II SA/Ke 84/10

PostanowienieWSA w Kielcach2010-03-25

Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta i Gminy, jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, posiada legitymację skargową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu?
Ratio decidendi
Burmistrz Miasta i Gminy, działając jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy. Działania Burmistrza w tym zakresie mieszczą się w kategorii wykonywania obowiązków w interesie publicznym, a nie w obronie własnej, indywidualnej sprawy administracyjnej. Skarga wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Burmistrz Miasta i Gminy, jako organ właściwy dłużnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że posiada prawny obowiązek wszczęcia postępowania i działa jako strona. Sąd rozpoznał skargę pod kątem legitymacji skargowej Burmistrza.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania K. S., od decyzji działającego z upoważniania Starosty Inspektora Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego z dnia [...] znak: [...], w przedmiocie zatrzymania K. S. prawa jazdy kategorii AB nr 03682/03/2604, wydanego w dniu 23.04.2003r. na druku E1273479 przez Starostę, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 14.10.2009r. organ I instancji orzekł o zatrzymaniu K. S. prawa jazdy kategorii AB nr 03682/03/2604, wydanego w dniu 23.04.2003r. na druku E1273479 przez Starostę. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia powołano art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z póź. zm.). W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 23.07.2009 r. wpłynął do organu wniosek Miejsko - Gminnego Ośrodka o zatrzymanie prawa jazdy K. S. w związku z zadłużeniem alimentacyjnym. K. S. nie zgłosił się na wezwanie, co należy traktować jako uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odmowę złożenia oświadczenia majątkowego. W związku z powyższym organ uznał, iż zachodzą podstawy do zatrzymania prawa jazdy. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie K. S. Uchylając powyższą decyzję i umarzając postępowanie pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zasady postępowania wobec dłużników alimentacyjnych określały do dnia 30 września 2008r. przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 , poz. 732 z późn. zm.). Z dniem 1 października 2008r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1 , poz. 7 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 5 ust. 3, ust .5 i ust. 6 tej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych organ właściwy dłużnika składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) oraz kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy dłużnik umożliwi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, złoży oświadczenie majątkowe, zarejestruje się jako bezrobotny albo poszukujący pracy, podejmie pracę albo inną formę aktywizacji zawodowej zaproponowaną przez powiatowy urząd pracy. Powyższe oznacza, zdaniem organu, że w nowej ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przepisy o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym zostały powtórzone . Wyrokiem z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt P 46 / 07, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, stosowanie zatrzymania prawa jazdy przewidziane w ustawie o dłużnikach alimentacyjnych powinno służyć realizacji podstawowego celu tej ustawy jakim jest zapewnienie skuteczności w egzekwowaniu należności z tytułu obowiązków alimentacyjnych. W ocenie Trybunału takiego celu nie można osiągnąć poprzez zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, którego aktywność zawodowa łączy się niejednokrotnie z posiadaniem prawa jazdy . Ponieważ Trybunał Konstytucyjny może orzekać w zakresie pytania prawnego , które zostało skierowane do rozpatrzenia, w związku z tym nie może rozszerzyć swego orzeczenia na inny przepis , nawet jak jest on taki sam jak ten uznany za niezgodny z Konstytucją. Z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 46 / 07, wykładnia przepisów powtórzonych tj. obowiązujących obecnie przepisów art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, może być tylko spójna z wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny . Wprawdzie wyrok Trybunału, o którym mowa, nie odnosi się wprost do przepisów art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ale zważywszy na fakt, że są to przepisy powtórzone z ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, co do których Trybunał orzekł ich niekonstytucyjność , nie jest możliwe inne ich rozumienie, niż zaprezentowane przez Trybunał Konstytucyjny. Skoro bowiem, jak wskazano powyżej normy zawarte w art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uznane zostały w przywoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego za niezgodne z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, to ich powtórzenie w art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie powoduje, że stały się one konstytucyjne tylko z tego względu, że znalazły się w innym akcie prawnym, w innej jednostce redakcyjnej. Organ podkreślił także, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2005 r. sygn. akt SK 22/99, OTK 2000/4/107 stwierdził, iż " orzeczenie o zgodności przepisu z konstytucją oznacza przypisanie atrybutu konstytucyjności nie pewnej jednostce redakcyjnej bez względu na jej treść, lecz określonej treści normatywnej zawartej w tym przepisie, ustalonej w wyniku interpretacji". Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Miasta i Gminy żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( t. j. Dz. U. 2009r. nr 1 poz. 7) w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił wykonania obowiązków wskazanych w art. 5 ust. 3 pkt 1-3 tej ustawy organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Na podstawie art. 5 ust. 5 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Redakcja przepisów wskazuje, iż zarówno po stronie organu właściwego dłużnika, jak i po stronie starosty istnieje obowiązek wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W niniejszym postępowaniu Starosta ten obowiązek spełnił. Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję Starosty i umarzająca postępowanie została wydana bez podstawy prawnej. Wskazane w uzasadnieniu decyzji przesłanki są nieuzasadnione. Skarżącemu znany jest wyrok TK z dnia 22 września 2009r. sygn. akt. 46/07 jednakże na podstawie tego wyroku skarżący nie mógł zaniechać złożenia wniosku o zatrzymanie prawa jazdy, a Starosta nie mógł zaniechać wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Wyrok ten dotyczy bowiem ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, której przepisy nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia przez Starostę. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza obowiązek stosowania przez organy administracji przepisów powszechnie obowiązujących w dniu wydawania decyzji. Ustawy mogą być zakwestionowane : - przez Trybunał Konstytucyjny, który może orzec o generalnej utracie mocy obowiązującej przepisów ustawy w trybie art. 188 pkt. 1 Konstytucji RP, - przez sądy powszechne lub administracyjne, jeśli w ramach konkretnego postępowania odmówią zastosowania poszczególnych przepisów na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP . Organ administracji nie jest uprawniony do kontroli legalności ustaw. W związku z tym, dopóki przepisy art. 5 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zostaną uchylone albo zmienione w trybie właściwym dla stanowienia aktów prawa powszechnie obowiązującego lub też wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie zostanie orzeczona generalna utrata ich mocy jako aktu niekonstytucyjnego , organy administracji są zobowiązane stosować jego przepisy. W związku z tym, w ocenie skarżącego, organ przekroczył swoje uprawnienia orzekając w sposób sprzeczny z brzmieniem aktualnie obowiązującego przepisu. Ponadto w żaden sposób nie została wykazana przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. W tym stanie rzeczy organ nie mógł umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego. W piśmie procesowym z dnia 25.02.2010r. skarżący jako podstawę interesu prawnego do złożenia skargi wskazał art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 3 ustawy 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Podkreślił jednocześnie, iż na podstawie w/w przepisów posiada prawny obowiązek wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W postępowaniu tym działa zatem jako strona , a nie organ administracji orzekający w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przez podmiot do tego nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze Burmistrza Miasta i Gminy nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, albowiem skarga nie została wniesiona przez podmiot uprawniony w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Wniesiona do Sądu skarga - zanim zostanie poddana merytorycznej kontroli - podlega na wstępie ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi nie jest katalogiem zamkniętym. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż do przesłanek niedopuszczalności zalicza się brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę, w sytuacji gdy brak tej legitymacji jest ewidentny. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Istotę legitymacji skargowej wnoszącego skargę stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli aktów lub czynności organów administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: 1/ każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz 2/ w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Tak więc skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między, sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu podmiotowi. W związku z powyższym legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym musi zawierać w sobie dwa elementy. Po pierwsze, skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego ( np. w odniesieniu do postanowień), kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie. Po drugie, skarżący musi mieć interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodnego z prawem (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005r., str. 212 i nast.). Skarżący Burmistrz Miasta i Gminy kwestionuje zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując, iż swój interes prawny wywodzi z art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W związku z tak sprecyzowaną skargą wymaga ustalenia, czy Burmistrz Miasta i Gminy - jako organ właściwy dłużnika w rozumieniu art. 2 pkt 9 w/w ustawy - posiada legitymację skargową do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skarżący legitymacji takiej nie posiada. Po pierwsze. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 1 , poz. 7 z późn. zm. ), zwanej dalej ustawą, w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów ( ust. 2). W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów ( ust. 3). Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania ( ust. 4). Organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku: 1) otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1; 2) przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego ( ust. 5). Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do informowania organu właściwego dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności każdorazowo na wniosek tych organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, a także każdorazowo w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia lub na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności ( ust. 6). Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane informacje istotne dla skuteczności egzekucji ( ust. 7). Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd o bezczynności lub wszelkich przejawach opieszałości komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu ( ust. 8). Wymaga wskazania, iż stosownie do art. 2 pkt 9 w/w ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym dłużnika - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Z kolei zgodnie z art. 4 ust.1 tej ustawy po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe. Dłużnik alimentacyjny składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem oświadczenia ( ust.2) . Do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego są uprawnieni upoważnieni pracownicy organu właściwego dłużnika. Organ właściwy dłużnika może upoważnić, w formie pisemnej, kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego ( ust. 3). Organ właściwy dłużnika może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji, o których mowa w ust. 1, dotyczących dłużnika alimentacyjnego, jeżeli w posiadaniu kierownika ośrodka znajduje się rodzinny wywiad środowiskowy dotyczący tego dłużnika, przeprowadzony na podstawie przepisów o pomocy społecznej, nie wcześniej niż trzy miesiące od dnia wystąpienia o udzielenie informacji ( ust. 4). Natomiast stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika ( ust. 2): 1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny; 2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) oraz kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego (art. 5 ust. 3 ustawy). Stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, iż organ właściwy dłużnika ma ustawowy obowiązek złożenia wniosku o zatrzymanie prawa jazdy w sytuacjach o jakich mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. Nie oznacza to jednak, iż wypełnienie tego ustawowego obowiązku czyni z organu stronę w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym takim wnioskiem. Postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wszczynane jest przez starostę z urzędu, a organ właściwy dłużnika jako podmiot składający wniosek określony w art. 5 ust. 3 ustawy nie jest stroną takiego postępowania. W takim przypadku stronami postępowania jest tylko organ orzekający w sprawie oraz dłużnik alimentacyjny. Rola organu właściwego dłużnika burmistrza ogranicza się tylko do zainicjowania postępowania i powiadomienia starosty o zajściu przesłanek obligujących organ do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zawarte w art. 5 ust. 3 ustawy sformułowanie zgodnie z którym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy starosta wydaje " na podstawie wniosku" , należy w ocenie Sądu, rozumieć w ten sposób, iż starosta nie może wszcząć z urzędu i prowadzić postępowania bez inicjatywy wójta, burmistrza, prezydenta , a więc bez wniosku, o którym mowa w tym przepisie. Po drugie. Na gruncie sprawy niniejszej Burmistrz Miasta i Gminy jako organ właściwy dłużnika w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy nie ma zdolności procesowej, o jakiej mowa w art. 26 w zw. z art. 25 ustawy p.p.s.a. Nie należy bowiem do żadnej z kategorii podmiotów o jakich mowa w tym przepisie. Brak tej zdolności oznacza zatem, że nie może występować w sprawie w charakterze strony, co w nawiązaniu do treści art. 32 ustawy p.p.s.a. jest równoznaczne z niemożnością wniesienia przez niego skargi. Reasumując powyższe, realizacja przez organ właściwy dłużnika ustawowego obowiązku zainicjowania postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy poprzez złożenie do starosty wniosku w tym przedmiocie nie czyni wójta, burmistrza, prezydenta stroną takiego postępowania. Organ właściwy dłużnika, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu albowiem czynności o jakich mowa w art. 4 ust. 1-4 i art. 5 ust.3 ustawy nie realizuje we "własnej sprawie administracyjnej", lecz "w interesie publicznym", wykonując prawa i obowiązki określone w ustawie przynależne organom administracji publicznej. Ubocznie wskazać należy, iż w przypadku gdy strony postępowania administracyjnego nie są zainteresowane poddaniem kontroli przez sąd administracyjny korzystnej dla nich decyzji organu odwoławczego, a w ocenie organu właściwego dłużnika zachodzą przesłanki niezgodności z prawem tej decyzji, skargę na podstawie art. 8 ustawy p.p.s.a. mogą wnieść prokurator lub rzecznik Praw Obywatelskich, przy czym żadne uregulowania prawne nie stoją na przeszkodzie temu, aby takie zawiadomienie tych organów w takiej sytuacji pochodziło od organu właściwego dłużnika o jakim mowa w art. 2 pkt 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( por. wyrok NSA z 21.04.2006r., sygn. akt. II OSK 780/05 LEX nr 209459). Ze względu na powyższe skarga Burmistrza Miasta i Gminy– jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło