II SA/Ke 771/11
WyrokWSA w Kielcach2012-04-19
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy tymczasowego obiektu budowlanego, który został już wybudowany, może stanowić podstawę do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej?Ratio decidendi
Zgłoszenie budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, wymaga wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, jeżeli dotyczy obiektu, który już istnieje w miejscu zgłoszenia. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 3 Prawa budowlanego, co czyni zaskarżoną decyzję zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zgłoszenie zamiaru budowy tymczasowego pawilonu handlowego. Organ I instancji (Prezydent Miasta) wniósł sprzeciw, uznając, że obiekt został już wybudowany. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości organów i oparcie decyzji na fałszywych dowodach. W skardze podniosła, że zgłoszenie dotyczyło obiektu już istniejącego, a postępowanie organów było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J.K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], wnoszącą sprzeciw w sprawie zamiaru budowy tymczasowego pawilonu handlowego niepołączonego trwale
z gruntem do sprzedaży artykułów przemysłowych, na działce nr 894/192, położonej przy ul. J.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 25 lipca 2011 r. M. S. wniosła do Urzędu Miasta zgłoszenie dotyczące zamiaru budowy ww. obiektu.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, wniósł sprzeciw na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie ww. pawilonu.
Odwołanie od tej decyzji wniosła w dniu 16 sierpnia 2011 r. M. S. podnosząc, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 17 kpa w zw. z art. 107 § 1 kpa, art. 28 kpa oraz art. 82 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej, w decyzji błędnie pouczono ją o prawie wniesienia odwołania do Wojewody Świętokrzyskiego, który - jej zdaniem- nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta K. Wniosła również o wyłączenie Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. od udziału w postępowaniu odwoławczym.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał na art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 pkt 3 ustawy Prawo budowlane podnosząc, że Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania zakresu robót, ponieważ zgłoszenie dotyczy budynku już istniejącego.
Organ II instancji wskazał, że z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...], dotyczącego wstrzymania prowadzonych robót budowlanych przy pawilonie handlowym wykonanym przez M. S. wynika, że na działce nr 894/192 został wybudowany budynek handlowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wojewoda stwierdził, że zgodnie z załączonym szkicem sytuacyjnym, ww. budynek w jednej ze ścian posiada okno umieszczone blisko naroża ściany oraz drzwi umieszczone blisko drugiego naroża ściany, a w drugiej ze ścian okno i drzwi umieszczone obok siebie w narożu ściany. Zgodnie z załączoną mapą obiekt ma być usytuowany między budynkiem nr 26 a ul. I. na jej rozwidleniu,
w miejscu, w którym zgodnie z mapą budynek już istnieje. Z rysunku załączonego do zgłoszenia wynika również, że otwory okienne i drzwiowe umieszczone są w ten sam sposób, co na szkicu wykonanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Organ podniósł, że budynek przeznaczony do realizacji jest tożsamy z budynkiem, w stosunku do którego postępowanie prowadzi PINB dla Miasta K.
Zdaniem Wojewody zgłoszenie pełni identyczną rolę jak pozwolenie na budowę
i nie można legalizować robót rozpoczętych lub wykonanych z pominięciem zgody właściwych organów, gdy taka jest wymagana. W sytuacji, gdy wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane zostały już wykonane, lub pozostają w toku wykonywania – zachodzi podstawa do wniesienia sprzeciwu. Stwierdzić więc należało, że zgłoszony do realizacji budynek narusza art. 30 ust. 6 pkt 3 Prawa budowlanego, wobec czego organ I instancji zobowiązany był wnieść sprzeciw, który to pogląd organ odwoławczy podzielił, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...]
Skargę na decyzję Wojewody wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S., zarzucając oparcie się przez organ na fałszywych dowodach w sprawie, pozostających w rażącej sprzeczności
z istniejącym stanem prawnym i faktycznym. Skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z dnia [...]
"z konsekwencjami wyrównania szkody",
- dołączenie do niniejszej sprawy akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Ke 636/11,
- orzeczenie Sądu o prawie skarżącej do odszkodowania tytułem wyrównania szkody wyrządzonej zaskarżoną decyzją, ze wskazaniem organu zobowiązanego do wyrównania szkody,
- zasądzenie od organu kosztów postępowania w całości.
W uzasadnieniu M. S. wskazała, że fałszywe dowody powołane jako podstawa zaskarżonej decyzji są skutkiem "rażącej manipulacji w wydaniu
z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 1 i 3 kpa". Jak podniosła, zgłoszenie budowy z dnia 25 lipca 2011 r. dotyczące niniejszej sprawy jest kontynuacją zgłoszenia budowy pawilonu z dnia 29 marca 2011 r., w będącej w toku sprawie WSA sygn. akt II SA/Ke 636/11. Ze względu na manipulacje i trwającą ponad 6 miesięcy bezczynność i opieszałość organu I instancji w załatwianiu prawidłowego wniosku skarżącej z dnia 4 kwietnia 2011 r.
o ustalenie warunków zabudowy nieruchomości pod pawilon handlowy, czym organ uniemożliwił skarżącej uzyskanie pozwolenia na budowę w okresie ważności zgłoszenia budowy pawilonu z dnia 29 marca 2011 r. na okres 120 dni, Prezydent Miasta K. wymusił na skarżącej konieczność ponownego złożenia zgłoszenia budowy z dnia 25 lipca 2011 r. tego samego pawilonu. Gdyby skarżąca tego nie zrobiła, to - jak stwierdziła - do dnia 28 sierpnia 2011 r. musiałaby obiekt rozebrać.
Z tych powodów wniosek o dołączenie do niniejszej sprawy akt II SA/Ke 636/11 jest, zdaniem autorki skargi, w pełni uzasadniony, albowiem "jest to jedna i ta sama sprawa" dotycząca zgłoszeń budowy tego samego pawilonu. Wynik rozstrzygnięcia w ww. sprawie będzie rzutował wprost na sprawę niniejszą.
