II SA/Ke 832/14
PostanowienieWSA w Kielcach2015-02-20
Skład orzekający: Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata podlega oddaleniu, gdy strona nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a przedstawione przez nią dowody nie odzwierciedlają pełnego obrazu sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną, niezdolną do pracy, posiada majątek, ale nie wykazał dochodów. Referendarz sądowy oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc brak środków finansowych.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach oddalił skargę H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 sierpnia 2014r. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego.
W dniu 18 grudnia 2014 r. skarżący złożył formularz PPF, wnosząc
o zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata.
W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną, co potwierdza orzeczenie lekarskie o niezdolności do pracy. Skarżący oświadczył, że jeden jego dom został zajęty przez komornika, a drugi jest w bardzo złym stanie. Ponadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 2,25 ha i 0,48 ha nieużytków. Nie wykazał żadnego dochodu.
Postanowieniem z 31 grudnia 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek
o ustanowienie adwokata.
We wniesionym sprzeciwie skarżący podniósł, że jest w stanie całkowitej niezdolności do pracy, przez co nie stać go na opłacenie adwokata. Dodatkowo zawieszono mu rentę, a renta chorobowa wynosi obecnie 228 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej zwanej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem
w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
W swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Należy jednak zauważyć, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem skarżący korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że podlega on oddaleniu. H. K. nie wykazał bowiem w sposób przekonujący, że nie ma możliwości uzyskania środków finansowych na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zwrócić bowiem trzeba uwagę na to, że H. K. w złożonym formularzu PPF co prawda wskazał na posiadany majątek (dwa domy, nieruchomości rolne o powierzchni 2,25 ha oraz 0,40 ha), lecz nie wypełnił w ogóle rubryki "dochody". Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że w marcu 2014 r. otrzymał on z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 22.968,13 zł tytułem dopłat bezpośrednich.
Sposób wypełnienia formularza wskazuje na to, że skarżący nie wypełnił obowiązków wynikających ze spoczywającego na nim ciężaru dowodowego tj. nie wskazał, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jego koszty utrzymania. Złożone przez skarżącego oświadczenie, w konfrontacji
z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania wskazuje, że nie ujawnia on Sądowi całościowego obrazu sytuacji finansowej. Skarżący pozbawił
w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej. Tym samym nie wykazał, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. umorzył postępowanie
w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, a w oparciu o art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło