II SA/Ke 797/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-12-28
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, mimo oświadczenia o braku dochodów i posiadaniu niewielkich środków, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Prowadzenie działalności gospodarczej, wynajem gruntu pod kiosk, inwestycje budowlane oraz wcześniejsze uiszczanie opłat sądowych bez wniosku o zwolnienie, świadczą o posiadaniu środków finansowych lub możliwości ich uzyskania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest bezrobotna, nie osiąga dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców, których dochody są niskie. Sąd oddalił wniosek, wskazując na sprzeczne informacje dotyczące prowadzenia przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej, wynajmu gruntu pod kiosk, inwestycji budowlanej oraz wcześniejszego uiszczenia opłaty sądowej.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 28 grudnia 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
M. S. złożyła w dniu 27.XII.2011 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Stosownie do złożonego wniosku i zaświadczenia z Urzędu Pracy, skarżąca od 28.IX.2010 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie osiąga żadnego dochodu, nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Matka skarżącej pobiera rentę w wysokości 560,13 zł brutto (358,69 zł netto) miesięcznie, ojciec prowadzi działalność handlową, z której osiąga miesięczny dochód w wysokości 1000 zł brutto.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać ją na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Informacje zawarte we wniosku są sprzeczne z danymi wynikającymi z akt sprawy oraz oświadczeniami skarżącej zawartych w innych pismach procesowych. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że M. S., od 1998 r. wynajmowała od Spółdzielni [...] grunt o powierzchni 14 m² z przeznaczeniem na kiosk do prowadzania działalności gospodarczej handel artykułami spożywczo-przemysłowymi. Umowa przewidywała czynsz w wysokości 125,38 zł. Na podstawie aneksu do umowy. Na podstawie Aneksu Nr [...] do umowy Nr [...] przeznaczono pod kiosk teren o powierzchni 26,5 m² i określono czynsz w wysokości 276,48 zł miesięcznie. Skarżąca w dniu 30.IV.2011 r. postawiła nowy pawilon handlowy na podmurówce. W piśmie procesowym z dnia 7.XI.2011 r. złożonym do sprawy sygn. akt II SA/Ke 636/11 skarżąca oświadczyła, że koszty związane z budową pawilonu wyniosły 6000 zł. Ponadto stwierdziła, że "na wybudowanie pawilonu skarżąca i jej najbliższa rodzina wydała wszystkie oszczędności w ciągu bardzo długich lat, bardzo ciężkiej pracy okupionej ogromnymi wyrzeczeniami całej rodziny, bowiem skarżąca i jej rodzice by zgromadzić te oszczędności pracowali przez te lata od świtu do nocy bez żadnych przerw w pracy". Ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nowy pawilon jest wykończony i umeblowany.
Ponadto w sprawie sygn. akt II SA/Ke 636/11 M. S. uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł bez ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że wnioskodawczyni, która od lat wynajmuje i prowadzi kiosk handlowy oraz wykonała w tym roku inwestycję budowlaną wymagającą znacznych nakładów finansowych jest osobą żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych oraz rodziny, a w związku z tym wymagającą pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu. Z pism zawartych w aktach sprawy wynika, że nie jest ona osobą nieporadną i potrafi występować przed sądem samodzielnie lub przez pełnomocnika, którym w sprawie sygn. akt II SA/Ke 636/11 był jej ojciec – Z. S.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło