II SA/Ke 779/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-12-30
Skład orzekający: Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, podeszły wiek, zły stan zdrowia z orzeczeniem inwalidztwa oraz inwalidztwo żony po chorobie nowotworowej, uzasadniające znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i żony. Pomimo posiadania stałego dochodu z dwóch emerytur, znaczna część tej kwoty jest pochłaniana przez niezbędne wydatki mieszkaniowe oraz koszty leczenia i rehabilitacji, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący E.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zwrotu nieruchomości, wskazując na trudną sytuację materialną, podeszły wiek, zły stan zdrowia oraz inwalidztwo żony wymagające znacznych wydatków na leczenie. Referendarz WSA oddalił wniosek, jednak skarżący wniósł sprzeciw, domagając się uchylenia postanowienia i rozważenia prawa pomocy częściowej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku E.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...], E.M. w dniu 6 grudnia 2011r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący wskazał, że trudna sytuacja materialna nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych. Podeszły wiek, zły stan zdrowia z orzeczeniem inwalidztwa oraz inwalidztwo żony po przebytej chorobie nowotworowej wymaga dużych środków finansowych na rehabilitację i lekarstwa. W związku z tym nie istnieje możliwość zaoszczędzenia środków finansowych. Nadto z wniosku wynika, że skarżący z żoną utrzymują się z dwóch emerytur w wysokości 1915,80 zł i 1258,70 zł, co daje łącznie miesięczny dochód brutto w wysokości 3074,50 zł. Według oświadczenia skarżącego miesięczne wydatki jego i żony wynoszą 2245 zł. w tym : czynsz 400 zł, prąd, gaz 320 zł, telefon 80 zł, ubezpieczenie 18 zł, telewizja 17 zł, lekarstwa 400 zł, rehabilitacja żony wraz z dojazdami 1000 zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazał mieszkanie o powierzchni 46 m².
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wskazał, że długotrwały proces rozpoznania sprawy przez obie instancje wyczerpał jego możliwości finansowe. Wniósł o uchylenie wydanego postanowienia i rozważenie kwestii prawa pomocy częściowej przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, może być zastosowane kiedy zostanie wykazane
w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym uzasadnia przede wszystkim jego sytuacja materialna. Wprawdzie skarżący jak i pozostająca
z nim w gospodarstwie domowym żona posiadają stałe źródło utrzymania w postaci dwóch emerytur otrzymywanych miesięcznie w łącznej kwocie brutto 3074,50 zł, jednocześnie jednak należy zaznaczyć, że kwota ta pokrywa prawie zupełnie ich miesięczne wydatki w kwocie 2245 zł. Istotnym jest przy tym, że wskazane wydatki stanowią wydatki niezbędne, związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych skarżącego i jego żony (opłaty za czynsz, prąd, gaz). Nadto znaczną część wydatków pochłaniają koszty związane z leczeniem skarżącego i jego żony. Oboje są bowiem osobami w podeszłym wieku, schorowanymi. Z dołączonego do wniosku o udzielenie prawa pomocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności E.M., żony skarżącego, z dnia [...], wynika że stopień ten jest znaczny. Stąd wydatki wykazane przez skarżącego we wniosku na leczenie (rehabilitacja, lekarstwa) należy uznać za realne i niezbędne.
Ponadto skarżący nie uzyskuje innych dochodów i poza mieszkaniem, zaspakajającym potrzeby mieszkaniowe jego i jego żony, nie posiada innego majątku, który umożliwiłby mu poniesienie kosztów sądowych.
W ocenie Sądu uprawnionym jest więc wniosek, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek
w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego żony.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło