II SA/Ke 809/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia 25 lipca 2016r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz T. K. kwotę 100 (sto) złotych - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia 25 lipca 2016r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 kwietnia 2016r. orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K., ul. P. 5/39, na podstawie art. 35, art. 5 ust 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 722), dalej zwanej "ustawą" oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że 20 stycznia 2016r. wpłynął wniosek B. K. o wymeldowanie T. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K., ul. P. 5/39, albowiem w/w od 2006 roku nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, iż zachodzą przesłanki określone art. 35 ustawy i decyzją z dnia 22 kwietnia 2016r. orzekł o wymeldowaniu T. K.. Od decyzji tej T. K. w wymaganym terminie złożył odwołanie, jednakże nie zostało ono podpisane. Organ I instancji, na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwał stronę do usunięcia tego braku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie nie zostało podjęte przez stronę, a w dniu 7 czerwca 2016r. zwrócono je do organu. W dniu 21 czerwca 2016r. T. K. odebrał osobiście w/w wezwanie w siedzibie organu I instancji, a następnie złożył do Wojewody podpisane odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Załączył jednocześnie zaświadczenie ze szpitala, z którego wynikało, iż w dniach 23 maja – 20 czerwca 2016r. przebywał na leczeniu szpitalnym, co uniemożliwiło mu uzupełnienie odwołania we wskazanym terminie. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe odwołanie należy rozpoznać jako wniesione w terminie. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda podniósł, iż w badanej sprawie, w sposób nie budzący wątpliwości wykazane zostało spełnienie przesłanek trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez stronę miejsca stałego zameldowania. Przy czym organ zauważył, iż opuszczenie lokalu ma charakter trwały i dobrowolny również wtedy, gdy osoba nie mieszka w lokalu z powodu czynionych jej ku temu przeszkód, a nie podejmuje środków prawnych mających przywrócić jej przebywanie w nim. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż lokal przy ulicy P. 5/39 w K. przestał być dla strony miejscem w którym koncentruje swoje życiowe sprawy. T. K. potwierdził, iż nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, opuścił go w 2006 roku, nie ma możliwości wejścia do mieszkania gdyż nie posiada kluczy. Podkreślono, iż strona nie podjęła żadnych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazano, iż sprawy meldunkowe opierają się wyłącznie na ustalonym stanie faktycznym, a długotrwały stan, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu nosi znamiona trwałości i powinno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu, w oparciu o art. 35 ustawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję T. K., domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 129 § 2, art. 64 § 2 i art. 59 kpa poprzez wydanie decyzji merytorycznej w sytuacji, w której odwołanie pozbawione braków formalnych nie zostało wniesione w terminie, a wniosek o przywrócenie terminu nie został w ogóle rozpoznany, - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 124 § 1 i art. 24 § 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta wydanej w sytuacji, której nie poprzedziło prawidłowe rozpoznanie wniosku o wyłączenie pracowników, tj. wskazujące imiona i nazwiska pracowników, objętych rozstrzygnięciem rozpoznającym wniosek o wyłączenie pracowników, - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez barak odniesienia się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, a dotyczących nieprawidłowego rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie pracowników przez Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uchybił terminowi do usunięcia braków formalnych odwołania ponieważ przebywał w szpitalu. Dopiero po jego opuszczeniu powziął wiadomość o kierowanej do niego korespondencji w sprawie, dopełnił nałożonych na niego obowiązków oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do ich wykonania. Wniosek ten nie został natomiast rozstrzygnięty. W konsekwencji, merytoryczne rozpoznanie odwołania jest co najmniej przedwczesne, skoro jego skuteczność i dopuszczalność jest uzależniona od wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do usunięcia braków złożonego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie wskazane w niej argumenty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż doszło do naruszenia prawa procesowego tj. art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1, art. 63 § 3, art. 127 § 1, art. 128, kpa oraz w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 kpa skutkujących koniecznością jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa. Dla zobrazowania wad kontrolowanej sprawy niezbędne jest przypomnienie, iż od decyzji organu I instancji T. K. w wymaganym terminie złożył odwołanie, jednakże nie zostało ono podpisane. Następnie, na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwano stronę do usunięcia tego braku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie nie zostało podjęte przez stronę, a w dniu 7 czerwca 2016r. zwrócono je do organu. W dniu 21 czerwca 2016r. T. K. odebrał osobiście w/w wezwanie w siedzibie organu I instancji, a następnie złożył do Wojewody podpisane odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków w odwołaniu. Załączył jednocześnie zaświadczenie ze szpitala, z którego wynikało, iż w dniach 23 maja – 20 czerwca 2016r. przebywał na leczeniu szpitalnym, co uniemożliwiło mu uzupełnienie odwołania we wskazanym terminie. Organ odwoławczy uznał, iż odwołanie wniesiono w terminie i podlega ono merytorycznemu rozpoznaniu. Wniosek strony o przywrócenie terminu do usunięcia braków odwołania nie został zatem formalnie rozpoznany. Powyższe stanowisko organu odwoławczego Sąd ocenia jako błędne i w konsekwencji powodujące naruszenie przywołanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy niezbędne było w pierwszej kolejności wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zaniechanie w tym względzie spowodowało, iż organ wadliwie rozpoznał dotknięte brakami formalnymi odwołanie. Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3 kpa, a co najmniej wskazanie osoby od której pochodzi, jej adresu i żądania, a wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wskazuje, iż podanie (odwołanie) pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie (odwołanie). W przedmiotowej sprawie w określonym przepisami prawa terminie złożono odwołanie bez wymaganego podpisu osoby go wnoszącej. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Istotne jest zatem, by wskazany brak był usunięty w wyznaczonym terminie. Brak podpisu strony, który nie został usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania. W przypadku odwołania oznacza to niemożność jego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 kpa). T. K., świadomy uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie, złożył do Wojewody podpisane odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności i uzasadnił powody swojego zaniedbania. Jego wniosek nie został jednak rozpoznany przez organ odwoławczy. Brak formalnego rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania powoduje, iż w dalszym ciągu mamy do czynienia z podaniem dotkniętym wadą. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest natomiast pogląd, zgodnie z którym odwołanie bez podpisu, czyli niespełniające wymogów określonych art. 63 § 3 kpa nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa. Pismo nie zawierające podpisu w istocie nie wszczyna postępowania odwoławczego, zaś decyzja wydana w związku z odwołaniem, które nie zostało podpisane jest wadliwa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zasadny okazał się zatem zarzut skarżącego błędnego, bo przedwczesnego wydania decyzji merytorycznej w sytuacji, gdy nie rozstrzygnięto wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków złożonego odwołania. W świetle powyższego podniesienia wymaga, iż poza kontrolą Sądu pozostaje decyzja organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego. Dopóki bowiem nie zostanie otworzona procesowa droga do jej merytorycznej oceny, Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do kwestii zasadności jej podjęcia. Zatem nie podlegają rozpoznaniu argumenty skarżącego podnoszone w zarzutach b i c skargi. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania, następnie – w zależności od treści postanowienia w powyższym zakresie, podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z powyżej wskazanych przyczyn zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 25 lipca 2016r., znak: [...] podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), albowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1, art. 63 § 3, art. 127 § 1, art. 128, kpa oraz w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Na skutek ich naruszenia doszło bowiem do przedwczesnego rozpoznania odwołania od decyzji i wydania decyzji merytorycznej przez organ drugiej instancji, bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 Ppsa. ----------------------- II SA/Ke 809/16 3