II SA/Ke 797/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J.K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] znak: [...] odmawiającą umorzenia postępowania wszczętego z urzędu w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego przy ul. J. (w pobliżu budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr 26). Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 29.03.2011r. M. S. dokonała w Urzędzie Miasta K. zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowego pawilonu handlowego, niepołączonego trwale z gruntem, na czas 120 dni, usytuowanego przy ul. J. 26 (na działce Nr 2627/1). Na mapie załączonej do zgłoszenia pawilon został przedstawiony w usytuowaniu bezpośrednio przylegającym do północnej ściany szczytowej budynku mieszkalnego Nr 26. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia z dnia 29.03.2011r. Decyzja ta została utrzymana w trybie odwoławczym przez Wojewodę decyzją z dnia [...] W dniu 6.06.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) dla Miasta K. przeprowadził oględziny na działce przy ul. J. 26 , w wyniku których ustalono, że zgłoszony pawilon, wybudowany z płyt warstwowych i posadowiony na wylewce betonowej, o wymiarach 5,02 x 4,67 m, został wykonany w odległości 5,8 m od północnej ściany szczytowej wskazanego wyżej budynku mieszkalnego i tym samym znajduje się na działce Nr 894/192, nie zaś Nr 2627/1. W związku z powyższym pismem z dnia [...] PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu w dniu 17.05.2011r. postępowania w sprawie pawilonu handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wydanym w tym samym dniu postanowieniem organ ten wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym pawilonie i nałożył na inwestora – M. S. obowiązek przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy (w terminie do 30.10.2011r.) oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, jak również zaświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w terminie do 30.12.2011r.). Wnioskiem z dnia 4.07.2011r. M. S. wystąpiła do PINB o umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego i prowadzonego na podstawie pisma i postanowienia z dnia [...] jako wszczętego przedwcześnie i prowadzonego z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...], podając w podstawie prawnej art. 105 § 1 k.p.a. W odwołaniu M. S. podniosła, że postawiła przedmiotowy pawilon na podstawie ważnego zgłoszenia z dnia 29.03.2011r. i zgodnie z posiadanym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zrealizowany obiekt spełnia zdaniem strony wymogi art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy pawilon handlowy nie jest objęty dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewidującego zgłoszenie budowy, albowiem cyt. przepis dotyczy budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii, nie dotyczy natomiast pawilonów handlowych. Następnie wyjaśnił, iż z przepisów art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że dla wzniesienia obiektu budowlanego, który nie jest trwale związany z gruntem, wznoszonego na okres dłuższy niż 120 dni, niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Organ nie zakwestionował możliwości postawienia przedmiotowego pawilonu na podstawie zgłoszenia na okres 120 dni. W tym celu jednak strona musiałaby dokonać najpierw zgłoszenia zamiaru budowy na działce Nr 894/192, na które to zgłoszenie właściwy organ nie wzniósłby sprzeciwu. W niniejszej sprawie strona zrealizowała budowę na działce Nr 894/192 bez zgłoszenia i bez pozwolenia na budowę. Oznacza to zdaniem organu brak możliwości umorzenia prowadzonego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ wskazał ponadto, że w dniu 28.08.2011r. upłynęło 120 dni od dnia postawienia przedmiotowego pawilonu i nie został on rozebrany. Dopiero rozebranie pawilonu stanowiłoby przesłankę do umorzenia postępowania. Dalsze istnienie pawilonu powyżej 120 dni przesądza w ocenie organu o tym, że dla zgodnego z prawem wybudowania takiego obiektu niezbędnym byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako niemerytorycznej, opartej na błędnych i przekłamanych ustaleniach stanu faktycznego i wydanej z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Wniosła ponadto o dopuszczenie w charakterze dowodu akt sprawy tut. Sądu sygn. II SA/Ke 636/11 na okoliczność niepopełnienia samowoli budowlanej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż cały czas dysponuje dla celów budowlanych działką Nr 894/192, na której istniał wcześniej kiosk wybudowany przez jej ojca w 1990r. Dostosowując się do żądań właściciela Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w dniu 30.04.2011r. na podstawie zgłoszenia z dnia 29.03.2011r. wybudowała na miejscu starego kiosku tymczasowy pawilon handlowy. Zdaniem skarżącej wskazanie przez nią pod wpływem błędu w zgłoszeniu działki Nr 2627/1 nie daje podstawy do uznania, że dopuściła się samowoli budowlanej. Również wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania legalizacyjnego było przedwczesne. W dniu wydania przez PINB postanowienia z dnia [...] skarżącej nie upłynął bowiem jeszcze termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] w sprawie sprzeciwu od zgłoszenia. Ponadto według skarżącej procedurę legalizacyjną wszczyna się na wniosek inwestora a nie z urzędu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19.04.2012r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na fakt złożenia przez nią w dniu 28.03.2012r. wniosku o zalegalizowanie budowy pawilonu handlowego. Złożyła ponadto wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na ustalenie w oparciu o mapę zasadniczą Miasta K. i mapę do celów projektowych dla właściwego rejonu miasta, że wybudowany pawilon nie znajduje się na działce Nr 894/192, w związku z czym wniosła o powołanie biegłego geodety. Ujawniła ponadto, że w dniu 25.07.2011r. dokonała kolejnego zgłoszenia budowy pawilonu na 4 miesiące, dotyczącego tego samego obiektu, który wybudowała w dniu 30.04.2011r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o zawieszenie postępowania. Ponadto postanowił dopuścić dowód w akt sprawy II SA/Ke 636/11 oraz wniosku skierowanego do organu, a jednocześnie oddalić wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie podkreślić należy, iż celem każdego postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 1 i 2 k.p.a.). Gdy z różnych przyczyn cel ten nie może być osiągnięty postępowanie administracyjne może zostać umorzone, co powoduje jego ostateczne zakończenie. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Ponadto organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, w sytuacji gdy wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem publicznym (art. 105 § 2). Podstawową zatem przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego jest brak przedmiotu tego postępowania. Z bezprzedmiotowością w rozumieniu art. 105 § 1 mamy zaś do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. wówczas gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995r., sygn. SA/Łd 2424/94). Sytuacja powyższa niewątpliwie nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z prawidłowych ustaleń organu bezspornie wynika, że skarżąca w oparciu o dokonane w dniu 29 marca 2011r. zgłoszenie zamiaru budowy obiektu tymczasowego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy (art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wybudowała obiekt niepołączony trwale z gruntem w innym miejscu niż to wskazała w tym zgłoszeniu (na innej działce). Od powyższego zgłoszenia Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] wniósł sprzeciw utrzymany w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...] Zgłoszenie sprzeciwu przez Prezydenta Miasta K. stanowiło zgodnie z zawiadomieniem z dnia [...] impuls dla PINB do wszczęcia z urzędu w dniu 17 maja 2011r. postępowania w sprawie pawilonu handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w toku którego skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania w sprawie samowolnego wybudowania przedmiotowego pawilonu. Okoliczność samowolnego wybudowania pawilonu handlowego znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r. sygn. akt II SA/Ke 636/11, którym oddalono skargę M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] w sprawie sprzeciwu. Oznacza to, że zgłoszenie zamiaru budowy tymczasowego pawilonu handlowego z dnia 29 marca 2011r. nie dawało podstaw do jego realizacji. Wybudowanie zatem przedmiotowego pawilonu na działce Nr 894/192 nastąpiło bez pozwolenia na budowę, względnie zgłoszenia, od którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. W zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzi więc przypadek bezprzedmiotowości postępowania. Przedmiotem postępowania jest bowiem samowolne wybudowanie pawilonu handlowego na działce Nr 984/192 przy ul. J. 26. Z akt sprawy wynika, że pawilon ten w dacie orzekania przez organ II instancji tj. w dniu 23.09.2011r., nadal istniał i nie został rozebrany przed upływem 120 dni od dnia budowy określonego w zgłoszeniu. Skarżąca bezprzedmiotowości niniejszego postępowania upatruje w tym, że posiada prawo do dysponowania działką Nr 894/192 na cele budowlane oraz w tym, że PINB wszczął postępowanie w dacie kiedy jeszcze nie upłynął jej termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. o sprzeciwie od zgłoszenia z dnia 29.03.2011r. Okoliczność posiadania przez skarżącą prawa do dysponowania działką Nr 894/192 na cele budowlane pozostaje bez wpływu na fakt, że skarżąca nie zgłosiła zamiaru budowy pawilonu handlowego na tej działce. Co do drugiej okoliczności to wyjaśnić należy, iż ustawodawca w art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zobowiązał organy nadzoru budowlanego do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. W każdej zatem sytuacji powzięcia przez te organy wiadomości o nieprzestrzeganiu przepisów prawa budowlanego są one zobowiązane do wszczęcia postępowania. Wobec stwierdzenia, że przedmiotowy pawilon handlowy został wybudowany bez pozwolenia na budowę organ zobligowany był wydać postanowienie z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora określonych obowiązków, inicjując tym samym postępowanie legalizacyjne. Organy nadzoru budowlanego (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego) prowadzą bowiem swoje postępowania niezależnie od organów administracji architektoniczno-budowlanej (starosty, prezydenta miasta na prawach powiatu, wojewody). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przedmiot postępowania administracyjnego w postaci samowolnego wybudowania pawilonu handlowego nadal istnieje, nie odpadł bowiem jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej (pawilon nie został rozebrany, inwestor nie dysponuje pozwoleniem na budowę, względnie zgłoszeniem od którego nie wniesiono sprzeciwu, tego pawilonu na działce Nr 894/192,). Nie można również pominąć okoliczności, że w dniu 28.03.2012r. skarżąca złożyła wniosek o legalizację budowy przedmiotowego pawilonu handlowego. Oznacza to, że zażądała wszczęcia postępowania, którego umorzenia w niniejszej sprawie się domaga. Od postanowienia z dnia [...] PINB prowadzi bowiem postępowanie legalizacyjne, w ramach postępowania wszczętego w dniu 17.05.2011r. Ustosunkowując się do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego wskazać należy, iż w niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania określone w art. 123-126 p.p.s.a. Odnośnie zaś wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety to wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Wyjątkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na powyższe złożone na rozprawie wnioski należało oddalić. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd oparł o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty obejmują opłatę za czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.