II SA/Ke 826/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Wojewody z dnia 25 lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J. D. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 25 lipca 2013 r. znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 10 czerwca 2013 r. znak: [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. i T. małż. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrzną instalacją wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania i elektryczną, na działce nr 183 w Ł. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 lipca 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek małżonków M. o wydanie pozwolenia na budowę ww. budynku. Decyzją z dnia 26 września 2012 r. Starosta udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę. Decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym przez Wojewodę, który decyzją z dnia 29 listopada 2012 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. Starosta, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, w terminie do 3 czerwca 2013 r. Następnie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 10 czerwca 2013 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wskazał, że dom na działce nr 184 z oknem w granicy z działką nr 183 został wybudowany legalnie, w związku z czym wniósł, aby budynek projektowany na działce nr 183 został usytuowany zgodnie z przepisami. Organ odwoławczy ustalił, że planowany budynek usytuowany został w odległości 1,5 m ścianami pełnymi od granic działek nr 184 i 182, w granicy z działką nr 119/3 (drogą) oraz w odległości około 19,62 m od granicy z działką nr 186/2. Wysokość projektowanego budynku, licząc od poziomu terenu przy głównym wejściu do budynku do okapu dachu wynosi 10,66 m, co narusza warunki zawarte w decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 4 listopada 2011 r. znak: [...] ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W decyzji tej ustalono bowiem, że wysokość krawędzi okapu projektowanego obiektu nie może przekraczać 9 m od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem. Zdaniem organu odwoławczego pomieszczenia biura zaprojektowanego w parterze budynku nie spełniają wymogów określonych w § 63 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowane, z uwagi na brak przedsionka, kurtyny powietrznej lub innych rozwiązań chroniących wejście przed nadmiernym dopływem chłodnego powietrza. Organ stwierdził ponadto naruszenie § 293 ust. 4 ww. rozporządzenia, z uwagi na zaprojektowanie w ścianie w granicy z działką nr 119/3 drzwi wejściowych otwierających się na zewnątrz, co powoduje zawężenie szerokości użytkowej chodnika usytuowanego bezpośrednio przy ścianie. Organ wskazał, ze zgodnie z projektem budowlanym na działce inwestorów zaprojektowano dwa miejsca postojowe, lecz nie wskazano ich wymiarów oraz odległości, w jakich zostały usytuowane od granic działek sąsiednich oraz budynków znajdujących się w ich otoczeniu, co skutkuje naruszeniem § 18 ust. 1, § 19 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Zdaniem organu naruszeniem § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia jest brak wskazania wymiarów pojemnika na odpady stałe oraz odległości jego usytuowania od granic działek sąsiednich i budynków. Dodatkowo organ wskazał, że ława fundamentowa, podest wejściowy, okap i balustrady na I piętrze usytuowano na działce nr 119/3 – ul. K., która stanowił własność Gminy Ł. Inwestorzy nie przedłożyli zaś oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane, co stanowi naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy budowy budynku mieszkalno-usługowego na działce nr 183, tymczasem projekt budowlany dotyczy budowy takiego budynku na działkach nr 183 i 119/3 oraz rozbiórki budynku na działce nr 183. W świetle powyższego organ stwierdził, że przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji konieczne było wydanie przez organ I instancji postanowienia z dnia 13 maja 2013 r., nakładającego na inwestorów obowiązek usunięcia ww. nieprawidłowości. W wyznaczonym terminie inwestorzy obowiązku powyższego nie wykonali, co oznacza, że organ zobowiązany był wydać, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. P. i A. P. wskazali, iż nieprawdą jest jakoby w odwołaniu A. P. stwierdził, że dom na działce nr 184 został wybudowany legalnie, oraz jakoby wnosił o to, by budynek na działce nr 183 usytuowany został zgodnie z przepisami. Wyjaśnili, że dom na działce nr 184, wybudowany w latach 30. ub. wieku, zachowywał odstęp 1 m od granicy działki nr 183. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: (1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku tego planu –decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, (2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, (3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji, dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, (4) wykonanie, a w przypadkach opisanych w ustawie także sprawdzenia projektu, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem z art. 12 ust. 7 tej ustawy. Stosownie natomiast do art. 35 ust. 3 cyt. ustawy, w razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Przepisy te mają charakter stanowczy, co oznacza, że w razie ziszczenia się opisanego w nich stanu faktycznego, organ nie ma swobody postąpić w inny sposób niż wskazany wyraźnie przez ustawodawcę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje są prawidłowe i odpowiadają prawu. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r., znak: [...], Starosta na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na A. i T. małż. M. obowiązek usunięcia uchybień, polegających na: – niezgodności projektu budowlanego z § 18, § 23 ust. 1, § 63 i § 293 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.); – niewykazaniu prawa do dysponowania na cele budowlane działką nr 119/3, z uwagi na lokalizację na tej działce ławy fundamentowej, podestu wejściowego i okapu; – niezgodności wysokości okapu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy; – nieodniesieniu się do istniejącego otworu okiennego znajdującego się w budynku na działce sąsiedniej nr 184; – braku we wniosku o pozwolenie na budowę zamierzenia rozbiórki istniejącego budynku; – niezachowaniu ustaleń decyzji o warunkach zabudowy przewidujących zabudowę pierzejową. Uchybienia te zostały precyzyjnie wskazane przez Starostę, a termin do ich wykonania upływał w dniu 3 czerwca 2013 r. Podkreślić należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego jest niezaskarżalne, co oznacza, że może być kwestionowane wyłącznie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę lub odmowy udzielenia pozwolenia. Niemniej jednak obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń wymogów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy, w tym także poprzez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. Jednakże w sytuacji gdy inwestor nie reaguje na wydane postanowienie (wezwanie) w żaden sposób, wówczas organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem nakaz taki dla organu sformułowany jest w sposób kategoryczny i organ nie ma on możliwości działania uznaniowego. W zakreślonym terminie inwestorzy nie podjęli żadnych działań mających na celu usunięcie stwierdzonych uchybień, nadto nie kwestionowali zasadności nałożenia na nich obowiązku usunięcia nieprawidłowości, nie podnosili w tym zakresie żadnych merytorycznych argumentów, jak również w żaden sposób nie podważyli faktu istnienia stwierdzonych nieprawidłowości. Nałożenie na inwestorów obowiązków w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego było w pełni uzasadnione, ponieważ projekt budowlany nie spełniał wymogów określonych w ust. 1 art. 35. Przede wszystkim był niekompletny (art. 35 ust. 1 pkt 3). Inwestorzy nie wykazali, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, prawa do dysponowania na cele budowlane działką nr 119/3, na której planowali zlokalizowanie ławy fundamentowej, podestu wejściowego i okapu. Ponadto projekt budowlany był niespójny z wnioskiem o pozwolenie na budowę, gdyż przewidywał rozbiórkę istniejącego budynku, o czym we wniosku nie było mowy. Projekt budowlany był również niezgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1), ponieważ nie zachowano wynikającej z tej decyzji dopuszczalnej wysokości projektowanego budynku (wg projektu 10,66 m zamiast 9 m licząc od krawędzi okapu od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem). Ponadto nie spełniono warunku przewidującego zabudowę pierzejową. Projekt budowlany niezgodny był także z niektórymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (art. 35 ust. 1 pkt 2). Nie przewidywał rozwiązań chroniących wejście do biura przed nadmiernym dopływem chłodnego powietrza (§ 63 rozporządzenia). Zaprojektowane w ścianie w granicy z działką nr 119/3 drzwi wejściowe otwierające się na zewnątrz spowodowałyby niedopuszczalne zawężenie szerokości użytkowej chodnika (§ 293 ust. 4 rozporządzenia). Projektując dwa miejsca postojowe nie wskazano ich wymiarów, ani odległości, w jakich zostały usytuowane od granic działek sąsiednich oraz budynków znajdujących się w ich otoczeniu (§ 18 ust. 1, § 19 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1 rozporządzenia). Dodatkowo nie wskazano wymiarów pojemnika na odpady stałe oraz odległości jego usytuowania od granic działek sąsiednich i budynków (§ 23 ust. 1). W tej sytuacji, wobec brzmienia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, organ I instancji był zobligowany do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one dla Sądu całkowicie niezrozumiałe. Skarżący zakwestionowali bowiem decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce sąsiedniej. Na podstawie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji inwestorzy nie zrealizują żadnego budynku na działce nr 183 w Ł. W tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji naruszenia jakichkolwiek interesów skarżących. Prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie w żaden sposób nie dotyczyło legalności wybudowanego w latach 30. ub. wieku domu na działce nr 184, stanowiącej własność skarżących. Nikt również nie kwestionował legalności znajdującego się w tym budynku od strony działki nr 183 otworu okiennego. W postanowieniu z dnia 13 maja 2013 r. wręcz nakazano inwestorom uwzględnić w projekcie fakt istnienia przedmiotowego otworu okiennego. Podnoszone przez skarżących okoliczności mają jednak drugorzędne znaczenie wobec faktu, że z uwagi na treść art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestorzy, chcąc nadal zrealizować swoje zamierzenie inwestycyjne, będą musieli wystąpić z nowym wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, który zainicjuje nową sprawę administracyjną. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd oparł o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty obejmują opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.