II SA/Ke 856/19

WyrokWSA w Kielcach2019-11-27

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska Zawichost mogła w regulaminie utrzymania czystości i porządku nałożyć na właścicieli psów obowiązek wyprowadzania ich na uwięzi i w kagańcu, niezależnie od rasy, wieku, stanu zdrowia czy cech behawioralnych psa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej Zawichost dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że nałożone na właścicieli psów obowiązki wyprowadzania ich na uwięzi i w kagańcu, bez uwzględnienia indywidualnych cech psa, wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Regulacje te naruszają zasadę proporcjonalności i mogą być sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie zwierząt.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Sandomierzu zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Zawichost w części dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, kwestionując § 16 ust. 4 pkt 2 i 3 załącznika. Przepisy te nakładały na właścicieli psów obowiązek wyprowadzania ich na uwięzi i w kagańcu, niezależnie od rasy, wieku czy stanu zdrowia. Prokurator zarzucił naruszenie prawa poprzez wyjście poza zakres upoważnienia ustawowego i naruszenie zasady proporcjonalności. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że przepisy te służą ochronie ludzi i terenów publicznych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 16 ust. 4 pkt 2 i 3 załącznika do zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Sandomierzu na uchwałę Rady Miejskiej Zawichost z dnia 13 lipca 2016 r. nr XVIII/83/2016 w przedmiocie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 16 ust. 4 pkt 2 i 3 załącznika do zaskarżonej uchwały. Dnia 13 lipca 2016 r. Rada Miejska Zawichost, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446) oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 250), po zasięgnięciu opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Sandomierzu, podjęła uchwałę nr XVIII/83/16 w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Zawichost. W § 1 uchwały postanowiono, że regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Zawichost stanowi załącznik do uchwały (dalej jako "Regulamin"). Zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 Regulaminu, właściciel psa zobowiązany jest do: pilnowania, aby pies wyprowadzany był na uwięzi w obroży, a w przypadku ras uznawanych za agresywne także w kagańcu; zwolnienie psa rasy nie uznanej za agresywną z uwięzi jest możliwe tylko na terenach zielonych o ile nie ma takiego zakazu. Stosownie zaś do § 16 ust. 4 pkt 3 Regulaminu, właściciel psa zobowiązany jest do: w przypadku pozostawiania psa bez chwilowej opieki oraz w środkach komunikacji zbiorowej pies powinien posiadać kaganiec. Prokurator Rejonowy w Sandomierzu w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł o stwierdzenie nieważności w części ww. uchwały tj. stwierdzenie nieważności § 16 pkt 4 ust. 2 i 3 załącznika do uchwały, zarzucając rażące naruszenia prawa, a mianowicie § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 poz. 283) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 poz. 1454) poprzez zamieszczenie w kwestionowanym przepisie zapisów regulujących materię wykraczającą poza upoważnienie ustawowe, albowiem w § 16 pkt 4 ust. 2 i 3 Rozdziału 6 załącznika do uchwały nałożono na właścicieli zwierząt obowiązek dopilnowania, aby pies wyprowadzany był na uwięzi w obroży, a w przypadku ras uznawanych za agresywne także w kagańcu, zwolnienie psa rasy nie uznanej za agresywną z uwięzi jest możliwe tylko na terenach zielonych, o ile nie ma takiego zakazu, nadto w przypadku pozostawiania psa bez chwilowej opieki oraz w środkach komunikacji zbiorowej pies powinien posiadać kaganiec. Uzasadniając skargę, Prokurator podniósł, że w zaskarżonej uchwale Rada Gminy bez ustawowego upoważnienia w § 16 pkt 4 ust. 2 i 3 załącznika do uchwały nałożyła na właścicieli zwierząt określone tam obowiązki. Przedstawione zaś w art. 4 ust. 2 i 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach elementy uchwały w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminie mają charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 tej ustawy. Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w tym regulaminie wyłącznie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i tym samym nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Rada gminy nie jest zatem, w opinii Prokuratora, upoważniona do określania w regulaminie obowiązku wyprowadzania psa na smyczy, czy w kagańcu, jak również wskazywania miejsc, czy sytuacji, w których psy mogą zostać zwolnione z uwięzi. Prokurator zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. 2019 poz. 122 ze zm.), zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Z kolei art. 10a ust. 4 tej ustawy wskazuje, że zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. Natomiast treść zaskarżonej w tym zakresie uchwały wprowadza większe ograniczenia niż ustawa. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1492/12 i wskazał, że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby), może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto jak wszelkie ograniczenia praw jednostki, także ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Postanowienia regulaminu utrzymaniu czystości i porządku w gminach niepozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne, a w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej gdy nakazane takim regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zwrot kosztów postępowania. Na uzasadnienie takiego stanowiska organ wskazał, że z art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, iż gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności określają wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych. Podstawę prawną działania Rady był art. 4 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy stanowiący, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Obowiązki te mają przeciwdziałać "zagrożeniom" dla ludzi oraz "uciążliwości" dla ludzi ze strony zwierząt. Wobec tego, w opinii organu, rada gminy ustala obowiązki określonego zachowania (w tym zaniechania) opiekunów zwierząt w kontakcie z innymi ludźmi. Dodatkowo rada gminy ustala obowiązki chroniące przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do "wspólnego użytku". Wymieniony przepis ma więc, zdaniem organu, nieco odmienną konstrukcję od pozostałych punktów upoważniających radę do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W art. 4 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy nie wymieniono, tak jak w innych punktach, wymagań lub czynności, które mają być zamieszczone w regulaminie, ale obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe zakreślono granicami celów wymienionych w przepisie, tj. ochroną przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz ochroną przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Jest zatem co najmniej znacznym uproszczeniem poszukiwanie tylko na gruncie tej ustawy podstaw prawnych do określania obowiązków posiadaczy zwierząt domowych. Istotą tej regulacji winno być zatem określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta w taki sposób, by osiągnąć skutki wyznaczone przez cele określone przez ustawodawcę. W przedmiocie pozostałych środków ochrony tj. smycz, kaganiec - również w komunikacji publicznej - poprzez nakładanie w uchwale rady miasta obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest to zgodne z celem art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzenie nakazu wyprowadzania psa na smyczy, czy w kagańcu, a przedstawicieli niektórych ras w kagańcu i na smyczy, nie koliduje z regulacją art. 4 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. W istocie bowiem precyzuje się obowiązek utrzymywania zwierzęcia na uwięzi właściwej dla tego gatunku. Tak sprawowana kontrola nad zwierzęciem daje większe prawdopodobieństwo zniwelowania uciążliwości i zagrożenia osób przebywających na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku niż kontrola werbalna, czy kontrola gestem. Obowiązek zawarty w ww. przepisie, tj. wyprowadzanie psów na tereny użyteczności publicznej i tereny przeznaczone do wspólnego użytku tylko na smyczy, a w przypadku psów ras uznanych za agresywne lub psów w inny sposób zagrażających otoczeniu - również w kagańcu nie został zatem uregulowany w sposób wadliwy, z naruszeniem reguł zawartych w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie zauważyć należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – Dz. U. z 2016 r. poz. 446, powoływanej dalej jako: "ustawa o samorządzie gminnym"), na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, podjęcie jej w sposób sprzeczny z prawem powoduje konieczność stwierdzenia nieważności tej uchwały w części dotyczącej § 16 ust. 4 pkt 2 i 3 załącznika do uchwały przez sąd administracyjny. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 117/11 oraz z dnia 26 maja 2011r. sygn. akt 412/11, czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rada gminy obowiązana jest zatem przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ustawy z dnia z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. - na datę podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz. U. z 2016 r. poz. 250), dalej jako "u.c.p.g". Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Zakwestionowane w niniejszym przypadku przez Prokuratora zapisy skarżonej uchwały - zgodnie z którymi właściciel psa zobowiązany jest do: pilnowania, aby pies wyprowadzany był na uwięzi w obroży, a w przypadku ras uznawanych za agresywne także w kagańcu; zwolnienie psa rasy nie uznanej za agresywną z uwięzi jest możliwe tylko na terenach zielonych o ile nie ma takiego zakazu, a także właściciel psa zobowiązany jest do: w przypadku pozostawiania psa bez chwilowej opieki oraz w środkach komunikacji zbiorowej pies powinien posiadać kaganiec - zostały podjęte w wykonaniu art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Przepis ten stanowi, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Zatem - co do zasady - nakładanie obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest zgodne z celem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Powołany przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnił bowiem organ do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Niemniej ustawodawca, wskazując na zakres zagadnień objętych regulaminem czystości i porządku w gminie, w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem: "regulamin określa", co prowadzi do wniosku, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 443/16, lex nr 2426937). Istotą tej regulacji winno być zatem określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta w taki sposób, by osiągnąć skutki wyznaczone przez cele określone przez ustawodawcę. Obowiązki te zakreślono granicami celów wymienionych w tym przepisie, tj. ochroną przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz ochroną przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Jak słusznie zauważył Prokurator, zgodnie z art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. na datę podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz. U. z 2013 r. poz. 856 ze zm.), dalej "u.o.z.", zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Jak zaś stanowi art. 10a ust. 4 tej ustawy, zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. To z art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wynika zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Jednocześnie ta sama ustawa w art. 5 stanowi, że każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, definiując pojęcie "humanitarnego traktowania zwierząt" jako traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Jednocześnie obowiązki określone na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. muszą pozostawać w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tą zasadą: "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw". Zasada proporcjonalności pozwala wprowadzać ograniczenia praw i wolności jednostki wtedy, gdy tylko dana regulacja jest w stanie doprowadzić do założonych skutków, jej wprowadzenie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego, z którym jest połączona, a efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., K 34/06, OTK-A 2008/1/20). Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do sformułowania jasnych i jednoznacznych obowiązków właścicieli zwierząt domowych zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniami, uciążliwościami oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Niemniej jak wszelkie ograniczenia praw jednostki także ograniczenia uprawnień właściciela psa, bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, obowiązki te muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Dlatego Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wprowadzenie generalnego nakazu wyprowadzania psów (jak też innych zwierząt) w obroży i w kagańcu, niezależnie od jego cech osobniczych i uwarunkowań indywidualnych (np. choroba) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań sprzecznych z wymogami ustawy o ochronie zwierząt, w tym działań określanych jako niehumanitarne. Prawidłową redakcją przepisu realizującego upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. byłaby treść przewidująca wyjątki uzasadniające odstąpienie od obowiązku wyprowadzania psów w obroży i w kagańcu, wynikające z rasy, uwarunkowań behawioralnych, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. II OSK 1492/12, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2678/15, wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. II SA/Ke 703/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2019 r., sygn. II SA/Kr 808/19,. www.orzeczenia.nsa.pl). Postanowienia regulaminu czystości i porządku regulaminu nie mogą być bardziej restrykcyjne od przepisów ustawy, a ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela muszą być uregulowane wyłącznie w drodze ustawy. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe ze względu na ich cechy osobnicze prowadzi bowiem do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia. Powyższy pogląd znajduje odniesienie do niniejszej sprawy, skoro w zaskarżonym Regulaminie nałożono na właścicieli psów obowiązki - aby pies wyprowadzany był na uwięzi w obroży, a w przypadku ras uznawanych za agresywne także w kagańcu, zaś na terenach zielonych, na których nie ma zakazu - w obroży, nadto w przypadku pozostawiania psa bez chwilowej opieki oraz w środkach komunikacji zbiorowej pies powinien posiadać kaganiec - nie uwzględniając przy tym rasy, uwarunkowań behawioralnych, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych. Zakwestionowana skargą uchwała w zakresie § 16 ust. 4 pkt 2 i 3 Regulaminu (omyłkowo precyzowanym w skardze jako § 16 pkt 4 ust. 2 i 3) istotnie narusza więc prawo, w tym art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g., art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i § 135 w zw. z § 134 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), skoro wprowadza regulację wykraczającą w sposób opisany wyżej poza zakres upoważnienia ustawowego, stanowiąc o obowiązkach osób utrzymujących zwierzęta domowe – psy w sposób nie znajdujący umocowania w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Powołany w odpowiedzi na skargę pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II OSK 618/14 dotyczył odmiennie brzmiącego postanowienia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w tym rozróżniającego obowiązki nałożone na osoby utrzymujące zwierzęta domowe ze względu na rasę, stan zdrowia, czy specjalne zadania, które zwierzę pełni (opiekuńcze, terapeutyczne). Mając zatem na uwadze powyższe i działając podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z istotnym naruszeniem prawa szczegółowo wskazanym powyżej - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Ubocznie wyjaśnić należy - w związku z wnioskiem organu o zasądzenie kosztów postępowania - że przepisy prawa nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz organu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło