II SA/Ke 850/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. M. G. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką oraz dwiema córkami – roczną i trzyletnią. Przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje z tego tytułu świadczenie w wysokości 900-1000 zł miesięcznie, ponadto otrzymuje na starszą córkę alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Matka jej ma 83 lata, jest osobą niepełnosprawną, pobiera rentę w wysokości 920 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 150m² i nieruchomości rolnej o powierzchni 3,57ha. Nadto stwierdziła, że ponosi wysokie koszty utrzymania domu, musi wynajmować osoby postronne do prac przydomowych. W dniu 3 grudnia 2013 r. Miejski Zarząd Dróg na wezwanie Referendarza sądowego nadesłał potwierdzenie przelewu bankowego na rzecz M. G. kwoty 306 370 zł dokonanego w dniu 29 sierpnia 2013 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] oddalił wniosek M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawczyni wskazała, że ze względu na zły stan zdrowia całą kwotę otrzymaną od Miejskiego Zarządu Dróg przeznaczyła na zabezpieczenie przyszłości swoich córek. Dodała, że od października 2013 r. jej zwolnienie lekarskie przestaje być płatne, z kolei alimenty w kwocie 300 zł pokrywają jedynie wyżywienie dziecka w przedszkolu oraz dojazdy i koszty lekarstw. Zaznaczyła także, że ponosi wysokie koszty utrzymania domu. W końcowej części sprzeciwu stwierdziła, że rezygnuje z przyznania jej adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ponadto z art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W niniejszej sprawie skarżąca w sprzeciwie wskazała, że rezygnuje z przyznania jej adwokata, a wnosi jedynie o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a zatem domagała się przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie ma fakt otrzymania przez wnioskującą o prawo pomocy odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości w kwocie 306 370 zł., czego M. G. nie ujawniła w rubryce 7 złożonego przez siebie formularza PPF. Nie można w tej sytuacji uznać, że skarżąca jest osobą żyjącą w ubóstwie, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Odnośnie kwestii, że otrzymana przez skarżącą kwota została w całości przeznaczona na zaspokojenie przyszłości jej córek to stwierdzić należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że kwoty tej już nie posiada. Ponadto możliwość zainwestowanie kwoty 306 370 zł w majątek córek tym bardziej świadczy o tym, że M. G. nie jest osobą żyjącą w ubóstwie, która nie posiada środków materialnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i swojej rodziny i w związku z tym wymaga pomocy państwa, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.