Zdaniem M. S., załatwianie wszystkich spraw dotyczących zgłoszenia budowy tymczasowego pawilonu handlowego, należy do kompetencji Prezydenta Miasta K.. Obiekt został wybudowany na podstawie ważnego zgłoszenia budowy z dnia 29 marca 2011 r. oraz posadowiony na nieruchomości położonej na obszarze Miasta K. Decyzja ww. organu z dnia [...] posiada wszystkie cechy decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. – w nagłówku widnieje odpowiednia pieczątka, pod uzasadnieniem podpisał się tenże organ, pod decyzją znajduje się podpis Dyrektora Wydziału – pracownika Urzędu Miasta K. - podległego Prezydentowi. Także z treści decyzji wynika, że decyzję wydał ww. organ, a nie starosta powiatu grodzkiego.
Skoro zatem, zdaniem skarżącej, z decyzji z [...] wynika wprost, że decyzję wydał Prezydent Miasta K., to zgodnie z art. 17 kpa i art. 82 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organem wyższego stopnia w stosunku do prezydenta jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Z uwagi na to, postępowanie odwoławcze powinno toczyć się w trybie przepisów kpa, a nie przepisów budowlanych, albowiem ani w niniejszej sprawie, ani w sprawie zgłoszenia budowy z dnia 29 marca 2011 r., Prezydent Miasta K. nie miał kompetencji do występowania jako starosta powiatu grodzkiego.
Jak wskazała M. S., naruszenie przez organ I i II instancji przepisów o właściwości organów administracji państwowej, tworzy "warunki do uprawiania przez organ I instancji procederu korupcji na masową skalę".
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 kwietnia 2012r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski skargi za wyjątkiem żądania zasądzenia odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi natomiast, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego
w zgłoszeniu.
Budowa tego typu obiektu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy), którego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego
w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 ustawy).
Stosownie do art. 30 ust. 6 ww. ustawy właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego,
o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezspornie zgłoszenie M. S. z dnia 25 lipca 2011 r., dotyczące zamiaru budowy tymczasowego pawilonu handlowego niepołączonego trwale z gruntem do sprzedaży artykułów przemysłowych na działce nr 894/192 , dotyczyło obiektu już istniejącego. Wynika to zarówno z treści samej skargi jak i z oświadczenia M. S. złożonego w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 kwietnia 2012 r., w którym stwierdziła ona, że "zgłoszenie zamiaru budowy pawilonu z lipca 2011 r. dotyczy pawilonu, który został postawiony
w kwietniu 2011r." oraz że "nie ma już zamiaru budować żadnego innego pawilonu".
Wprawdzie z map znajdujących się w aktach administracyjnych oraz złożonych na rozprawie przez skarżącą wynika, że istotnie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowego geodezyjnego oznaczenia działki na której postawiony został pawilon, jednak okoliczność ta pozostaje bez znaczenia wobec przyznanego przez skarżącą faktu, że zgłoszenie z 25 lipca 2011r. dotyczyło obiektu już wcześniej posadowionego
w miejscu, którego to zgłoszenie dotyczyło . Faktyczna lokalizacja tego pawilonu nie była sporna pomiędzy stronami, dlatego kwestia numeru geodezyjnego działki wskazanego w zgłoszeniu ma wobec tych faktów znaczenie drugorzędne i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszym przypadku miał zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy, tj. zgłoszenie dotyczyło budowy tymczasowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt istnieje, a tym samym zasadne było wniesienie sprzeciwu przez Prezydenta Miasta K..
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez oba organy przepisów o właściwości wskazać należy, iż są one chybione. W myśl art. 82 ust. 2 ustawy, w przypadku obiektu budowlanego będącego przedmiotem sprawy organem administracji architektoniczno-budowlanej I instancji jest starosta, a wówczas organem wyższego stopnia jest wojewoda (art. 82 ust. 3). W związku z reformą administracyjną, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999r., miasto K. weszło do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu (art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym – Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), w związku z czym Prezydent Miasta działa również jako starosta grodzki (art. 92 ust.1 pkt 2 tej ustawy). Powołany w skardze przepis art. 17 kpa, określający organy wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu, wskazuje w pkt 1 samorządowe kolegia odwoławcze
w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, ale tylko wówczas, gdy ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Sąd nie uznał za konieczne przeprowadzenie dowodu z akt sprawy tut. Sądu II SA/Ke 636/11, dotyczącej decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru budowy pawilonu na podstawie wcześniejszego zgłoszenia z dnia 29 marca 2011r., gdyż dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie była wystarczająca do oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 16 września 2011r.
Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety "w celu ustalenia rozbieżności co do numeru działki i adresu pod jakim został wybudowany pawilon i wykazania, że skarżąca pozostawała w błędzie wywołanym przez organ", gdyż przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują możliwości przeprowadzenia takiego dowodu. Zgodnie bowiem z art 106 par. 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów
i to tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Za nieuzasadniony należało również uznać złożony na rozprawie wniosek
o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na wniosek z dnia 28 marca 2012r. skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
"o zalegalizowanie budowy pawilonu handlowego". Sprawa ewentualnej legalizacji zrealizowanego przez skarżącą obiektu pozostaje bez żadnego prawnego wpływu na wynik niniejszego postępowania sądowego, którego przedmiotem jest wniesienie przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy. To właśnie wniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie jak i co do wcześniejszego zgłoszenia powoduje ustalenie, że wybudowany przez M. S. obiekt ma charakter samowoli budowlanej, podlegającej postępowaniu legalizacyjnemu.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie w pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło