II SA/Ke 829/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skarg A.K. i B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA / Ke 829/05 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia B. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] w sprawie nałożenia na zobowiązanych B.S., A. K. i Z. M. grzywny w wysokości 3000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, polegającego na wykonaniu remontu i naprawie przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. Z. w K. zgodnie z zaleceniami zawartymi w protokole nr [...]z dnia 5 września 2002 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej przez Spółdzielnię Pracy Usługowo - Handlową "K.", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy ustalił, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielkom nieruchomości przy ul. Z. wykonać remont i naprawę przewodów kominowych zgodnie z zaleceniami zawartymi w protokole z dnia 5 września 2002 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Ponieważ obowiązek nie został wykonany organ I instancji przesłał zobowiązanym stosowne upomnienie z dnia 25 marca 2004 r. a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne, wydając odrębne tytuły wykonawcze z dnia [...] i postanowieniem z dnia [...] nałożył na zobowiązane grzywnę w celu przymuszenia. W zażaleniu na to postanowienie B. S. poinformowała, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. w sprawie VII Ns 34/03 został ustanowiony zarządca sądowy dla nieruchomości przy ul. Z., którym został T. B. i to do niego zdaniem skarżącej należy wykonywano wszelkich remontów i koniecznych napraw. Dlatego też wnosiła o zwolnienie jej z nałożonej grzywny. Zażalenie to organ odwoławczy uznał za niezasadne, wskazując, iż już w dacie wydania decyzji z dnia [...], nakładającej na współwłaścicieli nieruchomości egzekwowany obowiązek, toczyło się w Sądzie Rejonowym postępowanie w celu ustanowienia zarządcy, jednak współwłaścicielki budynku nie podnosiły tej kwestii ani w postępowaniu wyjaśniającym ani w odwoławczym. Ponadto z przedłożonego postanowienia Sądu o ustanowieniu zarządcy nie wynika , jaki ma on zakres obowiązków i czy w związku z tym może on wyprzedzać właściciela jako stronę, do której winien być adresowany nakaz. Dlatego zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do współwłaścicielek nieruchomości, a wszelkie stosunki i rozliczenia między współwłaścicielami a zarządcą sądowym nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz mogą być rozstrzygane w trybie przepisów kodeksu cywilnego. Skargi na tę decyzję wniosły A.K. i B. S. A. K. wskazała, że ona w swoim lokalu wykonała remont, natomiast nie wykonała go w swoim mieszkaniu B. S.; dwóch lokatorów się wymeldowało, zlecając demontaż gazomierzy i dopiero, gdy następni użytkownicy opuszczonych lokali zadecydują, jakie chcą mieć ogrzewanie, przewody zostaną odpowiednio zabezpieczone. Nadto zarzuciła, iż ustanowiony przesz sąd zarządca, który podjął działalność 1 stycznia 2004 r. został poinformowany o konieczności przeprowadzenia remontu, po kolejnych ponagleniach z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru została spisana notatka, w której zobowiązał się on do wykonania remontu przewodów w terminie do 31.12.2004r. Po rezygnacji T. B. z dalszego prowadzenia zarządu Sąd ustanowił nowego zarządcę J. P., któremu zostały przekazane klucze od opuszczonych lokali oraz pismo Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z kolei B. S. w swojej skardze zarzuciła, że obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany, gdyż w dniu 8 grudnia 2003 r. postanowieniem Sądu Okręgowego został ustanowiony zarządca nieruchomości, który przejął wszelkie sprawy dotyczące zarządu nieruchomością, w tym także te, dotyczące remontów przewodów kominowych. Sąd ustanawiając zarządcę zwolnił współwłaścicieli z zarządzania nieruchomością. Jej udział w nieruchomości wynosi 1/32, co nie pozwala jej na swobodne decydowanie o przeprowadzaniu prac remontowych; pieniędzmi z czynszów dysponuje zarządca. W odpowiedzi na te skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego domagał się ich oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Decyzja, na podstawie której wszczęto postępowanie egzekucyjne, stała się ostateczna w dniu 20 października 2003 r., kiedy to organ II instancji utrzymał ją w mocy. Natomiast postanowienie Sądu Rejonowego w K. o ustanowieniu zarządcy sądowego z dnia 11 lipca 2003 r. uprawomocniło się w dniu 8 grudnia 2003 r. a więc już po tym, jak decyzja nakazująca współwłaścicielkom przeprowadzenie remontu stała się ostateczna. Dopóki orzeczenie sądu o ustanowieniu zarządcy nie jest prawomocne, nie jest ono wykonalne. Dlatego też zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko, iż bez znaczenia dla toczącej się egzekucji jest okoliczność, iż ustanowiono zarządcę, skoro postępowanie w tej sprawie przed Sądem Rejonowym toczyło się już w dacie wydania decyzji, zobowiązującej współwłaścicielki do przeprowadzenia remontu, nie może być uznane za prawidłowe. Drugim powodem, dla którego organ odwoławczy uznał, że bez znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest ustanowienie zarządcy jest to, że z postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, jaki jest zakres obowiązków tego zarządcy. W związku z tym wskazać należy, iż ponieważ zarówno przesłanki ustanowienia zarządcy jak i jego obowiązki są uregulowane przez przepisy kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania cywilnego, nie zachodzi potrzeba ich konkretyzacji w sentencji orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 203 kc, który stanowi prawno-materialną podstawę do ustanowienia zarządcy sądowego, taki zarząd może być ustanowiony w trzech sytuacjach: 1/ gdy nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu, 2/ gdy większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu oraz 3/ gdy większość krzywdzi mniejszość. Powyższe przesłanki ustanowienia zarządcy świadczą z jednej strony o tym, że aby ustanowić zarząd musi między współwłaścicielami istnieć konflikt, uniemożliwiający im porozumienie się w sprawach dotyczących nieruchomości, a po drugie, że po to ustanawia się zarządcę, aby to on zamiast właścicieli sprawował zarząd nad nieruchomością. Ustanowienie zarządu sądowego oznacza odsunięcie współwłaścicieli od zarządu a więc pozbawienie ich tego zarządu. Zgodnie z art. 612 kpc od chwili ustanowienia zarządcy współwłaściciel może używać rzeczy tylko o tyle, o ile nie przeszkadza to wykonywaniu zarządu. Przeprowadzenie remontu i naprawy przewodów kominowych w zakresie, w jakim zostało to określone w decyzji z dnia [...] niewątpliwie należy do czynności tzw. zwykłego zarządu i do czasu, gdy współwłaściciele nie byli ograniczeni w możliwości sprawowania zarządu nad swoją nieruchomością to na nich spoczywał obowiązek przeprowadzenia tego remontu. Sytuacja uległa zmianie z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu zarządcy sądowego. Jak wyżej wskazano, sama ustawa reguluje obowiązki takiego zarządcy i związane z tym ograniczenie / sprowadzające się do pozbawienia/ możności zarządzania nieruchomością przez współwłaścicieli. Zgodnie z art. 45 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny jest obowiązany odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli m. in. zobowiązany okazał dowody stwierdzające wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia nie rozważył, czy przedłożone przez B. S. orzeczenie sądu powszechnego nie jest dokumentem, o jaki mowa w tym przepisie. Ponadto w art. 59 tej samej ustawy wskazano, kiedy postępowanie egzekucyjne umarza się. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie również nie rozważył w należyty sposób, czy przypadkiem ustanowienie zarządcy sądowego nie stanowi podstawy do zastosowania tego przepisu, przedwcześnie, zdaniem sądu, stwierdzając, iż organ I instancji zasadnie prowadzi egzekucję w stosunku do współwłaścicieli. Dodatkowo wskazać należy, iż w aktach sprawy brak jest nie budzących wątpliwości dowodów doręczenia zobowiązanym tytułów wykonawczych. Znajdujące się w aktach dowody doręczenia nie wskazują, jakie pisma zostały doręczone: czy były to tylko postanowienia o nałożeniu grzywny czy też przesyłki te zawierały również tytuły wykonawcze. Z oświadczenia złożonego na rozprawie przed sądem przez pełnomocnika A. K. wynika, iż przynajmniej ta zobowiązana nie otrzymała tytułu wykonawczego a jeśli tak, to nałożenie na nią grzywny byłoby przedwczesne i naruszało przepisy art.32 i 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.