II SA/Ke 816/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 31 oraz i art. 22 § 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2012r. poz. 400), po rozpatrzeniu odwołania S. F. od decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny. S. F. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie praw kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 2 pkt 31 ustawy, zgodnie z którym za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ odmówił S. F. przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 2 pkt 31 powołanej wyżej ustawy uznając, że w sprawie brak jest dostatecznych dowodów udzielania schronienia w domu strony żołnierzom Armii Krajowej i jeńcom wojennym. W ustawowym terminie S. F. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę S. F. , Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dnia [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 2 pkt.31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu udzielania pomocy osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945 groziła kara śmierci. Przywołując brzmienie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wskazał, że o spełnieniu warunków od których ustawa uzależnia przyznanie uprawnień kombatanckich orzeka Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Dowody powinny nie tylko uprawdopodobniać okoliczności objęte dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy ale winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy lub podleganie przez niego represjom. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ ocenił przedłożone dowody w postaci oświadczeń składanych przez rodzeństwo S. F. w osobach S. F. , W. F. , B. F, N. Ł. w postępowaniu o uzyskanie pomocy finansowej z fundacji "Polsko-Niemiecki Pojednanie", jak również przeanalizował akta rodzeństwa S. F. znajdujące się w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ wskazał, że rodzeństwo S. F. posiada uprawnienia kombatanckie i tak S. F. z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie w okresie od września do października 1944 roku, takie same uprawnienia posiada również siostra N. Ł. Organ podkreślił, że w oświadczeniu N. Ł. opisując stosunki rodziny z partyzantami stwierdziła " partyzanci kradli nam te bydło i nie kazali meldować Niemcom. Żyliśmy w bojaźni przed Niemcami i partyzantami". Organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby S. F. udzielał schronienia innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Organ podkreślił, że z akt złożonych w Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" wynika, że w okresie od 3 maja 1941r. do 3 października 1944r. S. F. pracował gospodarstwie rolnym znajdującym się w miejscowości P.. Fakt ten potwierdzili również bracia wnioskodawcy W. F. i S. F. w swoich zeznaniach. Jesienią 1944 roku S. F. przebywał w Areszcie Śledczym w C., i decyzją z dnia 7 sierpnia 2000r. Kierownik Urzędu przyznał wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w areszcie w C. Organ wskazał, że w poniższej sprawie S. F. mimo wezwania nie określił dokładnego okresu udzielania schronienia ani nie sprecyzował kogo i w jakim miejscu miałby ukrywać, a skoro do 3 października 1944 roku wnioskodawca przebywał i pracował we wsi P. to nawet jeśli faktycznie jego rodzice ukrywali jakieś osoby to wnioskodawca nie uczestniczył w tym. Organ wskazał, również na nieścisłości w zeznaniach wnioskodawcy, który stwierdził, że w 1943 roku uciekł od pracodawcy i ukrywał się u swoich rodziców co nie znajduje potwierdzenia w zeznaniach siostry N. Ł. Organ również wskazał, że w sytuacji gdyby przyjąć, że S. F. uciekł z miejsca pracy to trudno przyjąć, że jako osoba ukrywająca się przed władzami niemieckimi sam ukrywałby jakieś osoby. Reasumując organ podkreślił, że skarżący nie przedłożył wiarygodnych dowodów potwierdzających udział w działalności określonej w art. art. 2 pkt.31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatanckiej. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. F. zarzucając, iż organ nie uwzględnił wszystkich dowodów przedstawionych przez niego, które to dowody potwierdzają jego działalność kombatancką jak również fakt ukrywania żołnierzy i jeńców przez jego rodzinę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy stronie przysługują uprawnienia z tytułu wymienionego w art. 2 ust 31 ustawy. Przeprowadzone postępowanie nie dostarczyło dowodów na potwierdzenie przedstawionej przez skarżącego tezy, co spowodowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. Jak stanowi art. 2 pkt 31 ustawy za działalność równorzędną z działalnością kombatancka rozumie się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Prawidłowo organ ustalił, że skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania uprawnień kombatanckich z treści art. 2 ust 31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego, który to przepis za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Jak wynika z zeznań samego skarżącego S. F. w okresie od 3 maja 1941r. do 3 października 1944r. pracował w gospodarstwie rolnym znajomego rodziny F. K., a pracę podjął jak sam określił "za chlebem". Następnie przez okres dwóch tygodni przebywał w Areszcie Śledczym w C. oraz w więzieniu w Szczytnie. Pobyt w areszcie był podstawą przyznania S. F. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w wiezieniu hitlerowskim. Organ poddał bardzo dokładnej analizie dokumenty dotyczące rodziny skarżącego znajdujące się w zasobach Urzędu jak również zasobach fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie", i w dokumentach tych brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających działalność S. F. polegającą na dawaniu schronienia "żołnierzem Armii Krajowej i Jeńcom wojennym". Przedłożone do wniosku kserokopie oświadczeń P. K., R. Ł. i brata T. F. potwierdzające rzekomą działalność skarżącego zawierają braki formalne co do ich wiarygodności, albowiem nie wiadomo kto je uwierzytelnił i kiedy były sporządzane, a dodatkowo pozostają w sprzeczności z oświadczeniami T. F. składanymi w postępowaniach o przyznanie jemu uprawnień kombatanckich. W oświadczeniu tym wskazał, że "S. F. należał do ludzi odważnych i udzielał schronienia żołnierzom Armii Krajowej, jeńcom wojennym i innym uciekinierom z Niemiec i za tę działalność wraz z rodziną aresztowało go gestapo". Natomiast w dokumentach będących podstawą przyznania T. F. uprawnień kombatanckich zeznał on, że "powodem aresztowania było zabójstwo Niemca przez partyzantów na terenie poligonu". Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w dokumentach dotyczących siostry skarżącego N. Ł. Nie mówią oni nic o ewentualnych działaniach S. F. w zakresie dawania schronienia żołnierzom czy też innym osobom, a nie ulega wątpliwości, że jako osoby najbliższe miałyby taką wiedzę, gdyby takie przypadki występowały. Rozumowanie, jakie w tym przypadku zastosował organ jest zgodne z zasadami logiki i znajduje potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego, a więc dokonana przez organ ocena dowodów nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zasadne jest stanowisko organu, iż skarżącemu nie przysługują uprawnienia wymienione w art. 2 ust. 31 cytowanej ustawy. Sąd podzielił pogląd, że skarżący nie wykazał przedstawionymi dowodami, aby w stosunku do niego miały zastosowanie w/w przepisy, zaś okoliczności ustalone przez organ nie dają podstaw do pozytywnego zweryfikowania jego skargi. Na akceptację w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zasługuje również dokonana przez organ wykładnia art. 2 pkt 31 ustawy w zakresie, w jakim akcentuje w spełnieniu przesłanki "dawania schronienia" osobom za których ukrywanie groziła kara śmierci, konieczność brania czynnego w nim udziału. Przepisy ustawy nie wprowadzają legalnej definicji tego pojęcia. Aby można było daną osobę uznać za dającą schronienie osobom zagrożonym, w okolicznościach, o których mowa w powołanym przepisie, osoba ta musiała podjąć świadome określone tam działania i muszą to być działania tej osoby a nie ewentualnych członków rodziny. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.