II SA/Ke 846/17
WyrokWSA w Kielcach2018-02-07
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę gazociągu może zostać wydana bez uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla sąsiedniej nieruchomości, nawet jeśli właściciel tej nieruchomości nie posiada jeszcze formalnie ustanowionego zjazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił kwestię zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości skarżącego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli właściciel nie posiada jeszcze formalnie ustanowionego zjazdu, jego uzasadnione interesy w tym zakresie muszą być uwzględnione w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli inwestycja (gazociąg) może te interesy naruszyć. Organ nie może przesądzać o lokalizacji zjazdu ani ignorować potencjalnych ograniczeń wynikających z przepisów technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.N. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę gazociągu. Skarżący, który nie był stroną pierwotnego postępowania, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że budowa gazociągu uniemożliwia mu urządzenie zjazdu na jego działkę. Po wznowieniu postępowania, Starosta uchylił poprzednią decyzję i wydał nową, którą Wojewoda utrzymał w mocy. WSA uchylił jednak obie decyzje, wskazując na naruszenie prawa skarżącego do dostępu do drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz P. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 846/17
UZASADNIENIE
Wojewoda decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania P.N. od decyzji Starosty z [...] uchylającej decyzję ostateczną Starosty z [...] którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie, Oddział - Zakład Gazowniczy w Kielcach pozwolenia na budowę gazociągu ś/c wraz z przyłączami, na działkach nr: [...]/2, [...] w M. , gm. [...] oraz orzeczono o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Tarnowie Zakład Gazowniczy w Kielcach (dawniej Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie Oddział-Zakład Gazowniczy w Kielcach) pozwolenia na budowę, na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz.1332) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Starosta decyzją z [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę gazociągu. P.N. , który nie brał udziału jako strona w tym postępowaniu, pismem z 23 kwietnia 2013 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją ostateczną, powołując się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Kwestia dotycząca ustalenia, że ww. posiada status strony w tym postępowaniu została rozstrzygnięta wyrokiem NSA z 6 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2098/14, wydanym po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach z 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 990/13.
Uwzględniając stanowisko NSA wyrażone w wymienionych wyrokach Starosta, uznając P.N. za stronę w postępowaniu wznowieniowym, decyzją z [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego: uchylił decyzję z [...] oraz orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę gazociągu. Decyzja ta został utrzymana w mocy rozstrzygnięciem z 16 grudnia 2016 r., które jednak zostało uchylone przez WSA w Kielcach, wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 60/17.
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołującej się strony, kwestionującej przebieg gazociągu z uwagi na ograniczenia dotyczące nakazów i zakazów wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055), które jego zdaniem uniemożliwiają wykonanie trwałego podjazdu od strony drogi (działka nr [...] stanowiąca własność Gminy [...], w pasie której zaprojektowano gazociąg średniego ciśnienia wraz z przyłączami). Sąd także stwierdził, że organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe i ocenić, czy Starosta zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji z pominięciem osłony rur, nie naruszył zasługujących na ochronę praw właściciela nieruchomości Nr [...]/6 związanych z urządzeniem zjazdu, a więc z dostępem do drogi publicznej.
Organ odwoławczy podniósł, że związany powyższym wyrokiem, rozpatrując ponownie odwołanie, w ramach uzupełnienia postępowania dowodowego uzyskał od Burmistrz Miasta i Gminy [...] informację, że działka Nr [...]/6 ma zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne - działki Nr [...]/7 i Nr [...]; w rejestrach wydanych decyzji o warunkach zabudowy będących w dyspozycji urzędu brak jest informacji o takiej decyzji, oraz, że nie wydawał zgody na budowę zjazdu na tę nieruchomość z dróg wewnętrznych - działek o Nr [...]/7 i Nr [...]. Z kolei odwołujący się przedłożył "projekt wstępny (koncepcję) zagospodarowania działki Nr [...]/6 informując, że "ww. projekt przedstawia chęć zagospodarowania tej działki".
Dalej Wojewoda omówił instytucję wznowienia postępowania oraz kwestię obszaru oddziaływania obiektu i wskazał, że biorąc pod uwagę wyrok NSA z 6 maja 2016 r., II OSK 2098/14 należy uznać, iż obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu nie ogranicza się do strefy kontrolowanej, a powinno się go poszerzyć na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Zatem organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie wznowieniowe. Następnie Starosta w kolejnym etapie przeprowadził merytoryczną ocenę materiału sprawy, zweryfikował twierdzenia wnioskującego oraz sprawdził poprawność zastosowania art. 35 ust. 1 i 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a spełnienie wymagań wymienionych w tych przepisach – co w niniejszej sprawie miało miejsce - zobowiązuje organ do wydania pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że:
- obowiązki zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego, zostały zapewnione poprzez rurę osłonową o długości 12,6 m (RO, dn 110, SDR 17,6L=12,6 m), zaprojektowaną na skrzyżowaniu dróg wewnętrznych (działki Nr [...]/7 i [...]) na wysokości narożnika działki Nr [...]/6. Takie usytuowanie rury osłonowej zapewnia wykonanie zjazdu zarówno z drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działce Nr [...]/7 i jak i na działce Nr [...];
- budowa przedmiotowego gazociągu nie wpływa na zakres uprawnień właścicielskich związanych z prawem do korzystania z nieruchomości. Ponadto z materiału dowodowego bezspornie wynika, że lokalizacja rur osłonowych pokrywa się z terenem wykorzystywanym jako dojazd do działki wnioskującego. Analiza projektu zagospodarowania gazociągu z aktualnie realizowanym przez wnioskującego dostępem do jego nieruchomości z dróg publicznych (zdjęcie satelitarne działki Nr [...]/6) jednoznacznie wskazuje tę zgodność;
- także z pozostałego materiału dowodowego wynika, że wnioskujący nie legitymuje się zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki, będącym załącznikiem do pozostającej w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę, z którego wynikałoby jego nabyte prawo do umiejscowienia wjazdu na działkę w innej lokalizacji, niż uwzględniona w projekcie zagospodarowania gazociągu;
- przedłożona przez stronę "koncepcja" nazwana "Plan zagospodarowania terenu. Działka Nr [...]/6 M. Projekt wstępny", nie może również stanowić takiego dowodu, gdyż: nie została opracowana przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, nie stanowi załącznika do pozwolenia na budowę i nie została opracowana zgodnie z wymogami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy na jakąkolwiek inwestycję w obrębie działki Nr [...]/6. Ponadto analiza przedłożonej "koncepcji" prowadzi do wniosku, że nie spełnia ona podstawowych wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie m.in. konieczności zachowania ładu przestrzennego skutkującego koniecznością projektowania budynków gospodarczych w drugiej linii zabudowy, czy też w zakresie obowiązującej linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki i dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej. W związku z tym brak przesłanek do przyjęcia, że w przedstawionym kształcie wnioskujący mógłby taką "koncepcję" zrealizować;
- kwestię lokalizacji zjazdów reguluje art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.). Żaden przepis prawa nie obliguje zarządcy drogi do wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu o parametrach i charakterze żądanym przez wnioskodawcę. Ponadto przyszłe zamierzenia inwestycyjne właściciela nieruchomości, jak i sposób zagospodarowania działek objętych projektowanym przedsięwzięciem, nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę gazociągu;
- w zakresie przekroczenia strefy kontrolowanej w trakcie budowy gazociągu oraz naruszenia granicy oraz zagubienia słupków granicznych organ podniósł, że jest to kwestia prawidłowego wykonywania robót budowlanych, a nie pozwolenia na budowę. Inwestor ma obowiązek zrealizowania inwestycji na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego oraz m.in. poprzez geodezyjne wytyczenie obiektów w terenie. W przypadku ewentualnego wykonania prac budowlanych niezgodnie z dokumentacją, organem właściwym jest PINB w Kielcach, który jest w stanie zweryfikować stan faktyczny budowy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję P.N. , domagał się jej uchylenia i uznania, że została ona wydana z naruszeniem prawa cywilnego, które gwarantuje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości i zakazuje naruszania jego własności. Domagał się także przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w zakresie zezwolenia na budowę gazociągu i zobowiązania do przestrzegania prawa właścicieli nieruchomości sąsiedniej.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił jak z jego punktu widzenia przebiegało postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, a także podniósł, że wybudowany gazociąg znajduje się według projektu 0,5 m od granicy jego działki na długości około 23 m. Szerokość strefy kontrolowanej dla tego gazociągu wynosi 1 m, czyli z każdej strony od osi gazociągu jest 0,5 m. Z powyższego wynika, że granica strefy kontrolowanej pokrywa się z granicą jego działki. Gazociąg wzdłuż granicy z jego działką nie jest osłonięty dodatkową rurą osłonową wzmacniającą (w przeciwieństwie do części prowadzonej w drodze i podjazdach). To powoduje, że trwały podjazd – wyjazd jest niemożliwy. Brak możliwości wykonania utwardzenia dowodzi, że budowa gazociągu ma wpływ na zagospodarowanie i wykorzystanie jego działki, a tym samym ogranicza jego prawa związane z wykorzystaniem nieruchomości. Naturalnym wjazdem na działkę jest wjazd od strony drogi, natomiast wybudowany gazociąg odcina mu możliwość przejazdu.
Nadto zdaniem skarżącego wykonanie wjazdu na działkę w miejscu zaprojektowanych rur osłonowych wymaga z jego strony dużych nakładów finansowych (ok. 150 tys. zł), ponieważ teren w tym miejscy jest podmokły, a korzystanie z działki Nr [...]/7, która nie jest drogą wewnętrzną, zmusza do wykorzystywania jej na zasadach służebności. Autor skargi dodał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest możliwość ustanowienia dodatkowej drogi wewnętrznej. Ponadto zgodnie z zapisami ww. planu każda nowo wydzielona działka ma mieć dostęp do drogi publicznej, a kąt zawarty między granicami działki dochodzącymi do drogi, a granicą tej drogi powinien być prosty lub zbliżony do kąta prostego. Pomysł wykorzystywania dojazdu na działkę z jej narożnika jest niezgodny z zapisami tego planu (pkt 4, ppkt 2 MPZP M. I) oraz fizycznie zmusza kierującego pojazdem do wykonywania manewru zbliżonego do zawracania na drodze o szerokości 5 m, czyli jest rozwiązaniem nie nadającym się do przyjęcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy wydaną w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., decyzję Starosty z dnia [...] uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie, Oddział-Zakład Gazowniczy w Kielcach pozwolenia na budowę gazociągu średniego ciśnienia wraz z przyłączami (2 szt.) na działkach Nr [...]/2, [...]w msc. M., gm. [...] – oraz orzekającą o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Tarnowie, Zakład Gazowniczy w Kielcach (dawniej Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie, Oddział - Zakład Gazowniczy w Kielcach) pozwolenia na budowę w/w gazociągu.
W sprawie dwukrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Najpierw prawomocnym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 990/13 WSA w Kielcach uchylił decyzję Wojewody z [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu. Wyrok ten został w pełni zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6.05.2016 r. sygn. akt II OSK 2098/14, w którym podzielono pogląd sądu I instancji odnośnie przyznania P.N. statusu strony w niniejszym postępowaniu.
Następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., II SA/Ke 60/17, WSA w Kielcach uchylił decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 2016 r., uchylającą wymienianą już wyżej decyzję Starosty z dnia [...]zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę gazociągu średniego ciśnienia wraz z przyłączami – oraz orzekającą o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Tarnowie, Zakład Gazowniczy w Kielcach (dawniej Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie, Oddział-Zakład Gazowniczy w Kielcach) pozwolenia na budowę tego samego gazociągu średniego ciśnienia wraz z przyłączami (2 szt.), na działkach Nr ewid. [...]/2, [...]w msc. M., gm. [...] – obiekt budowlany kategorii XXVI.
W obu wymienionych wyrokach znalazła się ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które z mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą zarówno organ rozpatrujący ponownie sprawę, jak i sąd. We wspomnianych wyrokach WSA z 15 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 990/14 i NSA z 6 maja 2016 r., II OSK 2098/14 przesądzone zostało, że P.N. posiada status strony w niniejszym postępowaniu. NSA uznał bowiem, że obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu (gazociągu) nie ogranicza się do strefy kontrolowanej (rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe – Dz.U. 2001 Nr 97, poz. 1055), a powinno się go poszerzyć na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Samo zachowanie odległości od gazociągu, tzn. usytuowanie poza strefą kontrolowaną gazociągu nie przesądza o tym, że oddziaływanie tego obiektu nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestycji.
Akcentując obowiązek organu wyznaczenia obszaru oddziaływania z uwzględnieniem indywidualnych cech projektowanego obiektu, sposobu zagospodarowania jego otoczenia, przy uwzględnieniu treści nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji, NSA za niezasadną uznał argumentację, że następstwa prawne pozwolenia nie mają znaczenia prawnego dla rozpoznania sprawy budowy zjazdu, z uwagi na właściwość organu do rozpoznania tego rodzaju sprawy. Sąd ten stwierdził, że ograniczenia wynikające z decyzji Starosty z dnia [...] Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowy i udzieleniu Karpackiej Spółce Gazownictwa sp. z o.o. w Tarnowie, Oddział – Zakład Gazownictwa w Kielcach pozwolenia na budowę gazociągu ś/c wraz z przyłączami, mają następstwa prawne dla właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości położonej w granicy z działką inwestora.
Z kolei WSA w Kielcach, w wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r. stwierdził, że mając na względzie ograniczenia jakie powoduje wymóg ustanowienia strefy kontrolowanej dla gazociągu, uprawnione jest twierdzenie skarżącego, że budowa gazociągu niewątpliwie wpływa na zakres uprawnień właścicielskich związanych z prawem do korzystania z nieruchomości, w tym z zapewnieniem dostępu nieruchomości do istniejącej drogi, wzdłuż przebiegającego gazociągu. Obowiązki zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego, które organ powinien skontrolować, wymienione zostały w art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb. Należy podkreślić, że właściciel działki nr [...]/6 podnosił we wniosku o wznowienie postępowania m.in., że ustanowione rozporządzeniem zakazy w strefie kontrolowanej, m.in. zakaz budowy obiektów budowlanych może uniemożliwić mu urządzenie wjazdu na jego działkę z drogi gminnej [...], zwłaszcza że nie wykonano rur osłonowych zabezpieczających od strony jego działki. WSA w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 990/13 wprost wskazywał, że ustalenia, czy zainstalowanie w strefie kontrolowanej rur osłonowych zabezpieczających w obrębie działki skarżącego (tak jak to wykonano od strony działki nr [...]/7) umożliwiłoby wykonanie wjazdu na działkę nr [...]/6 z drogi gminnej [...], należało dokonać kontrolując decyzję Starosty z dnia [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji natomiast wynika, że takich rozważań organ II instancji nie dokonał. Brak odniesienia się organu do wskazanych wyżej kwestii uniemożliwił Sądowi I instancji weryfikację rozstrzygnięcia zaskarżonego na tamtym etapie postępowania, co stało się powodem uchylenie decyzji Wojewody z dnia 16 grudnia 2016 r.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji uznał, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania przedmiotowego gazociągu interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, zostały zapewnione poprzez rurę osłonową o długości 12,6 m (RO, dn 110, SDR 17,6L=12,6 m) zaprojektowaną na skrzyżowaniu dróg wewnętrznych (działki nr [...]/7 i [...]) na wysokości narożnika działki nr [...]/6, której współwłaścicielem jest skarżący. Takie usytuowanie rury osłonowej zapewnia bowiem, według organu, wykonanie zjazdu zarówno z drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działce nr [...]/7, jak i na działce nr [...]. Organ odwoławczy uznał ponadto, że lokalizacja rur osłonowych pokrywa się z terenem aktualnie wykorzystywanym jako dojazd do działki wnioskującego z dróg publicznych, co wynika jednoznacznie z analizy projektu zagospodarowania przedmiotowego gazociągu ze zdjęciem satelitarnym działki nr [...]/6 z portalu Google Maps załączonym do pisma P.N. z 27 sierpnia 2017 r. Wojewoda zauważył też, że wnioskujący nie legitymuje się zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki, będącym załącznikiem do pozostającego w obiegu prawnym pozwolenia na budowę, z którego wynikałoby prawo do umiejscowienia wjazdu na działkę nr [...]/6 w innej lokalizacji, niż uwzględniona w projekcie zagospodarowania przedmiotowego gazociągu. Przedłożone bowiem przez skarżącego dokumenty w postaci "koncepcji" nazwanej planem zagospodarowania terenu działki nr [...]/6 nie zostały opracowane przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, nie stanowią załącznika do pozwolenia na budowę, i nie zostały opracowane zgodnie z wymogami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy dla jakiejkolwiek inwestycji w obrębie działki nr [...]/6. Nadto koncepcja ta nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Dz.U. 164, poz. 1588), przez co koncepcja taka nie mogłaby zostać zrealizowana. Organ II instancji zauważył też, że kwestię lokalizacji zjazdów reguluje art. 29 ustawy o drogach publicznych i żaden przepis prawa nie obliguje zarządcy drogi do wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu o parametrach i charakterze żądanym przez wnioskodawcę. Natomiast przyszłe zamierzenia inwestycyjne właściciela nieruchomości nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego gazociągu.
Z przedstawioną argumentacją nie można się zgodzić z następujących powodów.
Z przytoczonych, wiążących wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 12 kwietnia 2017 r. wynika, że obowiązkiem organu II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy było wyjaśnienie, czy przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany przewidujący osłonowe rury przedmiotowego gazociągu jedynie na długości 12,60 m, narusza prawo skarżącego, jako właściciela nieruchomości położonej przy drodze oznaczonej numerem [...], do urządzenia zjazdu ze swojej działki na tę drogę. Uznając, że takiego naruszenia nie ma organ przyjął, że wspomniana rura osłonowa zabezpiecza możliwość urządzenia zjazdu, bo znajduje się na wysokości działki nr [...]/7, przez którą skarżący realizuje zjazd ze swojej działki na drogę nr [...]. Takie rozumowanie jest błędne z kilku powodów.
Niesporne w sprawie było, że z działki skarżącego oznaczonej numerem [...]/6 nie został dotychczas urządzony jakikolwiek zjazd zalegalizowany w trybie przepisów ustawy o drogach publicznych przez zarządcę terenu, na którym jest zlokalizowana droga numer [...], w trybie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, czy też ustawy Prawo budowlane. Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 25 sierpnia 2017 r., która w ewidencji gruntów ujawniona jest jako władająca działkami nr [...] i [...]/7 położonymi w M. wynika, że działka nr [...]/6 stanowiąca własność P.N. ma zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne nr [...] i [...]/7. Zarządca terenu, na którym te drogi wewnętrzne się znajdują nie określił jednak, w którym konkretnie miejscu dojazd ten jest zapewniony, co oznacza, że ze strony Gminy [...] nie ma żadnych wstępnych ograniczeń co do usytuowania zjazdu z wspomnianych dróg wewnętrznych.
Wbrew poglądowi organu II instancji o lokalizacji takiego zjazdu nie może też przesądzać usytuowanie faktycznie realizowanego zjazdu, gdyż taki nieformalny zjazd nie może pozbawiać właściciela nieruchomości prawa do starań o inne zaprojektowanie sposobu zagospodarowania jego nieruchomości w stosownym trybie. Poza tym należy zauważyć, że pogląd organu o usytuowaniu faktycznie realizowanego przez P.N. wjazdu na jego działkę nr [...]/6, oparty jest wyłącznie na interpretacji zdjęcia satelitarnego z portalu Google Maps, na podstawie którego nie można, zdaniem Sądu absolutnie przesądzić, o lokalizacji takiego zjazdu, a wręcz wynika z niego, że ślad zjazdu z działki nr [...]/7 dotyczy zagospodarowanej i zabudowanej domem mieszkalnym działki nr [...]/8, co potwierdza również sam właściciel działki nr [...]/6 zaprzeczając zarazem, aby wjeżdżał na swoją nieruchomość od strony jej południowo – zachodniego narożnika.
Nie można również podzielić poglądu Wojewody, że zaprojektowane w przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym usytuowanie rury osłonowej przedmiotowego gazociągu, zapewnia wykonanie zjazdu zarówno z drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działce nr [...]/7, jak i na działce nr [...]. Analiza projektu zagospodarowania terenu będącego częścią przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego wskazuje, że rura osłonowa gazociągu została zaprojektowana jedynie na wysokości działki nr [...]/7 pomiędzy południowo-wschodnim narożnikiem działki nr [...]/8, a południowo-zachodnim narożnikiem działki skarżącego oznaczonej numerem [...]/6. Natomiast na wysokości tej ostatnio wymienionej działki, żadna osłona gazociągu nie została zaprojektowana. Zważywszy ponadto na to, że nieruchomość skarżącego nie sąsiaduje z drogą wewnętrzną nr [...], gdyż oddziela ją od niej działka nr [...]/7, twierdzenie organu II instancji o możliwości wykonania zjazdu z działki nr [...]/6 zarówno na działkę nr [...]/7, jak i na działkę nr [...] – okazuje się niezgodne ze stanem faktycznym. Przy ocenie możliwości wykonania przedmiotowego zjazdu należy przy tym wziąć pod uwagę ograniczenia dotyczące nakazów i zakazów wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055), które uniemożliwiają wykonanie trwałego podjazdu w miejscach, w których na wysokości działki skarżącego oznaczonej numerem [...]/6 zaprojektowano gazociąg średniego ciśnienia wraz z przyłączami – bez rur osłonowych.
W przestawionych okolicznościach nie jest zdaniem Sądu dopuszczalne przesądzanie usytuowania zjazdu na nieruchomość, która takiego zjazdu nie ma jeszcze legalnie zaprojektowanego, przy okazji postępowania o pozwolenie na budowę gazociągu, który ogranicza dostęp właściciela tej nieruchomości do drogi publicznej. Takie przesądzenie usytuowania zjazdu naruszałoby również wywodzące się z podlegającego konstytucyjnej ochronie prawa własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), uprawnienie właściciela do swobodnego zagospodarowania jego nieruchomości. Naruszałoby również wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego uprawnienie skarżącego, jako strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę gazociągu, do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania projektowanego gazociągu jego uzasadnionych interesów, w tym w szczególności interesu polegającego na zapewnieniu mu dostępu do drogi publicznej. Wspomniany w tym przepisie dostęp do drogi publicznej nie może jednak polegać na zapewnieniu właścicielowi jakiegokolwiek dostępu, ale albo takiego dostępu, który został już legalnie ustanowiony, albo, w sytuacji, gdy to jeszcze nie nastąpiło, takiego dostępu, który jest przez właściciela nieruchomości akceptowany jako zgodny z jego planami zagospodarowania jego nieruchomości.
Warto dodać, że koszt zaprojektowania i wykonania rury osłonowej nawet na całej długości południowej granicy działki skarżącego mierzącej około 20 metrów, z pewnością nie był nadmierny i pozostawał w możliwościach finansowych takiego inwestora, jak Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie. Trzeba też pamiętać, że brak wiedzy inwestora na etapie poprzedzającym złożenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego gazociągu, na temat stanowiska skarżącego co do usytuowania przyszłego zjazdu z jego działki nr [...]/6, był konsekwencją wadliwego pominięcia P.N. jako strony postępowania w tej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, dowiedział się on o postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę gazociągu po sąsiedzku z jego nieruchomością, dopiero w momencie przystąpienia inwestora do realizacji tej inwestycji.
Wyrażając powyższe poglądy Sąd uwzględnił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 28 lutego 2017 r., II OSK 1629/15, zgodnie z którym, z uwagi na to, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, każdy właściciel nieruchomości ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień. Obowiązek sprawdzenia projektu zagospodarowania działki w zakresie odległości pomiędzy obiektem przewidzianym przez inwestora do realizacji a zabudową projektowaną na działce sąsiedniej aktualizuje się w szczególności wówczas, gdy właściciele nieruchomości sąsiedniej zgłaszają konkretne zastrzeżenia w związku z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ten ostatni pogląd powinien mieć zastosowanie również wtedy, gdy właściciel nieruchomości sąsiadującej nie dysponuje jeszcze decyzją o warunkach zabudowy swojej działki.
Wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego - miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do zatwierdzenia projektu budowlanego, który nie respektuje zasługującego na ochronę prawa dostępu skarżącego do drogi publicznej. Dlatego spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, która obarczona była taką samą wadliwością, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
W związku z takim rozstrzygnięciem, tylko ubocznie należy dodać, że nawet w razie niepodzielenia przedstawionej wyżej argumentacji, zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.
Utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją decyzja Starosty z dnia [...]została wydana na podstawie art. 150 §1 i art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. w trybie wznowieniowym. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej (...) po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzja rozstrzygającą o istocie sprawy. Należy zauważyć, że uchylona decyzja dotychczasowa, tj. decyzja Starosty z dnia [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie Oddział - Zakład Gazowniczy w Kielcach ul. Loefflera 2, 25-550 Kielce pozwolenia na budowę przedmiotowego gazociągu, oraz nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy, tj. decyzja Starosty z dnia [...]uchylająca decyzję ostateczną Starosty z dnia [...] oraz orzekająca o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Tarnowie Zakład Gazowniczy w Kielcach ul. Loefflera 2, 25-550 Kielce (dawniej Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w Tarnowie Oddział - Zakład Gazowniczy w Kielcach ul. Loefflera 2, 25-550 Kielce), pozwolenia na budowę tego samego przedmiotowego gazociągu, były decyzjami w swej istocie, a także w szczegółach sobie odpowiadającymi. Jedyne różnice pomiędzy nimi dotyczyły określenia inwestora, który się przekształcił, (o czym wspomniano wprost w treści decyzji Starosty z dnia [...],) oraz poszerzenia obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, o działkę nr [...]/6 stanowiącą własność skarżącego, co było następstwem uznania go za stronę postępowania i stwierdzenia w ten sposób istnienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej. W tej sytuacji organ I instancji powinien był uznać, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Taka konstatacja natomiast powinna spowodować zastosowanie przez organ I instancji dyspozycji art. 146 § 2 kpa, zgodnie z którym, nie uchyla się decyzji (...) w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przepis ten jednak nie został dostrzeżony zarówno przez organ I instancji, jak i przez organ II instancji utrzymujący w mocy decyzję Starosty z dnia [...],
Rozpoznając sprawę ponownie i dokonując oceny przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego w aspekcie przesłanek, o jakich mowa w art. 35 i 32 ust. 4 prawa budowlanego, organ I instancji uwzględni przedstawiony powyżej pogląd prawny dotyczący zasługujących na ochronę praw właściciela nieruchomości nr [...]/6 związanych z urządzeniem zjazdu, a więc z dostępem do drogi publicznej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł odpowiadającą uiszczonemu przez skarżącego wpisowi od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło