II SA/Ke 840/14

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 26 listopada 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości "X" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości X. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia: zwolnić skarżącego od opłat sądowych w całości. Syndyk masy upadłości "X" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniósł do Wojewódzkiego Sądu w Kiecach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Do skargi został dołączony urzędowy formularz PPPr z wnioskiem o zwolnienie od opłat sądowych. Z formularza złożonego w rozpoznawanej sprawie oraz w sprawie sygn. akt II SA/Ke 838/14 i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Spółka znajduje się w stanie upadłości likwidacyjnej od dnia 16 maja 2012r, przy czym wcześniej - od 20 września 2011r - spółka znajdowała się w stanie upadłości układowej. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000,00 złotych. Według bilansu, Spółka zamknęła ostatni rok obrotowy stratą w wysokości 277.624,21 zł, a wartość środków trwałych wynosiła 4.178.877 złotych. W skład masy upadłości wchodzą trzy nieruchomości obciążone hipotekami : działka zabudowana w G. przy ul. O. działka niezabudowana w Z. przy ul. W., działka zabudowana (magazyn) w J. przy ul. S. Wniosek o zwolnienie skarżącego w całości od opłat sądowych w niniejszej sprawie uzasadniono faktem, że w masie upadłości "X" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej nie ma środków pozwalających na ich uiszczenie. Koszty postępowania upadłościowego były finansowane przez Syndyka praktycznie od samego początku (tj. od lipca 2012r) z dochodów z zawartej umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz umowy dzierżawy z dnia 18 lipca 2012r. Z uwagi na to, że dzierżawca od października 2013r całkowicie zaprzestał przekazywania środków na podatek POG, zaś od stycznia 2014r przestał płacić również czynsz, umowy dzierżawy nie zostały przedłużone i wygasły z końcem lutego 2014 r.. Tym samym Syndyk został pozbawiony źródła finansowania kosztów postępowania upadłościowego, pozostając jednocześnie z zaległościami podatkowymi wygenerowanymi przez dzierżawcę w kwocie 344.000,00 zł plus odsetki. Co prawda Syndykowi udało się zmniejszyć stratę bilansową, jednak na koniec 2013r i tak wyniosła ona 277.624,21 zł. Syndyk wystąpił również z powództwem o zapłatę przeciwko dzierżawcy jednakże na razie, poza uzyskaniem zwolnienia od kosztów sądowych, sprawie nie nadano biegu. W związku z utratą źródeł finansowania postępowania upadłościowego środki masy ulegają systematycznemu zmniejszeniu i wynoszą obecnie zaledwie 237 zł (197,83 zł w kasie oraz 39,17 zł na rachunku w Banku Millenium i 0,00 zł w BZWBK). Syndyk nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej z wykorzystaniem majątku upadłego - nie urządza gier na automatach o niskich wygranych, ponieważ zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (zwanej dalej puin) syndyk prowadzący przedsiębiorstwo upadłego nie może prowadzić działalności wymagającej koncesji albo zezwolenia, chyba że co innego wynika z ustawy lub decyzji o przyznaniu koncesji albo zezwolenia. Wydzierżawienie przedsiębiorstwa innemu podmiotowi też nie jest możliwe z uwagi chociażby na to, że obecnie spółka nie dysponuje żadnymi ważnymi zezwoleniami. W związku z brakiem prowadzenia działalności gospodarczej przez "X" Sp. z o.o. (Syndyka), wygaśnięciem umów dzierżawy oraz trudnościami w sprzedaży składników masy upadłości Syndyk nie uzyskuje zatem przychodów. Syndykowi nie udało się jeszcze, pomimo intensywnych starań (ogłoszenia prasowe oraz na portalach internetowych, jak również bezpośrednie kierowania ofert do potencjalnych nabywców) zlikwidować masy upadłości - sprzedać cały majątek upadłego i pozyskać w ten sposób środki finansowe. Trzykrotne próby sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, podobnie jaki i wielokrotne próby sprzedaży poszczególnych nieruchomości nie odniosły - jak na razie - rezultatu. Syndyk kontynuuje działania w tym kierunku, jednakże do czasu zlikwidowania składników masy nie może liczyć na przychody. Jednocześnie uzyskanie środków z tytułu sprzedaży majątku wymaga I poniesienia kosztów- m.in. na znaczki pocztowe, ogłoszenia prasowe , utrzymanie biura, wynagrodzenia pracowników itp. Bez tego kontynuowanie postępowania upadłościowego nie jest możliwe, co więcej brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego stanowi, zgodnie z art. 361 pkt 1 puin, przesłankę do jego umorzenia. Oznacza to, że choć kwota 237zł wystarczy na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, to nie może być przeznaczona na ten cel bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego. Ponadto, poza skargą w niniejszej sprawie, Syndyk wnosi równolegle do WSA w Kielcach skargi na 4 analogiczne postanowienia Dyrektora Izby Celnej obciążające upadłego kosztami badania sprawdzającego, w I których wpisy sądowe wynoszą również po 100 zł. Łączna suma wpisów, które Syndyk powinien uiścić w tych czterech sprawach wynosi zatem 400 zł, a więc przekracza środki masy upadłości. Syndyk ponosi miesięczne koszty postępowania w wysokości około 18 447,52 zł na które składają się poniższe pozycje: podatki od nieruchomości w wysokości 1 678,00 zł., czynsze najmu lokali w wysokości 4 920,00 zł, energia w wysokości 65,31 zł, telefony w wysokości 130,09 zł, usługa księgowa w wysokości 2 460,00 zł, koszty opłat bankowych i pocztowych średniomiesięcznie w wysokości około 200,00 zł, wynagrodzenie zleceniobiorców w wysokości 7 000,00 zł , koszty delegacji (zwrot kosztów) pracowników w wysokości ok.350,00zł, obowiązkowy ZUS od działalności syndyka 1 544,12 zł, opłaty skarbowe średnio w wysokości około 100,00 zł. Z powodu braku środków Syndyk nie pokrywa wszystkich bieżących kosztów. Zaległości w płatnościach dotyczą: podatku od nieruchomości w wysokości 8 390,00 zł (od kwietnia 2014 r. do sierpnia 2014 r.), czynszów najmu lokali w wysokości 29 520,00 zł (od marca 2014 do sierpnia 2014), usługi księgowej w wysokości 9840,00 zł, wynagrodzenia zleceniobiorców w wysokości 28 000,00 zł, obowiązkowy ZUS od działalności syndyka w wysokości 6 176,48 zł ( od maja 2014 r. do sierpnia 2014 r.) Podkreślił również, że choć w skład masy upadłości nadal wchodzą trzy nieruchomości - to (abstrahując od trudności w ich sprzedaży) są one obciążone hipotekami w związku z czym środki (zyskane w przyszłości z ich sprzedaży zostaną obligatoryjnie rozdysponowane zgodnie z brzmieniem art. 345 ust. 1 puin, a więc głównie na zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie. Syndyk wskazał, że obecnie uczestniczy w kilkudziesięciu postępowaniach podatkowych dotyczących majątku upadłego, przy czym od lipca bieżącego roku złożył już około 10 wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych - wcześniej nie zachodziła taka konieczność i Syndyk uiszczał należne wpisy. Jednocześnie Syndyk zamierza w najbliższym czasie wnieść kolejne skargi wraz z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, ponieważ środki masy nie pozwalają na ich uiszczenie, zaś Syndyk nie może odstąpić od zaskarżania aktów, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ jest zobowiązany do (należytej ochrony interesów upadłego, z czego jest rozliczany przez sędziego-komisarza. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), można przyznać osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie posiada ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis, str. 568, jak też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 20/09 oraz z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 28/09, opublikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca w sposób przekonujący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W dacie składania wniosku na rachunku bankowym i kasie znajdowała się w sumie kwota pieniężna w wysokości 237 zł. Należy podkreślić, że spółka znajduje się w upadłości likwidacyjnej, syndyk nie prowadzi działalności gospodarczej, pomimo podjętych prób nie udało mu się sprzedać przedsiębiorstwa ani nieruchomości wchodzących w skład masy upadłości, umowy dzierżawy składników majątkowych wygasły, gdyż dzierżawca nie płacił czynszu. Przedstawiona powyżej sytuacja majątkowa uzasadniania przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.