II SA/Ke 824/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 824/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w S. decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o art.48 ust.1 w zw. z art.48 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał N.M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego murowanego budynku mieszkalnego bez poddasza użytkowego o wymiarach 5,05m x 9,15m usytuowanego na działce w miejscowości M. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 3 sierpnia 2004r. ustalono, iż w części północnej przedmiotowej działki N.M. bez pozwolenia na budowę rozpoczęła budowę murowanego budynku mieszkalnego bez poddasza użytkowego o wymiarach 5,05m x 9,15m. Wobec tego na podstawie art.48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. postanowieniem z dnia [...] nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia do dnia 31.12.2004r.: zaświadczenia właściwego organu o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albo ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nadto projektu budowlanego budynku, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem. Ponieważ N.M. nie przedłożyła wymaganych dokumentów nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku zgodnie z treścią art.48 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła N.M. zarzucając w nim m.in., że budowany przez nią budynek jest budynkiem gospodarczym a nie mieszkalnym realizowanym na podstawie dokonanego zgłoszenia w sierpniu 2001r. W wyniku jego rozpatrzenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w trakcie oględzin z dnia 3.08.2004r.organ I instancji ustalił także, że przedmiotowy budynek parterowy usytuowany jest w odległości 1,6m od granicy północnej działki i 1,65m od granicy południowej działki. Posiada dach dwuspadowy pokryty eternitem falistym z wyprowadzonym ponad niego murowanym kominem. Wykonano w nim również w ścianie południowej otwory okienne. Uczestnicząca w oględzinach inwestorka ze względu na wiek nie wypowiadała się. W jej imieniu oświadczenie do protokołu złożyła córka B. D., która podała że budynek wznoszony jest na podstawie zgłoszenia z 2001r. i będzie wykończony jako budynek mieszkalny. Organ I instancji ustalił także, że N.M. pismem z dnia 20 sierpnia 2001r. dokonała zgłoszenia budowy budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną o wymiarach 4,5m x 7,0m jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej, ale jak wynika z dokumentów zgłoszenia, miał on być usytuowany przy południowej granicy działki i posiadać dach jednospadowy. W ocenie organu odwoławczego, w oparciu o powyższe ustalenia, prawidłowo organ I instancji uznał, że wykonany przez inwestorkę zakres robót polegający na budowie przedmiotowego budynku został wykonany samowolnie. Doszło bowiem do wykonania robót budowlanych zupełnie innych niż określonych w zgłoszeniu, bowiem inwestorka realizuje obiekt o większych wymiarach, posiadający inny dach, ponad który wyprowadzono murowany komin. Inna jest lokalizacja realizowanego obiektu, wykonane zostały otwory okienne. Nie ma wątpliwości, że realizowany obiekt wymagał pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiada. Wobec tego prawidłowo organ I instancji postanowieniem z dnia [...] w trybie art.48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nałożył na inwestorkę określone w tym przepisie obowiązki. Niewykonanie tych obowiązków spowodowało konieczność orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu w trybie art.48ust.1 i art.48 ust.4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do pozostałych zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Stwierdził m.in. iż wykonanie obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...]umożliwiało ewentualną legalizację przedmiotowego budynku a nakaz rozbiórki został orzeczony z powodu nie wywiązania się inwestorki z obowiązku wynikającego z tego postanowienia, a nie z przyczyny określenia przedmiotowego budynku przez organ I instancji jako mieszkalny. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, N.M. wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Zarzuciła, iż dokonała zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych /w stosunku do drugiego budynku organy wydały odrębną decyzję nie będącą przedmiotem niniejszej sprawy/. Podniosła, iż w trakcie oględzin budynku była zdenerwowana i nie kojarzyła treści protokołu, który podpisała, a jej córka B.D. nie powinna brać udziału w oględzinach, ponieważ nie jest to sprawa jej majątku. Pod uwagę winien być brany akt własności ziemi. Wyjaśniła, że ze względu na stan zdrowia nie była w stanie przygotować dokumentów o jakich mowa w postanowieniu z dnia [...] Natomiast organ I instancji odmawiając jej przedłużenia terminu do ich złożenia postąpił bezdusznie. Podniosła także, że murowany komin w budynku został wybudowany po to, aby wstawić piec i ogrzewać pomieszczenie gdzie zamierzała hodować kury. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Uwzględniając te uprawnienia Sądu stwierdzić należy, iż skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż podane w uzasadnieniu skargi. Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Stosownie zaś do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Tak więc organ wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 kpa, stronami w sprawie. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszania decyzji w trybie wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt sprawy, niniejsze postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Z. M. w przedmiocie legalności budowy na działce nr 247 położonej w M. dwóch budynków /co do drugiego budynku zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie organów/. Niesporne w sprawie było, iż inwestorem będącego przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji budynku jest N.M. i dlatego nakaz jego rozbiórki został skierowany właśnie do inwestorki. Organy orzekające w sprawie nie zauważyły jednak, że w sprawie nie biorą udziału osoby, które winny być stronami w tym postępowaniu. Ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii aktu własności ziemi nr [...] wynika, że współwłaścicielami działki nr 247, na której realizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany poza skarżącą N. M. jest także jej mąż F. M. Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie przed Sądem przez pełnomocnika skarżącej córkę B.D. - F.M. zmarł w 1995r. i pozostawił jako spadkobierców poza żoną także dzieci, które nie uczestniczyły w niniejszym postępowaniu w charakterze stron. Następcy prawni zmarłego współwłaściciela nieruchomości, na której wzniesiono w warunkach samowoli budowlanej obiekt budowlany i toczy się w związku z tym postępowanie administracyjne w przedmiocie kontroli jego legalności winni w tym postępowaniu brać udział jako strony. Postępowanie takie dotyczy bowiem nieruchomości stanowiącej ich współwłasność i mają oni interes prawny by uczestniczyć w sprawie w rozumieniu art.28 kpa. Niezawiadomienie ich o wszczęciu postępowania jest naruszeniem zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 61 pkt 4 kpa). Stanowi to kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i uzasadnia uchylenie obu decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd i orzekł jak w sentencji wyroku.