklucza możliwość ustalenia objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Organ jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art. 4. Wprawdzie w § 2 ust. 10 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.(Dz.U z 2001 roku Nr 106 poz 1154) figuruje obóz w Bliżynie, będący filią obozu koncentracyjnego w Lublinie -Majdanku, to jednak, jak podkreślił organ z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 marca 2005 roku wynika, że w Bliżynie istniał obóz pracy od marca 1943 roku do lutego 1944 roku, a następnie obóz ten uległ likwidacji a więźniowie zostali zwolnieni, natomiast w miejsce dotychczasowego obozu powstał podobóz obozu koncentracyjnego KL - Lublin (Majdanek), który był przeznaczony dla żydów, którzy dotychczas przebywali w obozie pracy. Organ podkreślił, iż z powyższymi faktami nie koresponduje stanowisko skarżącego, który deklarował fakt pobytu w hitlerowskim obozie od 1941 roku do 1944 roku, albowiem filię obozu koncentracyjnego na Majdanku utworzono dopiero w lutym 1944 roku. Również skierowanie do obozu za pośrednictwem Arbeitsamtu, jak również wydanie "Arbeitskarty" wskazuje, że nie został on osadzony w obozie koncentracyjnym, lecz w obozie pracy. Ponadto organ podkreślił, że fakt bezprawnego aresztowania w latach 1959-1960 również nie może być podstawą ustalenia działalności kombatanckiej, ani działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, albowiem art. 4 ust 1 pkt 4 cytowanej ustawy odnosi się do okresu lat 1944-1956. Zdaniem organu strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które pozwoliłyby zastosować w niniejszej sprawie dyspozycję art. 4 ust 1 pkt 1 lit a przedmiotowej ustawy. . Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. B., który wniósł o jej uchylenie, podnosząc że została wydana ona z naruszeniem prawa. Podniósł, iż decyzja jest "jednostronna", krzywdząca go i domagał się przyznania mu uprawnień kombatanckich.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Bezspornym jest, że skarżący W. B. przebywał na robotach przymusowych, ale jak sam podaje został tam skierowany z biura pośrednictwa pracy Arbeitsamtu i otrzymał kartę pracy "Arbeitskarte" i Kenkarte, a ponadto w tym czasie mieszkał w domu rodziców. Tak więc pobytu tego nie można zaliczyć do okresu pobytów określonych w art. 4 ust 1 pkt 1 lit c przedmiotowej ustawy, czego domagał się skarżący a czego odmówił organ. Również okres pobytu w obozie w Częstochowie nie wyczerpuje dyspozycji w/w art.4 ust 1 pkt 1 lit a, b, c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U z 2002 roku Nr.42 poz 371), albowiem obóz ten nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innej narodowości (Dz.U. Nr 106, poz. 1154). Jak słusznie podkreślił organ nie jest on uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń, czy dany obóz spełnia charakter obozu wymienionego w art. 4 cytowanej ustawy, albowiem uregulowanie delegacyjne wyklucza możliwość ustalenia objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Organ jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art. 4. Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty odnośnie charakteru obozów i warunków, jakie w nich panowały nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy w świetle powyższych uregulowań. Odnośnie twierdzenia skarżącego, że znajdował się on w obozie w Bliżynie do sierpnia września 1944 roku tj. w czasie gdy był to podobóz obozu koncentracyjnego nie znajduje potwierdzenia w zebranym szeroko materiale dowodowym, a w szczególności w piśmie Instytutu Pamięci Narodowej- Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 marca 2005 roku, z którego wynika, że w Bliżynie istniał obóz pracy od marca 1943 roku do lutego 1944 roku, a następnie obóz ten został zlikwidowany, a więźniowie zwolnieni. Również prawidłowa jest ocena przez organ okoliczności bezprawnego aresztowania skarżącego w latach 1959-1960 , gdyż przepisy niniejszej ustawy nie mają zastosowania do podanego okresu. Mając powyższe na uwadze podzielić należy stanowisko organu, że skarżącemu nie przysługują uprawnienia wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit "a" "b" "c" i pkt 4 cytowanej ustawy. Sąd podziela pogląd organu, że skarżący nie wykazał przedstawionymi dowodami, aby w stosunku do niego miały zastosowanie w/w przepisy, zaś okoliczności ustalone przez organ nie dają podstaw do pozytywnego zweryfikowania jego skargi. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.

Powołane przepisy

art. 4 ust 1art. 4 ust 1 pkt 1art. 4art. 4 ust 1 pkt 4art. 1 ustawyart.4 ust 1 pkt 1art. 4 ust. 1 pkt 1art. 151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło