II SA/Ke 78/08
WyrokWSA w Kielcach2008-04-02
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej części stawu rybnego została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie określenia stron postępowania i precyzyjnego sformułowania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję i postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naruszenia te obejmowały nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, pominięcie niektórych współwłaścicieli nieruchomości sąsiednich oraz wadliwe i nieprecyzyjne określenie zakresu nakazanej rozbiórki, co czyniło ją niewykonalną. Ponadto, organ I instancji nie uzasadnił prawidłowo możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej części stawu rybnego. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organy nadzoru budowlanego ponownie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucił naruszenie procedury, w tym niepoinformowanie o terminach załatwienia sprawy i opóźnienie w doręczeniu decyzji, a także opieranie się na sprzecznych oświadczeniach. Sąd dopatrzył się naruszeń w zakresie ustalenia stron postępowania oraz precyzji nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], nakazującą R. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej części stawu rybnego ziemnego niehodowlanego, poprzez jej zasypanie - na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ulicy [...] w miejscowości Ch., gmina B. przy jednoczesnym pozostawieniu powierzchni o wymiarach 10 x 15 m przy wschodniej granicy tej działki uznanej jako naturalny zbiornik wodny.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że na wniosek A. M. z dnia 26 sierpnia 2002 r. organ I instancji po przeprowadzeniu w dniu 3 października 2002 r. oględzin ustalił, że na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ch. przy ulicy [...], od strony południowej zlokalizowany jest staw rybny o wymiarach 110 x 40 m. Od strony północnej stwierdzono prowadzenie robót ziemnych w celu powiększenia powierzchni stawu. W oparciu o te ustalenia PINB w dniu [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał w trybie natychmiastowym wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu wokół stawu. Następnie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ ten nakazał R. K. przedłożenie inwentaryzacji wraz z opinią techniczną dotyczącą robót budowlanych wykonanych w związku z budową przedmiotowego stawu oraz projektu robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia stawu do stanu zgodnego z obowiązującymi wówczas przepisami, w terminie do dnia 30 kwietnia 2003 r. Ponieważ w wymienionym terminie R.K. nie przedłożył określonych w decyzji dokumentów, PINB decyzją z dnia [...] nakazał doprowadzenie stawu do stanu poprzedniego (do wymiarów 10 x 15m) poprzez zasypanie samowolnie wybudowanej części stawu na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w Ch. gm. B. Na skutek odwołania R. K. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyjaśniając, że decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę nie wynikła z faktu, że roboty nie zostały zgłoszone, a z faktu niewykonania obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w określonym terminie.
Na skutek skargi R. K., w/w decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 października 2005 r. w sprawie II SA/Ke 278/05. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że głównym powodem uchylenia obydwu decyzji było zastosowanie niewłaściwego w dacie wydawania decyzji przepisu prawa materialnego. Sąd przesądził również, że wykonanie przedmiotowego stawu rybnego i jego rozbudowę zaliczyć należy do robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego, tj. budowli, która wymaga zgłoszenia.
W toku ponownego postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji uznał, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., w brzmieniu obowiązującym w 1999r. (t.j. Dz. U. z 1994r. Nr 89, poz. 414) oraz w brzmieniu obowiązującym w 2002r. (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126), wykonanie w 1999 roku stawu, jako zbiornika bezodpływowego jak i jego powiększenie w 2002r. zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 4 nie wymagało pozwolenia na budowę, jednakże roboty te zgodnie z art. 30 ust.1 pkt. l wymagały zgłoszenia właściwemu organowi. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni stosownych dokumentów. Po upływie przedłużonego terminu do przedstawienia dokumentów wynikających z art. 49 b ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, organ I instancji wezwał strony do złożenia zeznań w celu ustalenia miejsca i wielkości naturalnego zbiornika wodnego, jaki istniał przed wybudowaniem przedmiotowego stawu rybnego. Ze względu na brak jednoznacznych oświadczeń stron: Z. K., P. S., W. J., W. K. oraz J. D. - męża J. D. (również strony postępowania administracyjnego), PINB za wielkość pierwotnego zbiornika przyjął wymiar podany w pierwszym z oświadczeń inwestora tj. 10 x 15 m. Wymiar taki padł bowiem również w oświadczeniu W. K. Dlatego też powierzchnię tę zlokalizowaną przy granicy wschodniej działki ewidencyjnej nr [...] wyłączono z obowiązku rozbiórki orzeczonej decyzją organu I instancji z dnia [...].
W międzyczasie Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], gdyż zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego wydał postanowienie z dnia [...], nakładające na R. K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni stosownych dokumentów. W dniu 4 września 2007 r. do PINB wpłynęło pismo R. G. informujące, że inwestor nie jest w stanie uzyskać zaświadczenia o zgodności wybudowanego stawu z przestrzennym planem zagospodarowania gminy z powodu braku takiego planu. Z powodu nieprzedłożenia w terminie 30 dni wymaganych dokumentów organ I instancji wydał przytoczoną na wstępie decyzję z dnia [...], opartą na treści art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., w brzmieniu obowiązującym w 1999r. (t.j. Dz. U. z 1994r. Nr 89, poz. 414) oraz w brzmieniu obowiązującym w 2002r. (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) wykonanie w 1999 roku stawu, jako zbiornika bezodpływowego jak i jego powiększenie w 2002r. zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 4 nie wymagało pozwolenia na budowę, jednakże roboty te zgodnie z art. 30 ust.1 pkt. l wymagały zgłoszenia właściwemu organowi.
Zaniechanie przez Inwestorów obowiązku zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu stanowi naruszenie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego i traktowane musi być jako samowola budowlana. Stawy rybne jako urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych, w świetle ustawy z dnia 7 lipca.1994r. - Prawo budowlane w obecnym brzmieniu (j. t. z 2006. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie wymagają pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 9). Jednakże zgodnie z art. 30 ust. l pkt 2 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9- 13. Skoro wykonanie stawu rybnego niehodowlanego jak i jego powiększenie należy zaliczyć do robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu budowlanego - w tym przypadku budowli, która wymaga zgłoszenia, zatem w myśl przepisu ustawy obecnie obowiązującej, zachodzą okoliczności do legalizacji przedmiotowego stawu rybnego w oparciu o przepis art. 49 b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Zdaniem organu II instancji organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 49b nakładając na inwestora postanowieniem obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów. Z obowiązku tego inwestor się nie wywiązał, a zatem stracił możliwość legalizowania samowoli budowlanej, skutkiem czego było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji organu I instancji z dnia [...],Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], uchylił tę decyzję w całości oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdzając wadliwość tego postanowienia, wynikłą z rozstrzygnięcia niezgodnego z brzmieniem przepisu art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania "projektu budowlanego wraz z opinią techniczną wykonanych robót przy budowie i rozbudowie stawu rybnego (niehodowlanego) sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w zakresie budownictwa specjalistycznego w specjalności melioracji wodnych i zrzeszoną
w Regionalnej Izbie Inżynierów Budowlanych".
Uchylenie w całości postanowienia z dnia [...] skutkowało niezbędnością uchylenia w całości decyzji z dnia [...] wydanej wobec faktu niewykonania przez zobowiązanego obowiązku nałożonego tym postanowieniem.
W dalszym toku postępowania administracyjnego organ I instancji przeprowadził w dniu 26 czerwca 2007 r. oględziny ustalając, że stan stawu od daty ustaleń z 2002 r. nie uległ zmianie. W oparciu o pisemne oświadczenie R.G. (pełnomocnika inwestora) organ ustalił, że roboty przy budowie stawu zostały zakończone przed 1999r.
W skardze na decyzję ŚWINB z dnia [...] R. K. zarzucił, że jego wątpliwości budzi ważność tej decyzji, z powodu niepoinformowania go o dłuższym niż jednomiesięczny terminie załatwienia sprawy i wpisanie na zaskarżonej decyzji daty 8 listopada 2007 r., mimo że wysłano ją do niego dopiero w dniu 3 stycznia 2008 r. Zarzucił ponadto, że organy administracji bazowały w toku postępowania na różnego rodzaju oświadczeniach i zeznaniach, często sprzecznych i niejasnych. Organy nie zgromadziły natomiast konkretnej dokumentacji urzędowej (np. map, pism z urzędu gminy itp.), co było dla niego krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzutu opóźnienia w doręczeniu decyzji skarżącemu organ wyjaśnił, że nastąpiło ono wskutek wysłania go na adres pełnomocnika R. K., z jego błędnie wpisanym imieniem. Spowodowało to nieodebranie przesyłki i jej zwrot do organu, a w konsekwencji ponowne, spóźnione wysłanie przesyłki do pełnomocnika skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź który dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b). u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli m. in. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Z przytoczonych przepisów wynika, że samo stwierdzenie przez sąd istnienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego nie jest wystarczające do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż do tego konieczne jest jeszcze aby stwierdzona przesłanka wznowienia stanowiła naruszenie prawa procesowego. Dla oceny czy i która z przesłanek wznowienia stanowi równocześnie naruszenie prawa o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b u.p.p.s.a. konieczne jest dokonanie podziału tych przesłanek na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (oczywiście prawa procesowego) i na takie, którym nie da się przypisać tej cechy. Do pierwszej grupy należy zaliczyć przesłanki wznowienia o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 - 4 i w art. 145a § 1 kpa. Pozostałe przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego należą do drugiej grupy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup przesłanek jest miarodajna dla działania wojewódzkiego sądu administracyjnego i daje mu możliwość uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999, III SA 4728/97, OSP 2000/1/16 z aprobującą glosą J. Zimmermanna, OSP 2000/1/16, który nie stracił waloru aktualności również na gruncie obecnie obowiązujących, przytoczonych wyżej przepisów).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd dopatrzył się istnienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, która stanowi równocześnie obiektywne naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) u.p.p.s.a.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przytaczanej jako Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. Nr 156/06 poz. 1118 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ilekroć w tej ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Przytoczony przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż nie dotyczy ona pozwolenia na budowę, lecz nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. W takiej sprawie, przy braku ustawowej definicji strony w przepisach prawa budowlanego, o tym kto jest stroną postępowania administracyjnego decydują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 28 tego kodeksu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W relacji do artykułu 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2006 r. VII SA/Wa 1298/05, LEX nr 206467). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71, wyrok NSA z 18 grudnia 2001 r., IV SA 6/00, LEX nr 80656). Tym bardziej więc należy uznać takie osoby (tj. sąsiadów przedmiotowej nieruchomości), za strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego, skoro ustalenie kręgu stron w takiej sprawie opiera się na przepisie art. 28 kpa, a nie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Został również w orzecznictwie NSA wyrażony pogląd, że nie może budzić wątpliwości, iż interes prawny w sprawie budowy lub użytkowania obiektów budowlanych ma właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej i to z takim zastrzeżeniem, że obiekt budowlany ma wpływ na wykonywanie swojego prawa przez właściciela (użytkownika wieczystego) sąsiedniej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 694/04, LEX nr 175376).
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Z przedstawionych wyżej uwag wynika, że koniecznym w sprawie było rozważenie potrzeby zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu administracyjnym i o zapadających w nim decyzjach i postanowieniach właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z przedmiotową nieruchomością, co do których budowa przedmiotowego stawu ma bezpośredni wpływ na ich sytuację prawną. Organy administracji prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie dostrzegły taką potrzebę, gdyż już na początku postępowania starały się w oparciu o wypisy z rejestru gruntów ustalić sąsiadów nieruchomości oznaczonej numerem [...] należącej do inwestora R. K. Ustalenia te nie były jednak ani kompletne, ani niewadliwe, ani też konsekwentne. Początkowo bowiem organy nadzoru budowlanego uważały za strony postępowania właścicieli, bądź posiadaczy pięciu z siedmiu sąsiadujących z działką nr [...] nieruchomości, tj. nieruchomości oznaczonych numerami: [...] (Z. K. jako płatnik podatku gruntowego), [...] (J. S., a po podziale tej działki na działki nr [...] i [...] - P. S. i T. S.), [...] (W. K.), [...] (H.D.) i [...]- droga (Gmina B.). W dniu 18 czerwca 2007 r. jednak, organ I instancji wystosował do T. S., P. S. i Z. K. pismo informujące ich, że z uwagi na brak oddziaływania przedmiotowego stawu na ich działki, nie będą posiadać praw stron w przedmiotowym postępowaniu (k. I-43 akt administracyjnych). Od tego momentu organy obu instancji za strony postępowania obok R. K., uważały jedynie W. K. i H. D. Powyższe okoliczności nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czym organ administracji dodatkowo naruszył określone w art. 107 § 3 kpa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji. Przede wszystkim jednak organy administracji pominęły jako strony postępowania pozostałych, oprócz H. D. współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem 1785. Jak wynika bowiem z wypisu z rejestru gruntów z dnia 21 września 2006 r., nieruchomość ta jest współwłasnością jeszcze czterech innych, oprócz H. D., osób, tj. A. K., B. K., H. K. i J. K. Jeżeli więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uzna, że prowadzone postępowanie dotyczy interesu prawnego w podanym wyżej znaczeniu, również właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora, w tym zwłaszcza właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem [...], to jego obowiązkiem będzie ustalenie i zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu wszystkich tych właścicieli, a nie tylko niektórych z nich.
Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy organ I instancji dopuścił się również naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czego nie dostrzegł organ II instancji. Naruszenie to polegało na nieścisłym określeniu zakresu nakazanej częściowej rozbiórki przedmiotowego stawu i to w stopniu uniemożliwiającym wykonanie tego nakazu.
W decyzji PINB z dnia [...] utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, przedmiot nakazanej, częściowej rozbiórki stawu rybnego ziemnego niehodowlanego został określony od strony negatywnej. Zamiast bowiem określić która część przedmiotowego stawu podlega rozbiórce, organ I instancji sprecyzował, która jego część ma pozostać, jako naturalny zbiornik wodny. Taki sposób określenia zakresu rozbiórki, choć co do zasady dopuszczalny, spowodował w niniejszej sprawie wskazaną wyżej wadliwość. Organ określił bowiem, że pozostawiona ma zostać "powierzchnia o wymiarach 10 x 15 m przy wschodniej granicy" działki nr [...], w sytuacji gdy z niewątpliwych ustaleń organów opartych na treści protokołów oględzin i sporządzonych wówczas szkiców przedmiotowego stawu wynika, że staw ten ma wymiary 110 x 40 m. i rozciąga się ze wschodu na zachód. W konsekwencji zastosowane przez organ określenie zakresu rozbiórki nie wyjaśnia, która część stawu o szerokości około 40 m przy wschodniej jego granicy ma pozostać; czy część położona od strony południowej, czy od północnej, czy może część środkowa. Nie wiadomo ponadto, który z podanych wymiarów części stawu uznanej za naturalny zbiornik wodny, tj. 10 czy 15 metrów, dotyczy wschodniej i zachodniej strony, a który strony północnej i południowej.
Ponieważ obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest wydawanie decyzji możliwych do wykonania i ewentualnej egzekucji, opisane naruszenie prawa materialnego mające bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Ubocznie należy dodać, że przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy organy administracji dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wbrew wynikającym ze wskazanego przepisu wymogom, organ I instancji wydając na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, postanowienie z dnia 12 lipca 2007 r. nakładające na inwestora, obowiązki o jakich mowa w tym przepisie, nie wyjaśnił w swoim uzasadnieniu dlaczego uważa, że w niniejszej sprawie jest możliwe wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Należy bowiem pamiętać, że nie w każdym przypadku taka możliwość istnieje, ale tylko wtedy, gdy budowa, o której mowa w art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, o czym wyraźnie stanowi art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia wydawanego na podstawie tego przepisu musi więc znaleźć się analiza sprawy pod tym kątem. Przy ocenie czy przedmiotowa budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, organy nadzoru budowlanego muszą również pamiętać, że przepis art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego należy odczytywać w ten sposób, iż również w przypadku budowy prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu, ocena zgodności (niezgodności) z przepisami techniczno-budowlanymi będzie następowała w zakresie wymienionym w art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych powodów, aby twierdzić, że jest inaczej i dopatrywać się w sformułowaniu art. 49 b ust. 2 tej ustawy zamiaru innego regulowania tożsamej kwestii (Zygmunt Niewiadomski(w:) Prawo budowlane. Komentarz. C.H.Beck Warszawa 2006 str. 521 t. 2).
Wskazanego naruszenia przepisów postępowania nie dostrzegł organ II instancji, który akceptując decyzję kończącą przeprowadzone w sprawie postępowanie naprawcze, również nie wyjaśnił czy i dlaczego wdrożenie takiego postępowania naprawczego było w sprawie możliwe.
Uwzględniając powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz postanowienie tego samego organu z dnia [...]. Wskazane bowiem wyżej naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania istniało bowiem już w dacie wydawania wskazanego postanowienia, a także decyzji organu I instancji. Dlatego wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Konieczność uchylenia decyzji PINB wynikła ponadto z opisanego wyżej, wadliwego określenia zakresu przedmiotowej rozbiórki, dokonanego właśnie w tej decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji na wstępie ustali wszystkie strony niniejszego postępowania kierując się dyspozycją art. 28 kpa i przedstawioną wyżej jego wykładnią, następnie oceni, czy zachodzą w sprawie przewidziane w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego warunki legalizacji, a w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie da temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia o jakim mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego. W razie zajścia potrzeby ponownego wydania decyzji o jakiej mowa w art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego tak sformułuje nakaz o jakim mowa w tym przepisie, aby był on możliwie precyzyjny, jednoznaczny i przez to nadawał się do wykonania.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 p.o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło