II SA/Ke 800/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 4470 zł, posiadająca mieszkanie i dwa samochody, oraz spłacająca kredyty, jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni, pomimo deklarowanych wydatków i zobowiązań kredytowych, dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Stwierdzono, że miesięczny dochód netto rodziny pozwala na pokrycie podstawowych potrzeb i pozostawia nadwyżkę, a spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim synem, utrzymując się z dwóch emerytur o łącznym dochodzie netto 4470 zł. Posiada mieszkanie o wartości 100 000 zł i dwa samochody. Deklarowane stałe miesięczne wydatki to 500 zł na utrzymanie mieszkania, 800 zł na media, 300 zł na leczenie, a także 2000 zł rocznie na ubezpieczenia oraz kredyty i pożyczki w wysokości 30 000 zł. Skarżąca nie wykazała problemów ze spłatą zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
A. K. złożyła na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczymi prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwudziestoośmioletnim synem. Skarżąca i jej mąż są schorowani, pozostają pod stałym nadzorem lekarzy kardiologów. Cała rodzina utrzymuje się z dwóch emerytur w wysokości 1770 zł i 2700 zł, co daje łącznie miesięczny dochód netto w wysokości 4470 zł. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz mieszkania wielkości 56 m kw o wartości około 100000zł oraz dwóch samochodów osobowych: z 2005 r. o wartości 8000 zł i. o wartości 10000 zł. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów wynika, że A. K. wraz z czterema innymi osobami jest współwłaścicielką zabudowanej nieruchomości przy ul. W. w K. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki: koszty utrzymania mieszkania – 500 zł, opłaty za media – 800 zł, koszty leczenia i zakup leków– 300 zł miesięcznie, poza tym 2000 zł rocznie na ubezpieczenie mieszkania i samochodów. Ponadto wykazała kredyty i pożyczki w wysokości 30000zł
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do wymaganych na obecnym etapie postępowania opłat sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. Pozostałe ewentualne opłaty sądowe nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, z wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 250 zł.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wraz z mężem osiągają stałe dochody z dwóch emerytur, co umożliwia planowanie wydatków. Syn jest pełnoletni, a skarżąca nie podała żadnych okoliczności świadczących o tym, by miała wobec niego zobowiązania alimentacyjne. Osiągany dochód wystarcza do zapewnienia ich podstawowych warunków życiowych, w tym na pokrycie kosztów leczenia. Potrzeby mieszkaniowe wnioskodawczyni i jej rodziny są na bieżąco zaspokojone, stać ich na utrzymanie dwóch samochodów. Po odjęciu stałych zadeklarowanych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, opłatami za media, leczeniem i ubezpieczeniem do dyspozycji skarżącej i jej męża pozostaje kwota około 2700 zł, a więc kilkukrotnie wyższa od wymaganej obecnie kwoty wpisu od skargi.
Skarżąca wykazała wprawdzie kredyty i pożyczki, ale nie podała, by miała problemy z ich spłatą. Ponadto należy podkreślić, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by Skarb Państwa pokrywał za nią koszty sądowe.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło