II SA/Ke 850/13

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 26 czerwca 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. z dnia 23 czerwca 2014 r. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. M.G. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości. W złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką oraz dwiema córkami – roczną i trzyletnią. Skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje z tego tytułu świadczenie wysokości 900- 1000 zł miesięcznie, ponadto otrzymuje na starszą córkę alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Matka wnioskodawczyni ma 83 lata, jest osobą niepełnosprawną, pobiera rentę w wysokości 920 zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 150 m² i nieruchomości rolnej o powierzchni 3,57 ha. Wnioskodawczyni stwierdziła, że ponosi wysokie koszty utrzymania domu, musi wynajmować osoby postronne do prac przydomowych W dniu 3.XII.2013 r. Zarząd Dróg na wezwanie Referendarza sądowego nadesłał potwierdzenie przelewu bankowego na rzecz M. G. kwoty 306 370 zł dokonanego w dniu 29.VIII.2013 r. Postanowieniem z dnia 6.XII.2013 r. Referendarz sądowy oddalił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania sprzeciwu M. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 10.I.2014 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1.IV.2014r. Wyrokiem z dnia 12.VI.2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. G W dniu 23.VI.2014. skarżąca złożyła kolejny formularz PPF wnosząc o ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, że wiosną tego roku zwolniona z pracy. Nie osiąga obecnie własnego stałego dochodu, z Funduszu Alimentacyjnego dostaje 700 zł miesięcznie na dwie córki z którymi mieszka. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiadane gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Ponadto skarżąca leczy się neurologicznie. Stwierdziła, że pieniądze, które otrzymała tytułem odszkodowania przeznacza na codzienne utrzymanie. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz.270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego z urzędu przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Poza sporem jest także to, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, czyli właściwie zaplanować swe wydatki oraz poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero, gdy jej majątek i dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności lub gdy pomimo dokonanych oszczędności nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, można zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody z budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlega oddaleniu. Przy ocenie możliwości płatniczych skarżącej uwzględniono, że otrzymuje ona alimenty na córki, posiada gospodarstwo rolne, z którego może uzyskiwać płody rolne na własny użytek, a ponadto wciąż dysponuje pieniędzmi uzyskanymi z odszkodowania. Wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 3640 zł i opłatę kancelaryjną wynoszącą 100 zł. W świetle powyższych okoliczności uznano, że skarżąca może bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córek ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Nie ma zatem podstaw do finansowania z budżetu Skarbu Państwa wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.