II SA/Ke 789/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 290/16 odrzucającym skargę w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za nieuzasadnione I. oddala skargę o wznowienie postępowania; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 789/16 UZASADNIENIE Prawomocnym postanowieniem z [...] r., sygn. akt II SA/Ke 290/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę J.a M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za nieuzasadnione. Podstawę wydanego postanowienia stanowił art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz okoliczność, że zaskarżone postanowienie SKO ma charakter wpadkowy, nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty, a w konsekwencji nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Postanowieniem starszego referendarza sądowego w WSA w Kielcach z dnia 12 maja 2016 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w całości i został dla niego ustanowiony adwokat. W dniu 8 czerwca 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł do WSA w Kielcach opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 18 kwietnia 2016 r., która została skarżącemu doręczona w dniu 22 czerwca 2016 r. wraz z pouczeniem o treści art. 177 § 4 p.p.s.a. Postanowienie z 18 kwietnia 2016 r. stało się prawomocne w dniu 23 lipca 2016r. Pismem z 5 września 2016 r. J. M. złożył do WSA w Kielcach wniosek o wznowienie postępowania sygn. akt II SA/Ke 290/16 wskazując na nieważność postępowania z powodu nieobecności jego oraz ustanowionego pełnomocnika na posiedzeniu niejawnym Sądu. W jego ocenie nie miał szansy bronić swoich racji, tym bardziej, że Urząd Miasta i Gminy D. przedstawił "kłamliwe dane", na podstawie których Sąd oparł swoje postanowienie. Skarżący podniósł, że za budowę kanalizacji do każdej posesji na wsi i w mieście nikt nie płacił, a Urząd Miasta i Gminy D. przekazał Sądowi inną wersję wykonania tego zadania, wersję kłamliwą, że to właśnie właściciele sami sobie opłacali za podłączenie kanalizacji. Zdaniem skarżącego odmowa projektantów zaprojektowania kanalizacji do jego budynku nie może stanowić podstawy do odmowy budowy kanalizacji, gdyż nie opiera się na Prawie budowlanym. J. M. wniósł o wyznaczenie rzeczoznawcy sądowego celem sprawdzenia, czy rzeczywiście nie można było zaprojektować i wybudować kanalizacji do jego budynku oraz jaka była podstawa prawna odmowy zaprojektowania kanalizacji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 7 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że skarga o wznowienie opiera się na dwóch podstawach – art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. W zakresie tej drugiej podstawy skarżący wskazał na okoliczność, że już po doręczeniu mu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dotarł do dokumentacji budowy i finansowania z Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, iż warunkiem skargi o wznowienie jest istnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, kończącego postępowanie w sprawie. Takim orzeczeniem w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 18 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Ke 290/16 odrzucające skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 lutego 2016 r. w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za nieuzasadnione. Podstawy skargi o wznowienie wymienione są w art. 271-273 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż skuteczne wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego uzależnione jest od złożenia jej w ściśle określonym terminie. Jak wynika bowiem z dyspozycji art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z kolei zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Wymogi powyższe zostały w niniejszej sprawie spełnione. J. M. wniósł skargę o wznowienie w terminie, licząc go od daty doręczenia mu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dokonując oceny w zakresie zachowania terminu Sąd miał na uwadze fakt, że wprawdzie postanowienie o odrzuceniu skargi zostało skarżącemu doręczone osobiście w dniu 4 maja 2016 r., jednak już w skardze wnosił o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten rozpatrzony został postanowieniem referendarza sądowego dopiero 12 maja 2016 r. Mając na uwadze wskazaną przez J. M. podstawę wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. oraz podnoszone przez niego okoliczności (że nie miał szansy bronić swoich racji z uwagi na nieobecność jego i jego pełnomocnika podczas posiedzenia niejawnego), Sąd uznał, że termin trzymiesięczny, o jakim mowa w art. 277 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg od daty doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Oprócz opisanej wyżej podstawy wznowienia, J. M. w skardze o wznowienie postępowania wskazał także na okoliczności, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. tj. dotarcie do dokumentacji dotyczącej finansowania i budowy kanalizacji, z której wynika, że za budowę kanalizacji w miejscowości Działoszyce nikt nie płacił. Podstawy te zostały potwierdzone przez pełnomocnika skarżącego podczas rozprawy w dniu 7 grudnia 2016 r. Odnosząc się do tej ostatniej podstawy wznowienia podkreślić przede wszystkim należy, że przedmiotem wznowienia jest postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z 18 kwietnia 2016 r. odrzucającego skargę J. M. jako niedopuszczalną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na wydanie tego orzeczenia nie mogły więc mieć wpływu okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące podłączenia jego budynku do kanalizacji czy też finansowania budowy kanalizacji w Działoszycach. Sąd oparł bowiem swoje orzeczenie na tym, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 kpa tj. uznające wniesione zażalenie na bezczynność organu za nieuzasadnione, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga została odrzucona z przyczyn formalnych, a Sąd nie badał przedmiotu sprawy tj. bezczynności organu w sprawie wykonania kanalizacji. Tym samym ta podstawa wznowienia nie miała w sprawie miejsca. Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wyjaśnić trzeba, że postanowienie odrzucające skargę zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. O terminie takiego posiedzenia nie zawiadamia się stron ani ich pełnomocników, albowiem art. 91 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie do posiedzeń jawnych. Tym samym brak było podstaw do zawiadomienia skarżącego o terminie posiedzenia niejawnego (bądź jego pełnomocnika, gdyby wówczas był wyznaczony), na którym zostało wydane postanowienie z 18 kwietnia 2016 r. Jak już powiedziano wyżej, pełnomocnik z urzędu został ustanowiony dla skarżącego po wydaniu ww. postanowienia, pomimo, że skarżący już w skardze wnosił o przyznanie mu w tym zakresie prawa pomocy. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że skarżący nie został w żaden sposób pozbawiony możności działania i obrony swoich praw. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej (lub opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) rozpoczął bowiem swój bieg od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu (art. 177 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 22 czerwca 2016 r. wraz z pouczeniem o treści art. 177 § 4 zdanie trzecie p.p.s.a., który stanowi, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. W terminie tym skarżący mógł więc zakwestionować postanowienie z 18 kwietnia 2016 r. poprzez wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej ewentualnie przez innego pełnomocnika, z którego to prawa nie skorzystał. Stwierdzić zatem trzeba, że w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem z 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 290/16, odrzucającym skargę J. M., nie zaszła także przesłanka wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przed uprawomocnieniem się tego postanowienia ustanowiony został dla skarżącego pełnomocnik z urzędu, a uprawomocnienie postanowienia nastąpiło wskutek złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i nie wniesienia skargi kasacyjnej w terminie, o którym mowa w art. 177 § 4 p.p.s.a. Reasumując, skoro obie wskazywane podstawy wznowienia okazały się nieuzasadnione, skarga o wznowienie podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.