II SA/Ke 797/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2018r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. B. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia 17 maja 2017r. Burmistrz Miasta i Gminy odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego A. B. o przesłuchanie w charakterze świadka [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. B., kwestionując prawidłowość postępowania i podkreślając, że zeznania [...] będą miały istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Kolegium, uzasadniając podjęte na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. ww. postanowienie, wskazało na niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, podnosząc, że stosownie do art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tym samym zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w K.p.a. albo w przepisach odrębnych. K.p.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Jak wynika natomiast z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, można zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B. kwestionując jego prawidłowość. W uzasadnieniu skargi wskazała na konieczność przesłuchania świadka [...], gdyż na jego działkę spływały ciekłe odpady wiertnicze. Odpad ten, o wysokim odczynie pH, jest zdeponowany w odległości 150 mb od ujęcia wody siarkowej - leczniczej wykorzystywanej do leczenia kuracjuszy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który miał bądź mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są bezsporne. Jak wynika z akt sprawy niniejszej, postanowieniem z dnia 17 maja 2017r Burmistrz Miasta i Gminy [...], działając na podstawie art. 78 § 1 i art. 123 K.p.a., odmówił uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącą (będącą stroną w postępowaniu w sprawie składowania odpadów na działkach nr ewid. [...]) żądania dowodowego dotyczącego przesłuchania świadka [...] – na okoliczność spływania na jego działkę odpadów wiertniczych frakcji ciekłej. W postanowieniu zawarto pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie. Pismem z dnia 11 czerwca 2017r. A. B. wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wskazując, że K.p.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Zaskarżone postanowienie Kolegium jest zgodne z prawem. Stosownie do art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że z woli ustawodawcy nie wszystkie postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, podlegają zaskarżeniu w drodze środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, nawet jeżeli w odczuciu adresata, do którego zostały skierowane, postanowienia te są niezgodne z prawem lub niesprawiedliwe. Do tej kategorii postanowień należą m.in. postanowienia dowodowe wydawane w toku postępowania wyjaśniającego. Jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu nie oznacza to jednak, aby niezadowolona z toku postępowania wyjaśniającego strona była w ogóle pozbawiona możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu. Nie można jednak tego uczynić poprzez wniesienia zażalenia, ale w trybie wynikającym z art. 142 K.p.a., zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W sprawie niniejszej, z uwagi na charakter podniesionych w skardze zarzutów eksponujących wagę wnioskowanego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazać należy, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż zażalenie zostało wniesione na postanowienie dowodowe (a więc postanowienie, które nie może być samodzielnie i odrębnie zaskarżone), nie uprawniało Kolegium do merytorycznego rozpoznania sprawy. W takim wypadku, na mocy art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., organ odwoławczy każdorazowo obowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Tym samym Kolegium nie było uprawnione do rozważenia zasadności treści zażalenia, co oznacza, że nie mogło dokonać ponownej merytorycznej oceny, czy dowód w postaci przesłuchania świadka spełnia przesłanki z art. 78 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Powyższe oznacza, że nawet jeżeli organ I instancji winien był przeprowadzić wnioskowany przez stronę skarżącą dowód, organ odwoławczy nie jest uprawniony ani do uchylenia, ani zmiany postanowienia dowodowego. Jednoznaczne ustalenie niedopuszczalności zażalenia, zobowiązywało bowiem Kolegium do wydania zaskarżonego postanowienia. Sformułowane w zażaleniu oraz skardze zarzuty strona może jednak skutecznie podnieść w odwołaniu od decyzji wydanej w sprawie składowania odpadów i ewentualnie w skardze do Sądu na decyzję organu odwoławczego. Dopiero bowiem zakończenie postępowania – a więc wydanie decyzji – ujawni, czy organ prawidłowo ustalił okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz jakie dowody mogły te okoliczności wyjaśnić, a także prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego. Podsumowując, wniesienie zażalenia na niezaskarżalne postanowienie organu I instancji skutkować musiało wydaniem przez Kolegium postanowienia stwierdzającego, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., niedopuszczalność zażalenia. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 w zw. art. 120 Ppsa.