II SA/Ke 777/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2011r. z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzenia gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. Sp. z o.o. w K. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] nr [...], wydane dla A. Sp. z o.o. (dalej: Spółki), odmawiające zawieszenia postępowania. Organ wyjaśnił, że w dniu 31 stycznia 2011r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia w części zezwolenia udzielonego przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa . Postępowanie to zostało wszczęte w związku z zaprzestaniem przez okres dłuższy niż sześć miesięcy działalności objętej zezwoleniem w dziewięciu punktach gier na automatach o niskich wygranych. 1.2 Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania, wskazując, że jest to niezbędne celem umożliwienia nowo ustanowionym pełnomocnikom zapoznania się aktami sprawy. W dniu 30 marca 2011r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania A. Sp. z o.o. w sprawach karnych, karnych-skarbowych oraz administracyjnych udzielone adwokat Z. G.. Z kolei z pisma Spółki z dnia 9 maja 2011r. wynika, że ustanowiła nowych pełnomocników- A. L. i A. K.. Jednocześnie do pisma Spółka nie załączyła dokumentu pełnomocnictwa. 1.3 Organ podniósł, że wstąpienie nowego pełnomocnika nie uzasadnia zawieszenia postępowania, ponieważ okoliczność ta nie mieści się w ramach przesłanek określonych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej, regulującego zawieszenie postępowania z urzędu, ani w ramach art. 204 tej ustawy, który przewiduje zawieszenie na wniosek strony w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. 2.1 Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka. Zarzuciła naruszenie art. 98 § Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz wydanie przez właściwy organ postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie cofnięcia w części zezwolenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu Spółka podniosła, że zgodnie z przepisem art. 98 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który również powinien mieć w tej sprawie zastosowanie, organ może zawiesić postępowanie jeżeli wystąpi o to strona na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. W niniejszej sprawie, wprawdzie postępowanie zostało wszczęte z urzędu, ale jedyną stroną jest Spółka, stąd posiada ona uprawnienie do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Spółka złożyła wniosek ze względu na ustanowienie nowych pełnomocników - A. L. i A. K. - i konieczność zapoznania się przez nich z aktami sprawy. Zdaniem Spółki, zawieszenie postępowania nie naruszy niczyjego interesu prawnego ani interesu społecznego, bowiem jest jedyną stroną postępowania. 3.1 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stwierdził ponadto, że do postępowań sprawach określonych w ustawie z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że pełnomocnictwo dla A. L. i A. K. zostało złożone po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnicy ci do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę nie skorzystali z czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu dotyczącym cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że sąd może wyeliminować z obrotu prawnego jedynie taką decyzję, która narusza prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: ustawa P.p.s.a. ). Istotnym też z punktu widzenia sądowej kontroli w myśl art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy P.p.s.a. jest, że sąd orzeka w granicach przedłożonych akt sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. 3.2 Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga Spółki jest zasadna, jednakże nie ze względu na zarzuty w niej zawarte. 3.3 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej wydane zostało w dniu [...] na skutek zażalenia wniesionego przez Spółkę na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia w części zezwolenia udzielonego przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] znak: [...]. Tymczasem w dniu 14 lipca 2011r. Dyrektor Izby Celnej wydał dla Spółki decyzję nr [...], którą cofnął w części zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa , udzielonego dla Spółki przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] znak: [...]. 3.4 W ocenie Sądu, rozpoznanie zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania toczącego się w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, w sytuacji, gdy uprzednio wydana została decyzja cofająca w części to zezwolenie, stało się bezprzedmiotowe. W chwili wydawania zaskarżonego postanowienia nie istniał już problem celowości lub też braku celowości zawieszenia postępowania, bowiem samo to postępowanie już się nie toczyło. Zakończone ono zostało wydaniem merytorycznej decyzji. Organ badał zatem zasadność zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy postępowania tego nie można było już zawiesić. Sytuacja, gdy nie było już przedmiotu postępowania zażaleniowego, oznaczała konieczność umorzenia postępowania zażaleniowego na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Z treści tych przepisów wynika, że organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym umarza postępowanie zażaleniowe, natomiast zgodnie z treścią art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. 3.5 W doktrynie podkreśla się, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, publ. Biul. Skarb. 2003, nr 6, s. 25). 3.6 Taka właśnie przesłanka bezprzedmiotowości zaszła w niniejszej sprawie na etapie postępowania zażaleniowego. Na skutek bowiem wydania decyzji o częściowym cofnięciu zezwolenia, brak już było przedmiotu postępowania zawieszeniowego. Tym samym brak było również podstaw do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie zażalenia, co uczynił organ. Innymi słowy, skoro już w dniu 14 lipca 2011r. zapadła decyzja kończąca postępowanie, którego zawieszenia domagała się strona skarżąca, to w konsekwencji orzekanie przez organ o zawieszeniu postępowania po tej dacie nie miało dla sprawy już żadnego znaczenia i było bezprzedmiotowe. 3.7 Brak podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia oznaczał, że nie mogły zostać poddane ocenie przez Sąd podniesione w skardze zarzuty kwestionujące zasadność odmowy zawieszenia postępowania. Na marginesie sprawy zaznaczyć jednak należy, że nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi, zgodnie z którym zastosowanie w sprawie powinny znajdować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. 201, poz. 1540 ze zm.) wynika, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem zarówno w postępowaniu prowadzonym w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jak i w postępowaniach wpadkowych jakim jest postępowanie w sprawie zawieszenia tego postępowania, zastosowanie znajdują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. 3.8 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej wyda stosowne rozstrzygnięcie, uwzględniając wskazane wyżej uwagi. 3.9 Naruszenie przez organ treści przepisu art. 233 § 1 pkt 3 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. Zakres, w jakim zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a.