II SA/Ke 776/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2013r. sprawy ze skargi I.B. i E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Starosta K. odmówił wprowadzenia zmiany ewidencji gruntów gruntów gm. M. na podstawie przedłożonej przez I. i E. małż. B. kserokopii mapy z podziału działki nr 358 przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 kwietnia 1991 r. pod numerem 2134-9/91 polegającej na ujawnieniu granicy działki oznaczonej numerem 358/2 o powierzchni 0,13 ha w ten sposób, że "działka nr 358/2 graniczy od strony północnej wzdłuż całej długości granicy z działką numer ewidencyjny 363, od strony wschodniej graniczy wzdłuż całej długości graniczy z działką 358/1, natomiast od strony zachodniej z działką 358/3 wg. Stanu z dnia 2 kwietnia 1991 r." W podstawie prawnej powołano art. i 22 ust. 1 i art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193 poz. 1287 ze zm.) i § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) oraz art. 104 k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż o wprowadzenie w/w zmiany wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2011r. wystąpił I. B.. Jak wskazał we wniosku działka której jest właścicielem numer ewidencyjny 358/2 według pomiarów z 1991 roku graniczy z działką 363 i tak jest użytkowana, wniósł ponadto o wyjaśnienie niezgodności rejestru pomiarowego oraz mapy do celów projektowych sporządzonej w roku 2005. Do wniosku załączył mapę podziałowa działki 358 położonej w M. wraz z rejestrem pomiarowym przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 kwietnia 1991 r. pod nr 2143-9/19 oraz mapę do celów projektowych również przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18 sierpnia 2005 r. pod nr 2143 30/2005. Organ wskazał, że granice działki oznaczonej numerem 358 położonej w M. zostały ustalone w wyniku scalenia zatwierdzonego decyzją Naczelnika Powiatu K. [...] Nr [...]. Następnie w roku 1991 na zlecenie właściciela M. B. nastąpił podział działki 358 na działki o numerach 358/1 o powierzchni 0.18 ha, 358/2 o powierzchni 0,13 ha i 358/3 o powierzchni 0,80 ha. Przedmiotowy podział zastał zaewidencjonowany w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filli terenowej w K. pod nr [...], a Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej numerem 358. W dniu 26 kwietnia 1991 r. w oparciu o powyższy podział i decyzję podziałową i E. i I. małżonkowie B. nabyli działkę oznaczoną nr 358/2, która została wydzielona z księgi wieczystej Nr [...] w Sadzie Rejonowym i utworzona została nowa księga wieczysta na rzecz E. i I. małżonków B.. Organ następnie wskazuje na korektę opracowania, która dotyczyła zmiany granic wydzielonej działki nr 358/2 nie podając ani kto sporządził korektę ani kiedy ona nastąpiła. Skorygowana mapa podziału działki 358 znalazła się również w aktach księgi wieczystej Nr [...] w Sądzie Rejonowym. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji uznał, iż nie jest możliwe uwzględnienie wniosku E. i I. małż. B., gdyż prowadziłoby to do zmiany granic powierzchni i działek powstałych w wyniku podziału działki numer 358. Odwołanie od w/w decyzji wnieśli E. i I. małżonkowie B. zarzucając, iż organ nie odniósł się do stawianych przez nich zarzutów, i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego albowiem w dalszym ciągu są w posiadaniu mapy podziałowej z 1991 roku a o żadnej korekcie nie byli informowani i nie brali w niej udziału. Decyzją z dnia [...] w wyniku złożonego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekło o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i umorzeniu w całości postępowania pierwszej instancji. W podstawie prawnej powołano art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie podziału i zatwierdzenia projektu podziału działki oznaczonej numerem 358 położonej w obrębie M. gmina M. w 1991 roku, jak również ustalenia co do nabycia działki 358/2 o powierzchni 0,13 ha przez E. i I. B. W dalszej części organ odwoławczy wskazuje na wykonany w 1996 roku podział działki 358/1 i przyjęty z tego podziału operat do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr 2143-32/96 oraz na obliczenia powierzchni działek 358/1, 358/2 i nowo powstałych działek 358/4 i 358/5. Organ wskazuje na rozbieżność w powierzchni działki 358/2 w opracowaniu podziału z 1991 roku kiedy to powierzchnia wynosi 0,13 ha i w opracowaniu z 1996 roku kiedy powierzchnia wynosi 0,18 ha. Jak wskazuje do podziału działki 358/1 w 1996 roku została przyjęta pierwotna mapa podziału działki 358 z 1991 roku zawarta w operacie 2143-9/91 tj. według stanu przedstawionego na mapie złożonej przez I. B. wraz z wnioskiem wszczynającym postępowanie. Organ odwoławczy stwierdza, że prawdopodobnie wtedy nastąpiła korekta granic działki 358/2, a następnie przyjmuje, że w księdze wieczystej Nr [...] znajduje się mapa z opracowania 2143-9/19 po wprowadzonej korekcie. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreśla, że na mapie sporządzonej do celów projektowych przyjętej, do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18 sierpnia 2005 r. za nr [...] granice działki 358/2 są przedstawione sprzed korekty a wiec graniczy z działką 363, natomiast w kolejnym akapicie organ opisując podział działki 358/3 jaki nastąpił w 2011 r. stwierdza, że operat techniczny dotyczący podziału tej działki a przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] pod numerem [...] został opracowany zgodnie z mapa podziałową nr 2143-9/19 po korekcie, gdzie działka 358/2 nie graniczy z działką 363. Organ wskazuje, ponadto na dołączone do akt organu I instancji pismo geodety uprawnionego Z. J. wykonawczyni podziału działki w 1991 roku, która stwierdza, że dokonując podziału działki 358 nastąpił błąd polegający na tym, że powierzchnia nowo wydzielanej działki nr 358/2 w granicach wskazanych na mapie podziałowej wynosi 0,18 ha, a nie 0,13 ha, jaka zakupili aktem notarialnym małż. B.. Organ II instancji stwierdził, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty prawne ale nie rozstrzyga o własności albowiem ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych tylko je rejestruje. Jak wynika zdaniem organu odwoławczego z mapy ewidencyjnej gruntów "gmina M. miejscowość M." granice działki 358/2 są wykazane według mapy nr 2143-9/91 sprzed korekty tak więc stan w ewidencji gruntów i budynków obrębu M. odnośnie granic i powierzchni działki nr 358/2 jest zgodny z żądaniem wnioskodawców a tym samym prowadzone przez Starostę K. postępowanie administracyjne w tej sprawie było od samego początku bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 kpa podlegało umorzeniu o czym organ odwoławczy orzekł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli E. i I. małż. B., domagając się uchylenia wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Zdaniem skarżących obie decyzje są wadliwe i krzywdzące nie wyjaśniają przyczyn powstałych niezgodności i nie wyjaśniają sprawy w sposób dostateczny. Podnieśli ponadto, że jeśli ich działka ma większą powierzchnię niż 0,13 ha należy dokonać korekty poprzez wpisanie rzeczywistej powierzchni 0,18 ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że skarżący w dotychczasowych pismach nie kwestionowali powierzchni działki 358/2, która zgodnie z treścią księgi wieczystej i rejestrem gruntów wynosi 0,13 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w postępowaniu organów pierwszej i drugiej instancji takich naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodując konieczność uchylenia wydanych przez te organy aktów. Na wstępie wskazać należy, iż organy orzekające – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – winny podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Z tego też względu podnoszony przez stronę zarzut braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny trzeba uznać za zasadny. Organy administracji publicznej w niniejszej sprawie dopuściły się szeregu uchybień w prowadzonym postępowaniu dowodowym, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w swoich uzasadnieniach przedstawiając ustalony stan faktyczny powołują się na wykonaną w niniejszej sprawie "korektę mapy podziałowej z roku 1991". Organ pierwszej instancji w odniesieniu do przedmiotowej korekty stwierdza, "że nie jest znana ani data ani kto ją wykonał", natomiast organ odwoławczy stwierdza, że prawdopodobnie dopiero w 1996 roku stwierdzona różnica w powierzchni działek 358/2 stała się podstawą do korekty granic. Organy obu instancji stwierdzają, iż mapa z dokonaną korektą znajduje się w aktach księgi wieczystej nr [...], w sytuacji gdy w akcie notarialnym z dnia 26 kwietnia 1991 roku jest powoływana mapa podziałowa wpisana do ewidencji 2 kwietnia 1991 roku za numerem [...], który to podział został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy M. za Nr [...] z dnia [...]. Jak wynika natomiast z kserokopii mapy znajdującej się w księdze wieczystej Nr [...] znajduje się tam mapa po korekcie zatwierdzona decyzją Wójta Gminy w M. za Nr [...] z dnia [...]. Tak więc są to dwie różne mapy, co do których wątpliwości organy nie wyjaśniły. Należy również, zauważyć, iż organy powołują się w swoich stanowiskach na protokół graniczny z dnia 15 lutego 1991 roku z którego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że dokonywano w nim przeróbek w oznaczeniu punktów. Organy również tej okoliczności nie wyjaśniły. Kolejną rozbieżnością zawartą w uzasadnieniu organu odwoławczego jest stwierdzenie w uzasadnieniu na stronie 5, że na mapie ewidencyjnej gruntów obrębu M. działka 358/2 graniczy z działką 363 według mapy podziałowej nr 2134-9/91 sprzed korekty, podobnie jest na mapie przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 18 sierpnia 2005 roku za numerem [...]. Natomiast w dalszej części uzasadnienia organ wskazuje, że mapa podziałowa z 2011 roku przyjęta do zasobu 6 kwietnia 2011 roku została wykonana zgodnie z mapą z 1991 po korekcie, na której działka 358/2 nie graniczy z działką numer 363. Stwierdzenia te odbiegają od przyjętego na stronie 4 stwierdzenia organu, że korekta została prawdopodobnie wykonana w 1996 roku. Rozbieżności te nie zostały w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione. Należy zwrócić uwagę na przepis § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) że sama aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei stosownie do przepisu § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych (decydujący o ich powierzchni) wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższego budzi wątpliwości jaki charakter i jakie wywołuje skutki przeprowadzona " korekta", w sytuacji kiedy zarówno organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji nie ustalił kto i kiedy i w oparciu o jakie przepisy dokonał przedmiotowej korekty, brak jest w aktach stosownej dokumentacji. Podnieść trzeba, iż zasadą przyjętą na gruncie cyt. rozporządzenia oraz ustawy jest rejestrowanie przez organy ewidencji gruntów stanów prawnych ustalonych w innym postępowaniu, bądź przez inne organy orzekające w tym zakresie. Z tego też względu sprawdzeniu przez organy ewidencyjne podlega zgodność zapisów w ewidencji gruntów z zapisami w dziale I i II księgi wieczystej. Wymogowi temu Starosta K. nie uczynił zadość, ograniczając się tylko do zażądania kserokopii mapy a nie przeprowadzając stosownego badania hipotecznego. Również organy nie wyjaśniły treści pisma (kiedy zostało sporządzone i czy zostały dokonane jakieś czynności) geodety uprawnionego Z. J., która w treści wskazuje na pomyłkę przy opracowywaniu podziału działki numer 358. Reasumując, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodującego konieczność uchylenia wydanych decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie odniósł się merytorycznie do treści zaskarżonej decyzji z uwagi na charakter naruszenia przez organ administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy przepisów postępowania. Orzeczenie zawarte w pkt II znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt. III wyroku na podstawie § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenie prawa. Przeprowadzi w sposób wszechstronny postępowanie dowodowe ustalając nie budzący wątpliwości stan faktyczny. W dalszej kolejności wyda rozstrzygnięcie, którego przedmiot odpowiadał będzie treści złożonego (ewentualnie zmodyfikowanego) przez wnioskodawców wniosku.