II SA/Ke 823/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...] znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. M.-T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy w Ł. z [...] zmieniającą decyzję z [...] w ten sposób, że od dnia 1 lipca 2012 r. ustalono koszt usług opiekuńczych w wysokości 4,36 zł. W uzasadnieniu SKO podało, że w wyniku rozpatrzenia wniosku A. M.-T. z 30 kwietnia 2012 r. samorządowy organ do spraw pomocy społecznej w Ł. decyzją z [...] przyznał wnioskodawczyni usługi opiekuńcze przez 3 dni w tygodniu, tj. w poniedziałek w ilości 3 godziny dziennie, w środę - 3 godziny dziennie oraz w piątek – 4 godziny dziennie od 7 maja 2012 r. do 6 września 2012 r. Pełny koszt jednej godziny ustalił na kwotę 4,00 zł oraz wskazał, że usługi opiekuńcze będą świadczone przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł.. Decyzją z [...] organ zmienił ww. rozstrzygnięcie ustalając wysokość odpłatności za 1 godzinę usług opiekuńczych na kwotę 4,36 zł powołując się na art. 106 ustawy o pomocy społecznej oraz uchwałę Rady Gminy w Ł. z 20 września 2006 r. Nr 40/6/2006. W uzasadnieniu podniesiono, że z uwagi na wiek, stan zdrowia oraz niemożność zapewnienia opieki ze strony rodziny przyznano dalszą pomoc w formie usług opiekuńczych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, że nowa odpłatność za usługi opiekuńcze została ustalona z datą wsteczną tj. od dnia 1 lipca 2012r. Powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną wniosła o pozostawienie kosztu 1 godziny za usługę opiekuńczą w kwocie 4,00 zł. Zarzuciła, że organ I instancji nie określił okresu na jaki przyznano jej to świadczenie oraz ilości godzin w tygodniu. Wniosła o sprecyzowanie decyzji w tym zakresie i przyznanie jej usług opiekuńczych na czas nieokreślony. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało, że A. M.-T. jest osobą rozwiedzioną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i wymaga stałego przyjmowania leków oraz systematycznych wizyt lekarskich. Nie utrzymuje kontaktu z byłym mężem oraz córkami, co jest spowodowane nieporozumieniami rodzinnymi. Źródłem jej utrzymania jest emerytura pobierana z ZUS w wysokości 1204,07 zł, która zgodnie ze stwierdzeniem skarżącej nie jest wystarczająca na pokrycie wszystkich wydatków oraz zaspokojenie najpilniejszych potrzeb. Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 0,66 ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód wynosi 136,62 zł. Łączny jej dochód wynosi więc 1340,69 zł. Kolegium zauważyło, że uchwałą nr 40/VI/2006 z 26 września 2006 r. Rada Gminy w Ł. określiła szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za usługi opiekuńcze oraz zasady zwalniania od opłat i tryb ich pobierania. Zgodnie z pkt 8 załącznika nr 1 do uchwały całkowity koszt świadczenia za jedną godzinę usług opiekuńczych wynika z kalkulacji planowanych kosztów roboczogodzin ustalanej zarządzeniem Kierownika GOPS w Ł.. Wysokość odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze obliczana jest zgodnie z tabelą stawek odpłatności za usługi opiekuńcze na rok 2012 (za II półrocze) i jest uzależniona od wysokości dochodu osoby/rodziny ubiegającej się o określoną formę pomocy. SKO wskazało na załączoną do akt sprawy tabelę odpłatności dla osób korzystających z usług opiekuńczych świadczonych przez opiekunki na II półrocze 2012 r. wydaną przez Kierownika GOPS w Ł.. W przypadku gdy dochód na osobę w rodzinie osiąga wysokość 958,77 zł do 1431,00 zł odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 25% wartości usługi. Jak wynika z tej tabeli 1 godzina pracy opiekunki od dnia 1 lipca 2012 r. wynosi 17,47 zł, a tym samym 25% tej usługi stanowi kwotę 4,36 zł. W związku z powyższym, w ocenie organu, nie ma wątpliwości, iż od 1 lipca 2012 r. uległa zmianie odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych powodująca podwyższenie odpłatności za te usługi. Z uwagi na to, że skarżąca jako osoba samotnie gospodarująca osiąga miesięczne dochody w kwocie 1340,69 zł, organ I instancji, zdaniem SKO, prawidłowo orzekł, że odpłatność za usługi opiekuńcze przyznane A. M.-T. od 1 lipca 2012 r. wynosi 4,36 zł za jedną godzinę. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła A. M.-T.. Rozstrzygnięciu zarzuciła nierzetelność, niestaranność, brak wnikania w meritum sprawy oraz wyciąganie nieprawidłowych wniosków z błędów merytorycznych popełnianych przez GOPS w Ł.. Zdaniem skarżącej wyjaśnienia organu są bezzasadne i naruszają prawo poprzez fałszywe twierdzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do tego przepisu decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Przede wszystkim stwierdzić należy, że z uzasadnienia decyzji Kolegium nie wynika, który z ww. przypadków organ przyjął jako podstawę do orzekania w niniejszej sprawie. Wprawdzie na str. 2 cytując powyższy przepis zastosował podkreślenie mogące świadczyć o tym, że według organu II instancji w ustalonym i bezspornym stanie faktycznym zachodzą dwie przesłanki tj. zmiana przepisów prawa oraz (lub) zmiana sytuacji dochodowej strony, jednak z okoliczności, na podstawie których orzekało Kolegium nie wynika, aby miała miejsce jedna z nich. Zgodnie z art. 50 ust. 6 ustawy szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania określa rada gminy w drodze uchwały. W niniejszej sprawie aktem takim jest uchwała Rady Gminy w Ł. z 26 września 2006 r. nr 40/VI/2006 w sprawie ustalenia zasad ponoszenia odpłatności za usługi opiekuńcze oraz zasad zwalniania od opłat i trybu ich pobierania. Uchwała ta jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust.2 Konstytucji RP i jej zmiana mogłaby stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji, o jakiej mowa w art. 106 ust.5 ustawy, rzecz jednak w tym, że to nie ona reguluje koszt świadczenia za jedną godzinę usług opiekuńczych stanowiąc w § 1 ust.2, że kwotę tę ustala Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. na podstawie rzeczywistych kosztów utrzymania opiekunki z zakończonego półrocza w oparciu o załącznik nr 2 do uchwały. Ten z kolei w pkt. 10 stanowi tabelę stawek odpłatności za usługi opiekuńcze uzależnionych od: - "dochodu na osobę w rodzinie % kwoty zł/waloryzowanej zgodnie z art. 50 ust.6 ustawy (...)" oraz - "wysokości odpłatności za 1 godz. liczoną od kosztu usługi w %". W załączniku nr 1 pkt 8 uchwalono natomiast, że całkowity koszt świadczenia za jedną godzinę usług opiekuńczych wynika z kalkulacji planowanych kosztów roboczogodziny ustalanej zarządzeniem Kierownika GOPS w Ł.. Jak wynika z akt administracyjnych zmiana kwoty odpłatności za 1 godz. usług opiekuńczych od 1 lipca 2012r. spowodowana była ustaleniem przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. nowej stawki godzinowej pracy opiekunki od II półrocza 2012r. na kwotę 17,47 zł, w związku z czym zwiększyła się określona w przypadku skarżącej wysokość odpłatności za 1 godzinę do kwoty 4,36 zł. W aktach sprawy brak jest wprawdzie zarządzenia Kierownika GOPS w Ł., o jakim mowa w pkt 8 załącznika nr 1 do uchwały z 26 września 2006r., niemniej jednak treść tego uregulowania wskazuje, że zarządzenie dotyczy jedynie kalkulacji planowanych kosztów roboczogodziny, zaś w § 1 ust.2 uchwały mowa jest o rzeczywistych kosztach utrzymania opiekunki z zakończonego półrocza, w oparciu o które Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. określa koszt jednej godziny usługi opiekuńczej. Zarządzenie to nie może być zatem podstawą ustalenia kosztów na podstawie § 1 ust.2, a to właśnie zmiana w tym zakresie spowodowała wydanie zaskarżonej decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że z akt sprawy nie wynika, w jakiej formie prawnej Ośrodek ustala nową stawkę, a co za tym idzie nie można ocenić, czy stanowi ona zmianę przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 106 ust. 5 ustawy, czy też nie. Z uzasadnienia decyzji ani z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika także, aby zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącej bądź zachodził inny przypadek, dający podstawę do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie powyższego przepisu. Brak wyjaśnienia sprawy w zakresie, o jakim mowa wyżej stanowi naruszenie przez organ art. 7 i 77 § 1 kpa, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji, mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi ustali, czy i który przypadek stanowiący w świetle art. 106 ust.5 ustawy podstawę do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej miał miejsce i w zależności od tego wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.