II SA/Ke 829/12
WyrokWSA w Kielcach2013-01-16
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., jest zasadna, jeśli ustalenie daty budowy obiektu nastąpiło po 10 lipca 1998 r. i nie przedstawiono wymaganych dokumentów do legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Ustalenia organów administracji co do daty wybudowania wiaty (po 10 lipca 1998 r.) znalazły oparcie w zgromadzonych dowodach, w szczególności w ortofotomapie z 2003 r. i dokumentach ubezpieczeniowych. W związku z tym, że właściciele nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, organ był uprawniony do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach ok. 6,3 x 16,2 m. Organy administracji ustaliły, że wiata została wybudowana po 10 lipca 1998 r., a zatem podlega przepisom Prawa budowlanego z 1994 r. Właściciele zostali wezwani do przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu, jednak nie spełnili tego obowiązku. W związku z tym wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Właściciele wnieśli skargę, zarzucając błędne ustalenie daty budowy i niewiarygodność dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi T.K. i M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nakazującą właścicielom, tj. T. i M. K. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach ok. 6,3 x 16,2 m na działce nr ewidencyjny 511 położonej w W. oraz uprzątnięcie i uporządkowanie terenu po dokonaniu rozbiórki.
W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 7 lipca 2011 r. kontroli na działce nr ewid. 511 w m. W., gm. R., w wyniku której stwierdzono, że na powyższej działce znajduje się m.in. wiata o wymiarach ok. 6,3 x 16,2m, usytuowana przy granicy z działką nr ewid. 513, o konstrukcji mieszanej – ściany południowa i zachodnia murowane, reszta konstrukcji szkieletowa, dach drewniany, jednospadowy, oparty na stalowych płatwiach. Obecny podczas kontroli M.K. oświadczył do protokołu, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w 1992r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez jego teściów, tj. H. i P. R.. Następnie organ uzyskał pismo Wójta Gminy w R. z dnia 19 lipca 2011 r., w którym wyjaśniono, że w zasobach archiwalnych Gminy R. dotyczących udzielanych pozwoleń na budowę brak jest dokumentów, które dotyczyłyby pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.
W czasie przeprowadzonej w dniu 26 lipca 2011 r. rozprawy administracyjnej T. i M.K. podtrzymali swoje stanowiska odnośnie daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego złożone do protokołu kontroli z dnia 7 lipca 2011 r. Ich sąsiad E.K. oświadczył natomiast, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w 2007r., co potwierdził jego syn Z.K.. Następnie organ I instancji w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej uzyskał wykonaną w 2003 r. ortofotomapę przedstawiającą przedmiotową działkę. W toku postępowania przed organem I instancji odebrano też oświadczenia od H. S., sąsiadki T. i M. K. od strony południowej. Stwierdziła ona, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany ok. 6-8 lat temu. Świadkowie J. M. i R. S. złożyli spójne ze sobą wyjaśnienia, że w 2000 r. wykonali na zlecenie H. R. murowane ogrodzenie, które w chwili obecnej stanowi południową ścianę przedmiotowej wiaty. Ogrodzenie to miało przed podwyższeniem około 1,5m. Świadkowie nie wiedzieli jednak, kiedy budowa wiaty została zakończona.
Świadek S. D. wyjaśnił natomiast, że w roku 1993 lub 1994r. brał udział przy wykonywaniu fundamentów pod ścianę południową wiaty. Nie wiedział jednak, kiedy budowa wiaty została zakończona. W celu zweryfikowania tych wyjaśnień pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 30 sierpnia 2011 r. kontroli na działce ewid. 511, w wyniku której stwierdzili, że południowa ściany wiaty wykonana jest z pustaków betonowych, a jej stan nie wskazuje na to, aby w tym miejscu mogło znajdować się murowane ogrodzenie, które następnie zostało nadbudowane.
Postanowieniem z dnia [...], Znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego organ I instancji wstrzymał roboty budowlane realizowane przez T. K. i M. K. przy budowie wiaty o wymiarach ok. 6,3 x 16,2m na działce nr ewid. 511 w m. W. 26, z uwagi na fakt, iż inwestycja ta realizowana jest bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nałożył na w/w osoby obowiązek przedłożenia – w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r.: zaświadczenia Wójta Gminy R. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego obiektu budowlanego, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami osób biorących udział w opracowaniu dokumentacji o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnych na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z jednoczesnym pouczeniem, że w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie żądanych
dokumentów zostanie orzeczony nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Z uwagi na fakt, iż zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie
wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] nakazał T. i M. K. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach ok. 6,3 x 16,2m na działce nr ewid. 511 w W., oraz uprzątnięcie i uporządkowanie terenu po dokonaniu rozbiórki.
W toku dodatkowego postępowania wyjaśniającego zleconego przez organ II instancji w trybie art. 136 kpa, organ I instancji uzyskał pismo Starosty K. informujące, że w jego zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie ma wykonanej w latach 1988-1992 mapy sytuacyjnej obrazującej teren, na którym usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, ani ortofotomapy wykonanej w latach 2003-2011. Od Wójta Gminy R. organ uzyskał natomiast informację, że T. i M.K., a także P. i H. R. zwolnieni są z konieczności uiszczania podatku od nieruchomości (w tym również od przedmiotowej wiaty), na mocy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odpowiedzi na wezwanie organu T. K. i M.K. przedłożyli w dniu 4 października 2012r. w siedzibie WINB w K. oryginał aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...], obejmującego umowę darowizny gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi również działka o nr ewid. 511 w miejscowości W., gm. R. - na rzecz T. i M. K.. Złożyli również zaświadczenie Wójta Gminy R. z dnia 1 października 2012 r. stwierdzające, że obiekty budowlane wchodzące w skład gospodarstwa rolnego zwolnione są z obowiązku uiszczenia od nich podatku od nieruchomości, a także dwie polisy ubezpieczenia o.c., datowane na dzień 31 grudnia 2010 r.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że poza sporem pozostaje fakt, że będąca przedmiotem postępowania wiata o wymiarach ok. 6,3 x 16,2m została wybudowana samowolnie. Wynika to bowiem ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś z oświadczeń złożonych w toku postępowania przez właściciela działki nr ewid. 511, tj. M. K. Żadna ze stron postępowania nie neguje ponadto faktu, iż wiata, o której
mowa powyżej została wybudowana samowolnie. W związku z ujawnionymi w sprawie rozbieżnościami co do daty zakończenia budowy tego obiektu, organ II instancji dokonał ponownej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego i w oparciu o nią stwierdził, że wiata będąca przedmiotem postępowania została wybudowana po dniu 10 lipca 1998 r., tj. dniu od którego w wypadku samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych należy stosować przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Wniosek taki wynikał zdaniem organu w szczególności z faktu, że w akcie notarialnym Repertorium A Nr [...] z dnia [...] obejmującym umowę darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz T. i M. K., w skład którego wchodzi również działka o nr ewid. 511, położona w miejscowości W., gm. R. - widnieje informacja, że w dniu aktu działka nr ewid. 511, na której usytuowana jest przedmiotowa wiata - była zabudowana: domem mieszkalnym murowanym jednopiętrowym, oborą murowaną i garażem, a więc budynkami, wśród których nie była wymieniona przedmiotowa wiata, co oznacza że w 1997 r. jeszcze nie istniała. Potwierdzeniem ustalenia organu I instancji, że wiata ta została wybudowana w 2003 r. lub w latach późniejszych, są również wyjaśnienia strony postępowania H. S. oraz zestawienie ortofotomapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonanej w 2003r., ze szkicem graficznym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli z dnia 7 lipca 2011r. oraz mapą sytuacyjno - wysokościową z dnia 19 stycznia 1988r. Zestawienie tych dokumentów pokazuje, że w dacie wykonania zdjęcia lotniczego, które posłużyło do wykonania tej ortofotomapy, tj. w 2003 r. w miejscu, w którym przedmiotowa
wiata obecnie jest usytuowana, nie było żadnego obiektu budowlanego.
Za niewiarygodne natomiast organ II instancji uznał wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez J. M., R. S. oraz S. D., z uwagi na ich rozbieżność, a także ustalenia co do wyglądu południowej ściany przedmiotowej wiaty poczynione w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2011r. (k-I-19), które poddają w wątpliwość oświadczenia złożone w toku postępowania przez wskazane osoby.
W związku z takimi ustaleniami zasadnie, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji umożliwił właścicielom zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, nakładając na nich obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, niezbędnych do legalizacji. Z uwagi zaś na fakt, że zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów, organ I instancji był obowiązany wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Stosownie bowiem do przepisu art. 48 ust. 4, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeni
ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W skardze z dnia 19 listopada 2012 r. T. K. i M.K. wnieśli o uchylenie decyzji WINB w K. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...]
Skarżący zarzucili, że przedmiotowa wiata została wybudowana w 1992 r. bez pozwolenia na budowę, ale nie przez nich tylko przez P. i H. R., gdyż skarżący nie byli jeszcze wtedy właścicielami działki, na której została wybudowana.
Ponadto zarzucili, że ustalenia poczynione przez organy administracji dotyczące daty wybudowania wiaty nie są oparte na niewątpliwych dowodach. Zeznania E. i Z. K. dotyczące budowy wiaty pokrywają się bowiem jedynie w przybliżeniu z zeznaniami H. S., a zeznania J. M. i R. S. są rozbieżne z zeznaniami stron i pozostałych świadków. Odnośnie ortofotomapy skarżący podnieśli, że na jej podstawie nie można bezsprzecznie stwierdzić, że nie ma na niej przedmiotowej wiaty. W dacie bowiem wykonania tej ortofotomapy, wiata poddana była znaczącemu remontowi przeprowadzonemu w latach 2002 – 2004, w czasie którego wymieniono pokrycie dachu i więźbę dachową, wykonano wylewkę betonową, co przy bardzo niskiej rozdzielczości ortofotomapy i zagęszczeniu obiektów może potęgować wrażenie o braku zabudowy na analizowanym terenie. Do podważenia rzetelności i wiarygodności tej ortofotomapy upoważnia ponadto, zdaniem skarżących fakt, że nie ma na niej również budynku garażowego, który usytuowany jest pomiędzy budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym na działce nr ewid.509, który to budynek znajduje się jednak na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu 19 stycznia 1988 r. Również zeznania strony przeciwnej, która jest zwaśniona ze skarżącymi, nie mogą być dowodem przesądzającym datę budowy wiaty, a więc i uzasadniać rozbiórki. Odnosząc się do treści powołanego przez organ II instancji aktu notarialnego, w którym nie wymieniono wiaty, skarżący podnieśli, że na etapie sporządzania tego aktu nie została ona w nim wymieniona podobnie jak stodoła, ponieważ nie była budynkiem, ani istotnym elementem zagospodarowanie terenu. Wskazane pominięcie tych obiektów mogło więc być przejawem tzw. "dobrej praktyki" notariusza, a nie zatajeniem istnienia tej wiaty.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest
w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
Nie było w sprawie kwestionowane, że przedmiotem postępowania była samowolnie wybudowana wiata o wymiarach ok. 6,3 m x 16,2 m zlokalizowana na działce oznaczonej numerem 511 położonej w W. nr 26. Okoliczności te wynikały bowiem ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów i dowodów oraz zostały przyznane przez właścicieli nieruchomości zabudowanej miedzy innymi tą wiatą. Nie mogło być też wątpliwości co do tego, że na budowę tej wolnostojącej wiaty, stanowiącej obiekt budowlany w postaci budowli, ze względu na jej powierzchnię przekraczającą 25 m², wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, o czym stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Przedstawione w skardze wątpliwości dotyczyły natomiast daty wybudowania tej wiaty, z czym wiązała się ocena, czy przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie naprawcze i wydane w sprawie decyzje oparte były na przepisach, które rzeczywiście miały w sprawie zastosowanie. Podzielając ustalenia organów co do daty wybudowania przedmiotowej wiaty, Sąd kierował się następującymi przesłankami.
W związku z zasadniczą rozbieżnością w określeniu tej daty przez skarżących, ich sąsiadów, a także zawnioskowanych przez strony świadków, zasadnie organy administracji poszukiwały innych dowodów na tę okoliczność. Zasadnie też uznały za wiarygodny dowód z dokumentu w postaci ortofotomapy, sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego z 2003 r. Wbrew twierdzeniom skarżących, mimo nie najlepszej jakości tej ortofotomapy nie można w ocenie Sądu mieć wątpliwości, że nie jest na niej widoczna przedmiotowa wiata nie tylko w obecnym jej stanie, ale nawet w stanie, w jakim według twierdzeń skarżących miała się znajdować w latach 2002 – 2004 w związku z jej domniemanym remontem (tj. bez pokrycia dachowego, więźby dachowej i wylewki betonowej). Analiza porównawcza ortofotomapy wskazuje bowiem na to, że w miejscu, gdzie obecnie znajduje się przedmiotowa wiata, w dacie wykonania zdjęcia lotniczego będącego podstawą tej mapy, rosły drzew lub krzaki. Nawet więc przy przyjęciu wersji skarżących dotyczącej braku pokrycia dachowego, więźby dachowej i betonowej wylewki w dacie wykonania tego zdjęcia, nie można przyjąć, że wiata ta istniała i była użytkowana od ponad 10 lat. Takie długotrwałe użytkowanie musiałoby bowiem być widoczne nawet na zdjęciu o rozdzielczości ortofotomapy z 2003 r. i przy braku więźby, pokrycia i wylewki tej wiaty. Należy też zauważyć, że twierdzenia skarżących co do domniemanego remontu wiaty przeprowadzonego w latach 2002 – 2004 nie zostały wystarczająco wykazane, zwłaszcza w kontekście istnienia obowiązku zgłoszenia takiego remontu, wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Skarżący nawet bowiem nie twierdzili, aby takiego obligatoryjnego zgłoszenia dokonali.
Wiarygodności i rzetelności ortofotomapy nie podważają zdaniem Sądu wątpliwości wyrażone w uzasadnieniu skargi. Wbrew wywodom skarżących, na powołanej przez nich mapie przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 19 stycznia 1988 r. za nr ewid. 1/88-143.213 (k I-1a akt administracyjnych), nie jest widoczny osobny budynek garażowy usytuowany na działce nr 509 pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym, gdyż oba te budynki (tj. mieszkalny i gospodarczy) przylegają do siebie. Natomiast widoczna na ortofotomapie z 2003 r. wolna przestrzeń pomiędzy tymi budynkami, może być efektem przebudowy dokonanej pomiędzy 1988, a 2003 rokiem. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnych dowodów na okoliczność istnienia budynku garażu na działce nr 509 w 2003 r., ani nawet na okoliczność jego istnienia obecnie. Dlatego przedstawiona przez skarżących argumentacja nie mogła podważyć wiarygodności i rzetelności ortofotomapy z 2003 r.
O wiarygodności tej ortofotomapy i wynikającego z niej wniosku co do daty budowy przedmiotowej wiaty już pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. przekonują również inne dowody z dokumentów.
Jak wynika z notatki służbowej z dnia 6 września 2012 r., w dniu tym skarżąca T. K. złożyła 8 polis ubezpieczeniowych dotyczących budynków położonych na działce należącej w latach dziewięćdziesiątych do poprzednika skarżących, H. R.. Wśród złożonych dokumentów znalazły się dowody ubezpieczenia obowiązkowego budynków i odpowiedzialności cywilnej rolników z lat 1996, 1997 i 1998 r., a także polisa z 2010 r. W szczegółowych zestawieniach budynków znajdujących się w tym gospodarstwie rolnym, w których to zestawieniach określono ich przeznaczenie, materiał, z którego wykonano ich ściany i pokrycie, długość, szerokość, wysokość i rok budowy, w dokumentach z lat 1996 – 98 nie znalazł się budynek, który odpowiadałby parametrom przedmiotowej wiaty i to zarówno tym, które stwierdziły organy nadzoru budowlanego w czasie kontroli z dnia 7 lipca 2011 r., jak i tym jakie miała mieć ta wiata przed domniemanym remontem z lat 2002 – 2004. Natomiast w polisie z 2010 r. wiata ta jest już uwzględniona w zestawieniu ubezpieczonych budynków z określeniem jej powierzchni i materiału, z którego wykonano jej ściany i pokrycie, co pozwala na niewątpliwe stwierdzenie identyczności tej budowli z wiatą będącą przedmiotem postępowania. Zestawienie powołanych dokumentów ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżących, a poprzednio H. R., potwierdza zdaniem Sądu ustalenie organu, że przedmiotowa wiata została wybudowana po 1998 r., a więc pod rządami prawa budowlanego z 1994 r.
Mają natomiast rację skarżący o ile twierdzą, że brak wymienienia przedmiotowej wiaty w akcie notarialnym nr rep. A [...] z [...], którym skarżący nabyli między innymi nieruchomość zabudowaną tą wiatą, nie może przesądzać o nieistnieniu tej wiaty w dacie sporządzenia tego aktu. W praktyce sporządzania aktów notarialnych wielokrotnie zdarza się bowiem, że w umowach dotyczących rozporządzenia nieruchomościami, na których znajdują się obiekty budowlane, nie wszystkie z nich są przez strony, a w konsekwencji i notariusza ujawniane. Niemniej brak wymienienia tej wiaty w akcie notarialnym z dnia [...], mimo wymienienia w nim trzech innych obiektów budowlanych, koresponduje z ustaleniami organów co do daty budowy spornej wiaty, a z pewnością ich nie podważa.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że ustalenie organów administracji co do daty wybudowania wiaty o wymiarach 6,3 m x 16,2 m na działce nr 511 położonej w W., znajdują oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Uzasadniając swoją decyzję organ zastosował się również do przewidzianych w art. 107 § 3 kpa wymogów takiego uzasadnienia. Wskazał w nim bowiem fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Konsekwencją tych ustaleń było zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i przewidzianej w nich procedury legalizacyjnej, o jakiej mowa w tych przepisach. Wymogi i reguły postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej zostały przedstawione w art. 48 ust. 2 – 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tymi przepisami:
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 (tj. budowa obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę):
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem,
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których
mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (tj. nakazuje rozbiórkę).
Ponieważ mimo uzasadnionego stwierdzenia przez organy administracji istnienia przewidzianych w przytoczonych przepisach przesłanek legalizacji przedmiotowej wiaty i umożliwienia skarżącym jej dokonania, nie podjęli oni takiej próby, zasadnie organ I instancji zastosował art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazując rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Jak bowiem słusznie zauważył organ II instancji, legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.
Ubocznie można jeszcze wyjaśnić, że wbrew oczekiwaniom skarżących, nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowa wiata została wybudowane w podawanych przez nich latach, nie oznaczałoby to braku potrzeby przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego jakiegokolwiek postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji bowiem zastosowanie miałyby przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38/74 poz. 229 ze zm.), które w art. 37 ust. 1 również przewidywały przymusową rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych oraz możliwość ich legalizacji po spełnieniu warunków, o jakich mowa w art. 40 powołanej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wybudowanie przedmiotowej wiaty przez poprzedników prawnych skarżących, tj. P. i H. R., należy wyjaśnić, że skoro organy niewadliwie ustaliły, że wiata została wybudowana po darowaniu gospodarstwa rolnego na rzecz skarżących, to niewiarygodne jest twierdzenie, aby wybudowali ją ich poprzednicy. Gdyby nawet jednak tak było, to i tak zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego obowiązki dokonania nałożonych na skarżących czynności, o jakich mowa w art. 48 tej ustawy, obciążały właśnie ich jako właścicieli przedmiotowego obiektu budowlanego.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło