II SA/Ke 796/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-12-20
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, ale ponosił wydatki niebędące kosztami utrzymania koniecznego oraz pomagał finansowo dorosłemu synowi, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji materialnej, wykazał możliwość ponoszenia niektórych wydatków niebędących kosztami utrzymania koniecznego oraz pomagał finansowo dorosłemu synowi. Z tego względu, przy racjonalnym gospodarowaniu dochodami i posiadanym majątku, ma możliwość zgromadzenia środków na inne koszty sądowe. Dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony jedynie w zakresie wpisu sądowego od skargi, a oddalony w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dwóch emerytur i prac dorywczych, ponosi wydatki na mieszkanie, media, leki, a także utrzymuje wnuka i pomagał finansowo synowi. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku poza mieszkaniem.Rozstrzygnięcie
I. zwolniono S.M. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. II. oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 20 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: I. zwolnić S.M. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
S.M. złożył formularz PPF formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i piętnastoletnim wnukiem. Utrzymują się z dwóch emerytur w wysokości 1868,68 zł i 1359,85 zł oraz dochodu z prac dorywczych wynoszącego 200-300 zł miesięcznie. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 60 m². Wnioskodawca podał następujące wydatki miesięczne: czynsz za mieszkanie – 570 zł, prąd – 200 zł, gaz – 200 zł, opłaty za 2 telefony komórkowe – 100 zł, Internet, telewizor, telefon stacjonarny – 131 zł, leki dla zony -100 zł. Ponadto oboje z żoną ponoszą koszty utrzymania mieszkającego z nim piętnastoletniego wnuka, finansują mu zakup podręczników – 500 zł, kolonie letnie -1500 zł i prywatne lekcje języka angielskiego - 70 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że ich dorosły syn przez 18 miesięcy pozostawał bez pracy i przez ten czas wraz z żoną utrzymywali go. Ponadto w ostatnim miesiącu przeprowadzili niezbędny remont mieszkania i ponieśli z koszty materiałów budowlanych w wysokości 1000 zł.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpatrywanej sprawie wzięto pod uwagę wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę, wydatki na opłaty za mieszkanie, zakup leków, utrzymanie mieszającego z nimi wnuka. W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Rozstrzygnięcie to umożliwi rozpoznanie skargi S.M. przez wojewódzki sąd administracyjny.
Przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy uwzględniono także, że część wydatków wykazanych przez skarżącego nie należy do kosztów utrzymania koniecznego (Internet, telewizor, telefon stacjonarny, kolonie letnie i prywatne lekcje języka angielskiego dla wnuka), a ponadto, wnioskodawca był w stanie pomagać finansowo dorosłemu synowi i ponieść koszty zakupu materiałów budowlanych w wysokości 1000 zł. Uznano zatem, że skarżący przy racjonalnym gospodarowaniu stałymi dochodami z dwóch emerytur i prac dorywczych oraz posiadanym majątkiem, ma możliwość zgromadzenia środków finansowych na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego - w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, a następnie 250 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej).
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło