II SA/Ke 77/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata R. H. kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Decyzją tą, podjętą na podstawie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665) organ I instancji odmówił J. S. wydania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. M. 101 w K.. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia 26 września 2002r. r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. S., M. S. oraz P. S., jako inwestorom wykonanie rozbiórki budynku garażowego, będącego w budowie, o wymiarach 9,25 x 5,82m, realizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie posesji przy ul. M. nr 101 w K.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. (sygn. akt II SA/Kr 3367/02) oddalił skargę J. S. na powyższą decyzję. Wobec nie wykonania obowiązku, wynikającego z powyższej decyzji organ wszczął postępowanie egzekucyjne, natomiast J. S. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku na podstawie ustawy z dnia 10 maja 2007r., wprowadzającej zmiany do ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia [...] wniosek został przekazany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. We wniosku J. S. wskazał, że występuje o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego budowanego w latach 1995-1997, który zlokalizowany jest na posesji przy ul. M. w K., na działce nr ewid. [...], posiada wymiary ok.9 x 5 x 2,2m, jest w stanie surowym, bez ścianek działowych, tynków i elewacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił J. S. wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zaś organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie J. S. uznał tę decyzję za zasadną, ponieważ nie zostały spełnione podstawowe warunki zawarte w przepisie art. 3 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w takim przypadku na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, gdyż w razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Zatem w stosunku do postępowań administracyjnych nie zakończonych decyzją ostateczną w dniu 20 czerwca 2007 r. (data wejścia w życie ustawy), takich które dotyczą obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, którego budowa została całkowicie zakończona do dnia 11 lipca 1998r. i zarazem w stosunku do którego nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przed dniem 11 lipca 2003 r., stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Jednak w niniejszej sprawie budowa została zakończona przed dniem 11 lipca 1998r., postępowanie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003r. i zakończone wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 21 listopada 2002r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 2007r. wydana była w sprawie decyzja ostateczna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. S., domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że wszystkie warunki, o których mowa w ustawie o zmianie ustawy Prawo budowlane z dnia 10 maja 2007r. zostały spełnione, co winno skutkować wydaniem decyzji pozwalającej na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego. Na wstępie skarżący zarzucił, że Z. M. nie mogła w dniu 30 sierpnia 2002r. poinformować organu o samowoli budowlanej, gdyż w tym czasie przebywała w USA, a pismo to złożyła do organu osoba trzecia, która zablokowała wydanie dla skarżącego pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego data wydania decyzji organu I instancji – 29 wrzesień 2002r. nie może być "uznany za termin zawity do rozpatrzenia wniosku, jako termin wszczęcia postępowania", gdyż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, a wstrzymanie to trwało ponad trzy lata. Stąd, zdaniem skarżącego zawity termin – 11 lipca 2003r., przewidziany w nowelizacji Prawa budowlanego z dnia 10 maja 2007r. został zachowany w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że posiada decyzję o warunkach zabudowy, wydaną na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego urbanistycznego dzielnicy K., zezwalającą na ten rodzaj zabudowy posesji. Ponieważ złożony przez niego wniosek o wydanie pozwolenia na budowę nie był załatwiony przez kilka miesięcy uznał, że "jeśli w ustawowym terminie nie otrzymał żadnej informacji, to rozpatrzenie wniosku jest pozytywne". Bezpodstawne jest także zdaniem skarżącego stwierdzenie, że budowa nie została zakończona przed 11 lipca 1998r., gdyż "brak elewacji, czy stropodachu nie świadczy o niezakończeniu budowy". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Przedmiotem badania w sprawie niniejszej jest decyzja, którą organ nadzoru budowlanego, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie mu pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na podstawie art. 3 ustawy dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, z uwagi na brak warunków przewidzianych w przepisie art. 3 cyt. ustawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665), zwanej dalej ustawą stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, W przypadku, o którym mowa w ust. 1, na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1 nie narusza: 1) przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, 2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania - właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie. W razie niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (ust. 5). Bezspornym w sprawie niniejszej jest fakt wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, jak i to, że wobec tego obiektu orzeczony został prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2006r. (sygn. akt II SA/Kr 3367/02) oddalające skargę J. S. na decyzję orzekającą rozbiórkę wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie wskazanych także inne osoby (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji nie ma znaczenia wskazana w skardze okoliczność, że nie załatwienie przez organ administracji przez kilka miesięcy wniosku skarżącego o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę spowodowało uznanie przez niego, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie, wobec czego przedmiotowego obiektu nie można uznać za samowolę budowlaną. Należy podzielić stanowisko organu orzekającego, iż w sprawie niniejszej nie zostały spełnione warunki zawarte w art. 3 ustawy, których łączne wystąpienie stwarza dla inwestora samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego możliwość ubiegania się o wydanie mu pozwolenia na użytkowanie tego obiektu w trybie art. 3 ust. 2 ustawy, wobec czego wniosek J.S. o pozwolenie na użytkowanie nie może być uwzględniony. Z akt sprawy administracyjnej wynika jednoznacznie, że zawiadomieniem z dnia 9 września 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony, w tym J. S. o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego garażowego o trzech boksach na terenie posesji przy ul. M. w K.. Zatem wszczęcie postępowania administracyjnego (zakończonego wydaniem decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane) nastąpiło przed dniem 11 lipca 2003r., co powoduje, że nie było możliwe, jak tego domaga się skarżący zastosowanie przepisów ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Należy podkreślić, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy mówi o dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie o dacie wydania decyzji, Stąd nie jest słuszny zarzut skarżącego o zachowaniu terminu z uwagi na wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia [...]. Nie zmienia tego faktu nawet spełnienie drugiego warunku, przewidzianego w art. 3 ust. 1 ustawy, a mianowicie zakończenie budowy w okresie 31.XII.1994r. – 11 lipiec 1998r., jak tego dowodzi skarżący, jako że warunki przewidziane tym przepisem muszą być spełnione kumulatywnie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.