II SA/Ke 787/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. L. i A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz A. L. i A. L. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] r., znak: [...], Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania A. L. i A. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 listopada 2013 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie budynku letniskowego, usytuowanego na działkach nr ewid. [...] w m. Ch., gm. R. W uzasadnieniu [...] Inspektor wyjaśnił, że w wyniku interwencji A. i A. L. pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 10 czerwca 2013 r. kontroli na działkach nr ewid. [...], w wyniku której stwierdzono, że usytuowany jest na nich budynek rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie 6,0 x 3,75m, przy czym od strony południowej przylega do tego budynku taras o wymiarach w rzucie 6,00 x 1,80m. Budynek wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną, usytuowany jest w odległości 1,0m od ogrodzenia rozgraniczającego działki [...] oraz 3,6m od ogrodzenia rozgraniczającego działki nr ewid. [...]. Obecny podczas kontroli W. C. oświadczył do protokołu, że budynek został przez niego wybudowany w latach 1993-1994 bez dopełnienia czynności formalno-prawnych. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że decyzją z 25 września 2000 r. Wójt Gminy R. udzielił W. C. pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w odległości 1,5m od granicy działki. W. C. załączył do akt sprawy m.in. potwierdzone za zgodność z oryginałem: kserokopię decyzji Wójta Gminy R. z 25 września 2000 r. oraz projekt zagospodarowania ww. działek i oświadczył, że nie posiada oceny stanu technicznego budynku, gdyż załączył ją do akt postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie budynku i w związku z tym opracowanie to winno się znajdować w Urzędzie Gminy R. Przy piśmie z 17 lipca 2013 r. Wójt Gminy R. przekazał Uchwałę Nr XIV/88/99 Rady Gminy R. z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie przejęcia przez Gminę R. zadań należących do kompetencji Powiatu Kieleckiego jednocześnie informując, że nie posiada akt sprawy dotyczących decyzji z 25 września 2000 r. Decyzją z 22 listopada 2013 r. PINB w K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie budynku letniskowego, o jakim wyżej mowa. W złożonym od powyższej decyzji organu I instancji odwołaniu skarżący zakwestionowali poczynione ustalenia faktyczne wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez innego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Świętokrzyski Inspektor stanął na stanowisku, iż rację ma organ I instancji stwierdzając, że postępowanie administracyjne wszczęte w niniejszej sprawie okazało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa. Organ odwoławczy podniósł, że inwestor legitymuje się ostateczną decyzją z dnia 25 września 2000 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku rekreacji indywidualnej, a rozstrzygnięcie to korzysta z ochrony trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 kpa. W ocenie organu dopóki w obrocie prawnym istnieje powyższa decyzja, organ I instancji nie ma możliwości wydania w stosunku do obiektu budowlanego żadnego rozstrzygnięcia, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wydanie kolejnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej wcześniej ostateczną decyzją prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej później, a wydanie rozstrzygnięcia w tej samej sprawie jest możliwe dopiero po wzruszeniu decyzji wcześniejszej. Organ w przypadku powzięcia wątpliwości co do zgodności z prawem innej decyzji stanowiącej podstawę do rozstrzygnięcia sprawy powinien zainicjować wszczęcie postępowania w celu wzruszenia wadliwej decyzji w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w kpa. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze A. L. i A. L. wnieśli o uchylenie decyzji z 31 grudnia 2013 r., przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wobec uznania przez ŚWINB w K. ich poprzedniej skargi w tej samej sprawie za zasadną, trudna do zaakceptowania jest obecna, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie oparte na tych samych czyli nieprawidłowo zebranych dowodach. Skarżący zarzucili, że organy nie poczyniły należytych działań, aby wyjaśnić czy obecny domek letniskowy W. C. jest tożsamy czyli zgodny z projektem wykonanym i podpisanym przez R. F. z września 2000 r. Wskazali, że wymiary dla domku naniesione na oryginalnym projekcie zagospodarowania dostarczonym przez nich do PINB w K. to 8,00 x 6,00m. A. i A. L. zarzucili, że nie zostało wyjaśnione "dziwne oświadczenie" W. C. jakoby w Urzędzie Gminy R. we wrześniu 2000 r. przyjęto od niego niekompletne materiały – 1 komplet – zamiast 4, jakie obowiązywały przy legalizacji samowoli budowlanej. Podnieśli też, że w złożonej przez inwestora mapie sytuacyjno-wysokościowej potwierdzonej u notariusza nie ma pieczątki z dziennika podawczego Urzędu Gminy potwierdzającej, którego dnia dokument ten został złożony. Ich zdaniem, mimo adnotacji notariusza dokument ten nie jest zgodny z oryginałem ponieważ są na nim nanoszone poprawki. Oryginalną mapę bez nanoszonych poprawek, która jest w posiadaniu skarżących, przesłali jako załącznik do odwołania. Skarżący wskazali, że wnioskowali do [...] o wyjaśnienie, dlaczego organ I instancji, mimo że w piśmie z 4 września 2013 r., w którym wzywał inwestora do dostarczenia decyzji wraz z załącznikami oraz kompletnego orzeczenia technicznego stanowiącego podstawę do wydania decyzji przez Wójta Gminy R. z 25 września 2000 r., zadowolił się niekompletnymi dokumentami oraz oświadczeniem inwestora. Zarzucili również, że organy pozostały do końca obojętne na dostarczone przez nich dokumenty, w których zawarte są informacje, że W. C. nie figuruje jako płatnik podatku od nieruchomości oraz, że dokumentacja inwestora faktycznie nie stanowi dokumentów urzędowych. Wnieśli również o wyjaśnienie, dlaczego organ nie doprowadził do dokonania dokładnych pomiarów domku inwestora oraz stwierdzenia, czy jego odległość faktycznie wynosi 1,5 m od granicy, co zostało wpisane do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego z 25 września 2000 r., czy 1 m - jak podano w decyzji z 31 grudnia 2013 r. W ocenie skarżących, żadna z tych odległości nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Wskazali, że wnosili również o sprawdzenie, czy granica-ogrodzenie jest zgodna z faktycznymi granicami działki jakie są naniesione na mapie sytuacyjno - wysokościowej. Skarżący wnieśli też o zbadanie, w jakim celu na oryginalnej mapie sytuacyjno-wysokościowej w miejscu domku inwestora zostały naniesione przez projektanta wymiary 8,00 x 6,00 m oraz wyjaśnienie dlaczego ten fakt był pomijany przez organy, a także dlaczego nie ustosunkowano się do kwestii skonstruowanego oraz wykonanego zbiornika na fekalia należącego do inwestora, a znajdującego się w bardzo bliskiej odległości od zbiornika Chańcza. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podniósł, że postanowieniem z 30 stycznia 2014 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Na podstawie art. 56 p.p.s.a. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego i zobowiązał się do niezwłocznego poinformowania o ostatecznym zakończeniu wznowionego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a). Orzekając w niniejszej sprawie Sąd nie dysponował wprawdzie oryginałami akt administracyjnych (jak wynika z pisma organu z dnia 12 września 2014 r. znajdują się one aktualnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wraz ze skargą W. C. od decyzji zapadłej w postępowaniu nieważnościowym), niemniej jednak przesłane przez stronę skarżącą oraz organ materiały należy uznać za wystarczające dla przeprowadzenia kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponieważ przyczyna uchylenia decyzji objętej skargą zaistniała już po jej wydaniu, niezbędnym będzie przedstawienie poczynionych przez Sąd z urzędu ustaleń albowiem, z oczywistych względów, nie mogły się one znaleźć w uzasadnieniu decyzji z 31 grudnia 2013 r. Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie budynku letniskowego usytuowanego na działkach nr ewid. 398/2 i 399/2 w miejscowości Chańcza. Podstawą takiego orzeczenia był fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wójta Gminy R. z 25 września 2000r. udzielająca W. C. pozwolenia na użytkowanie ww. budynku letniskowego, a skoro tak, to organ nadzoru budowlanego nie może wobec tego obiektu podjąć żadnych czynności, o które wnosili A. L. i A. L., opartych na przepisach Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej. Z nadesłanych przez organ materiałów wynika, że 31 grudnia 2013 r. organ odwoławczy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy R. z 25 września 2000 r., w toku którego ustalone zostało, że decyzja ta jest rozstrzygnięciem nieistniejącym, albowiem nigdy nie weszła do obrotu prawnego. W związku z tym decyzją z 30 stycznia 2014 r. organ umorzył postępowanie toczące się w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 25 września 2000 r. W znajdującej się w aktach odpowiedzi na skargę W. C. skierowaną do WSA w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 marca 2014r. utrzymującą w mocy decyzję z 30 stycznia 2014r. znajduje się stanowisko organu II instancji wyjaśniające, że podczas postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności ustalono, iż w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy R. nie istnieją żadne dokumenty potwierdzające wydanie przez Wójta Gminy R. ww. rozstrzygnięcia z 25 września 2000 r. Nie odnaleziono również dokumentów wskazujących na to, że Wójt Gminy R. w okresie od 29 grudnia 1999 r. do 11 lipca 2003 r. wydawał decyzje administracyjne udzielające pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych. Jednocześnie postanowieniem z 30 stycznia 2014 r. [...] w K. wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją ostateczną z 31 grudnia 2013r., a następnie uchylił ją i w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję PINB w K. z 22 listopada 2013 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (decyzja z 24 lutego 2014r.). Decyzją z 16 kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie z 24 lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podnosząc, że nie jest dopuszczalne, aby w wyniku wznowienia postępowania zapadła decyzja orzekająca o przekazaniu sprawy organowi niższej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 19 maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił swoją decyzję z 31 grudnia 2013 r., a wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy uchylił decyzję PINB w K. z 22 listopada 2013 r. W trybie odwoławczym, decyzją z 14 lipca 2014 r. GINB uchylił decyzję z 19 maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W konsekwencji powyższego, ostateczną decyzją z 25 lipca 2014 r. [...] w K. na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 149 § 2 kpa umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie wznowione z urzędu postanowieniem z 30 stycznia 2014.r w sprawie zakończonej decyzją własną z 31 grudnia 2013 r. Ustalenia poczynione w postępowaniach nadzwyczajnych przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jak i przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzą zatem do wniosku, że w momencie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z 31 grudnia 2013 r., brak było w obrocie prawnym decyzji Wójta Gminy R. z 25 września 2000 r., a to ta właśnie decyzja, uznana przez organy obu instancji za ostateczną, stanowiła przyczynę umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie budynku letniskowego usytuowanego na działkach nr ewid. [...]. Z uwagi na to, że ustalenia organu co do tego, iż decyzja z 25 września 2000r. nigdy nie weszła do obrotu prawnego, stanowią przesłankę wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 500 zł.