II SA/Ke 770/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na pismo (czynność) Wojewody . z dnia 3 czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: odrzucić skargę. W dniu 2 lipca 2020 r. D. P. wniosła do tut. Sądu skargę na "brak działań Wojewody w sprawie uznania L. P. za dłużnika alimentacyjnego". Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, brak decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, "w związku z art. 5 ust. 3 b ustawy w zakresie uznania za dłużnika alimentacyjnego, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego". W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 26 listopada 2019 r. skierowała do Starosty wniosek o odebranie dłużnikowi alimentacyjnemu L. P. prawa jazdy. Starosta przekazał wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej , a ten w piśmie z dnia 28 lutego 2020 r. odpowiedział, że L. P. wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku. Tymczasem L. P. nie płaci alimentów, a skarżąca uzyskała świadczenie alimentacyjne z Funduszu Alimentacyjnego. W tej sytuacji skarżąca w dniu 2 kwietnia 2020 r. wniosła do Rady Miejskiej skargę na działania Kierownika OPS, którą Rada przekazała do Wojewody . Ten w piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r., znak: [...], poinformował skarżącą, że wniosła zastrzeżenia, a nie skargę na działania kierownika OPS , a nadto, że nie ma podstaw do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 15 maja 2020 r. wpłynęła do niego uchwała Rady Miejskiej z dnia 8 maja 2020 r., nr [...], w sprawie przekazania wg właściwości skargi D. P. z dnia 2 kwietnia 2020 r. Wyjaśnił, że w świetle art. 229 pkt 2 i 3 Kpa jest organem właściwym do rozpoznania tej skargi. W dniu 26 maja 2020 r. otrzymał z OPS pisemne wyjaśnienie wraz z kopiami dokumentów, z których wynika, że działania wobec dłużnika alimentacyjnego L. P. podejmowane były zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wojewoda wskazał, że podjął stosowne działania wyjaśniające, które nie potwierdziły zarzutów stawianych Kierownikowi OPS . W piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r. poinformował skarżącą, że działania podejmowane wobec dłużnika alimentacyjnego L. P. były podejmowane zgodnie z ww. ustawą. Stosownie do treści art. 4 tej ustawy, organ właściwy dłużnika przeprowadził wywiad alimentacyjny i odebrał od niego oświadczenie majątkowe. Nie było więc podstaw do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a tym samym wystosowania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. Na koniec Wojewoda wskazał, że w przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 227 i nast. Kpa stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", sąd orzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne wyznacza art. 3 § 2 Ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dodatkowo sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Ppsa). Skarżąca przedmiotem swojej skargi uczyniła ujawnioną w piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r. czynność Wojewody podjętą w ramach postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII Kpa. Przedmiotem takiej skargi może być każde działanie czy zaniechanie organu państwowego, samorządowego, organizacji społecznych lub ich pracowników, w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 Kpa). Skarga tego rodzaju uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 229 pkt 2 Kpa, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia. W niniejszej sprawie Wojewoda rozpatrywał skargę D. P. z dnia 2 kwietnia 2020 r. na działanie Kierownika OPS . W odpowiedzi na tę skargę podjął zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność, o której poinformował w piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skarga określona w art. 227 Kpa stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego ani też postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. II OSK 2783/13; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2692/11). W konsekwencji, skarga wniesiona w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest czynność podjęta w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Kierownika OPS, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być przezeń rozpoznawana. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII Kpa, nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 Ppsa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.