II SA/Ke 769/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] znak: [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. G., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków Miasta K. w obrębie 0002 numerem działki 70, z nieruchomością położoną przy ul. G. 29, 29A, oznaczoną w ww. ewidencji w obrębie 0002 nr działki 71, stanowiącej współwłasność A. B. i P. B. wzdłuż linii granicznej wyznaczonej numerami punktów: 7113-7112-7111-7110-7109-7108-7107-7106-7105-7104-7103 przedstawionej na szkicu granicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach w dniu 7 grudnia 2010 r. nr ew. 2006/2010, na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2005 nr 240 poz. 2027) - dalej zwanej "ustawą" stwierdziło niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że doręczając opisaną wyżej decyzję organ I instancji pouczył, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy stronom niezadowolonym z ustalenia przebiegu granicy przysługuje prawo żądania przekazania sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd. Pomimo tego pouczenia A. B. w dniu 12 kwietnia 2012 r. złożył odwołanie od tej decyzji, kwestionując prawidłowość dokonanego rozgraniczenia. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności, jednak od tej zasady przepisy prawa przewidują wyjątki na rzecz jednoinstancyjnego postępowania. Decyzje wydane w takim postępowaniu nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji. Rozgraniczenie nieruchomości obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym kończy się, gdy strony zawrą ugodę, albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda merytoryczną (orzekającą o rozgraniczeniu) decyzję w sprawie. Natomiast przewidziane w art. 33 ust. 3 ustawy prawo żądania przekazania sprawy o rozgraniczenie sądowi wyklucza zastosowanie trybu odwoławczego przewidzianego w kpa. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, A. B. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że Konstytucja wyraża zasadę dwuinstancyjności postępowania, w tym administracyjnego – art. 78, z wyjątkami określonymi w ustawie. Organ I Instancji w swojej decyzji powołał dwie ustawy: kpa, która w art. 15 przewiduje tok dwuinstancyjny oraz art. 33 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego, który nie przewiduje odwołania od orzeczenia. "Odwołanie się organu SKO jako działania ustawy art. 33 ust. 3 w trybie lex specjalis, narusza ustawę Kpa wydanym akcie administracyjnym, która nie przewiduje zasady takiego postępowania". Dalej autor skargi podkreślił, że Prezydent Miasta K. nie orzekł, iż decyzja jest ostateczna i nie wskazał trybu zakończenia postępowania administracyjnego "bez zaznaczania trybu jednoinstancyjności (art. 107 i art. 112 Kpa). Mamy tutaj do czynienia z błędnym pouczeniem organu oraz swobodą w działaniu, gdyż nad organem nie ma kontroli legalności i praworządności, po wydaniu decyzji w zakresie ograniczającej prawa do własności nieruchomości (art. 7 i art. 9 Kpa)". Dodał, że Sąd Rejonowy w Kielcach nie wydał orzeczenia o rozgraniczeniu i zwrócił akta organowi I instancji, nie wskazując niedopatrzeń ze strony skarżącego i sprawa nie znalazła swojego epilogu w postępowaniu sądowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. A. B. złożył odwołanie od wydanej przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne decyzji, rozgraniczającej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 3 tej ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Takie też pouczenie zostało zawarte w decyzji Prezydenta Miasta K., doręczonej skarżącemu w dniu 6 marca 2012 r. Tymczasem A. B. zamiast domagać się przekazania sprawy sądowi (termin do dokonania tej czynności upływał w dniu 20 marca 2012 r.), wniósł w dniu 10 kwietnia skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji. W tej sytuacji prawidłowo organ ten na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. Zgodzić należy się ze skarżącym, że art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 nr 78, poz. 483 ze zm.) zawiera zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Podkreślić jednak należy, że ten sam art. 78 w zdaniu drugim przewiduje, że ustawa od tej zasady może określać wyjątki. Takie właśnie odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określa ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne, regulując kwestię rozgraniczenia nieruchomości. Podkreślić jednak należy, że ta odmienna regulacja nie pogarsza sytuacji strony. W przypadku bowiem, gdy nie jest ona zadowolona ze sposobu rozgraniczenia dokonanego przez organ administracji, może żądać skierowania sprawy do sądu (powszechnego), co skutkuje tym, że decyzja rozgraniczająca nieruchomości traci moc, a rozgraniczenia dokonuje sąd powszechny, w postępowaniu, przed którym w pełni zachowana jest zasada dwuinstancyjności. Jak bowiem słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości obejmuje dwa etapy: administracyjny i sądowy. Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe kończy się, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ, przed którym się ono toczy wyda w tej sprawie decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Wydanie tej decyzji poprzedza m. in. dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy). Natomiast postępowanie sądowe będzie miało miejsce, jeżeli strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy zażąda, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 ustawy). Takie brzmienie art. 33 ust. 3 ustawy oznacza, że od decyzji organu I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracyjnego II instancji (jest to postępowanie administracyjne jednoinstancyjne), natomiast dalsze postępowanie rozgraniczeniowe prowadzić może jedynie sąd powszechny. W związku z tym art. 33 ust. 3 ustawy należy traktować jako wyjątek w stosunku do przepisów kpa dotyczących odwołań od decyzji. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że organ stwierdzając niedopuszczalność odwołania naruszył prawo. Ponieważ niniejsze postępowanie mogło dotyczyć tylko kontroli legalności mającego charakter procesowy postanowienia organu odwoławczego, Sąd nie mógł uczynić przedmiotem kontroli decyzji organu I instancji. Odnośnie zaś podniesionej w skardze okoliczności, że Sąd Rejonowy w Kielcach nie nadał sprawie biegu i nie wydał orzeczenia o rozgraniczeniu to zauważyć należy, że powodem tego był fakt, że w istocie skarżący w ogóle nie złożył wniosku o przekazanie sądowi powszechnemu sprawy, a jedynie organ po wniesieniu odwołania z dnia 10 kwietnia 2012 r., skierowanego do SKO w Kielcach, odwołanie to przekazał Sądowi Rejonowemu. Mając to wszystko na uwadze, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zmianami).