II SA/Ke 798/13
PostanowienieWSA w Kielcach2014-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sytuacja majątkowa strony nie uległa zmianie, a poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został częściowo uwzględniony (zwolnienie od wpisu sądowego), a częściowo oddalony (ustanowienie adwokata i zwolnienie od pozostałych kosztów), ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z tymi samymi danymi uzasadnia jego uwzględnienie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) podlega oddaleniu, jeśli sytuacja majątkowa strony nie uległa zmianie od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia, które częściowo uwzględniło wniosek, a strona dysponuje stałym dochodem pozwalającym na partycypację w kosztach postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane wobec osób żyjących w ubóstwie.Stan faktyczny
Skarżący S.Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną osiągają miesięczny dochód w wysokości 3107 zł z dwóch emerytur i posiadają pożyczkę. Wcześniejszym postanowieniem referendarza skarżący został zwolniony od wpisu sądowego, ale oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący złożył kolejny wniosek z tymi samymi danymi.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 24 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Ł. z dnia 7 stycznia 2014r. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
S.Ł. w dniu 23.IX.2013 r. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Skarżący podał w formularzu, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wnioskodawca pobiera emeryturę w wysokości 1863 zł, jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości żona 1244 zł - w sumie osiągają miesięczny dochód w wysokości 3107 zł. Skarżący mieszka wraz z żoną w mieszkaniu wielkości 47,6 m² należącym do Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wnioskodawca wykazał pożyczkę w wysokości 31000 zł.
Prawomocnym postanowieniem Referendarza sadowego z dnia 28.X.2013 r. zwolniono skarżącego od wpisu sądowego, oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 18.XII. 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S.Ł..
W dniu 7.I.2014 r. skarżący złożył kolejny formularz PPF ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz podając te same dane co poprzednio.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.poz.270, przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie zmieniła się. Skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności istotnych dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak jest więc podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28.X.2013 r. którym zwolniono skarżącego od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, oddalono wniosek o zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych i oddalono wniosek o ustanowienie adwokata. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia poinformowano wnioskodawcę o wysokości kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący miał więc możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych zwłaszcza, że wraz z żoną dysponują stałym dochodem z dwóch emerytur. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega więc oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło