II SA/Ke 858/05
WyrokWSA w Kielcach2006-09-07
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest drugą decyzją w tej samej sprawie, podczas gdy istnieją rozbieżności w wymiarach obiektu i stanie jego zaawansowania budowlanego w porównaniu do wcześniejszego postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa procesowego, uznając bezpodstawnie, że sprawa rozbiórki budynku gospodarczego została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Istniejące rozbieżności w wymiarach obiektu i stanie jego zaawansowania budowlanego w porównaniu do wcześniejszego postępowania, a także sprzeczności w protokołach oględzin, nie dawały podstaw do stwierdzenia tożsamości spraw i zastosowania art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Brak wyjaśnienia tych sprzeczności przez organ odwoławczy skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą organ II instancji uchylił i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa była już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że organ ten dopuścił się naruszenia prawa procesowego, nie wyjaśniając wystarczająco rozbieżności dotyczących wymiarów i stanu budynku w porównaniu do wcześniejszego postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2006r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w K., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 80 ust 2 pkt 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał E. K. wykonać rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 2,0 m×4,0 m wybudowanego na działce przy ul. K.w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Rozpoznając wniesione od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie E.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż w dniu 16 września 2005 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, iż na przedmiotowej działce znajduje się drewniany budynek mieszkalny kryty papą oraz drewniany kryty papą budynek gospodarczy "szopka", który usytuowany jest w północno- zachodnim narożniku działki. Szopa posiada wymiary w rzucie 4m×2,0 m i wysokość 1,80 m -2,10 m i przykryta jest dachem drewnianym jednospadowym ze spadkiem na własną działkę. W obiekcie tym przechowywany jest opał i narzędzia ogrodnicze.
W toku oględzin E. K. podała, iż drewniana szopka istniała
w tym miejscu od 1975 r., o czym świadczy decyzja o ustaleniu podatku od nieruchomości z [...]. Stwierdziła również, że w 1995 r. mąż jej przeprowadził remont drwalki polegający na wymianie drewnianej konstrukcji ścian i dachu na nowe w tym samym miejscu. E.K. przyznała, że po otrzymaniu decyzji o rozbiórce budynek został częściowo rozebrany, dach był zdjęty, pozostały natomiast niektóre elementy ścian i w tym samym roku jesienią została dokonana przebudowa budynku, a mianowicie wykonano dach
z pokryciem papą oraz uzupełniono deski w ścianach.
W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił również, że
w przeszłości toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące rozbiórki budynku gospodarczego - komórki będącej w budowie na działce przy ul. K. Budynek o wymiarach 2,0 m ×3,30 usytuowany był w tym samym miejscu co obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania.
Zapadła wówczas decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] która na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazywała J.K. rozbiórkę w/w obiektu budowlanego w terminie do dnia 30 października 1995 r. z uwagi na to, że została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]i jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji dnia 8 grudnia 1995 r., obiekt ten został przez zobowiązanego rozebrany z pozostawieniem jednak dwóch drewnianych ścian, stanowiących jednocześnie ogrodzenie działki.
Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż obecnie istniejący budynek został ponownie wybudowany w 1995 r. przez E.K. wraz z nieżyjącym już aktualnie mężem, bez wymaganego pozwolenia na budowę, w konsekwencji czego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał w terminie natychmiastowym roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego usytuowanego na działce przy ul. K.w K. i nałożył na inwestorkę E. K.obowiązek przedłożenia w terminie do 30 stycznia 2005 r. zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego staniu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w terminie do 28 lutego 2005 r. przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz
z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z uwagi na fakt, iż inwestorka w zakreślonym terminie nie wykonała nałożonych obowiązków organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w trakcie postępowania odwoławczego przeprowadzono w dniu 20 maja 2005 r. oględziny, podczas których potwierdzone zostały ustalenia dokonane przez organ I instancji. Stwierdzono także, że przedmiotowy budynek nosi ślady długotrwałego użytkowania, a E. K. podała, że budynek ten istnieje od 1958 r. o czym świadczą dokumenty dotyczące opłaty podatku od nieruchomości. Skarżąca wyjaśniła także, że w 1995 r. budynek nie został całkowicie rozebrany, a jedynie wyremontowany i zmniejszony do obecnych rozmiarów.
Organ II instancji uznał, iż zaskarżona decyzja jest drugą decyzją w tej samej sprawie, gdyż o rozbiórce istniejącego na działce przy ul. K.w K. drewnianego budynku gospodarczego rozstrzygnęła już decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] utrzymana w mocy decyzją ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...].
Organ II instancji zauważył, iż pomimo stwierdzenia, zawartego w protokole oględzin, że "inwestor dokonał rozbiórki", faktycznie budynek ten nie został rozebrany.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż decyzja organu administracji publicznej orzekająca ponownie w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Organ II instancji podniósł, iż w związku w powyższym zaskarżona decyzja z dnia [...] zostaje wyeliminowana z obrotu w drodze kasacji, postępowanie pierwszej instancji natomiast umorzone, w obiegu prawnym zaś pozostają decyzje z dnia [...]i dnia [...] Organ także podkreślił, iż orzeczony nakaz rozbiórki powinien być egzekwowany.
Skargę na powyższe rozstrzygniecie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.K. podnosząc, iż budynek gospodarczy tzw. "drwalka" o pow. 4,0m×2,0 m remontowana była w 1995 r. przez jej nieżyjącego męża, a wobec "niezgłoszenia inwestycji" ukarany on został karą pieniężną. Skarżąca podała, iż "drwalka" usytuowana jest w północno- zachodnim narożniku działki i do istniejącego ogrodzenia dobudowano ścianę wschodnią i południową, a także wymieniono część desek z dachu. Obiekt ten nie jest wybudowany na ławie fundamentalnej, nie posiada przewodu kominowego ani okien, zatem zdaniem skarżącej jest obiektem nietrwałym służąc do przechowywania opału i narzędzi ogrodniczych. E. K. podkreśliła, że przedmiotowy obiekt nie utrudnia dostępu słońca do jej działki, jak i do działki sąsiadów. Podniosła również, iż jest osobą schorowaną i nie dysponuje funduszami na przeprowadzenie remontu, co więcej - podała, iż nie jest właścicielką zamieszkiwanej nieruchomości, gdyż w przeszłości należała ona do jej macochy, a obecnie od dwóch lat toczy się postępowanie spadkowe po niej.
Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów aniżeli podniesione w jej uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że
w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Jak widać z powyższego, w zakres kognicji sądów administracyjnych nie wchodzi ocena wydawanych w toku postępowania administracyjnego aktów pod względem słuszności, lecz jedynie kontrola ich legalności, czyli zgodności
z obowiązującym prawem. Podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące jej złego stanu zdrowia oraz braku środków na remont przedmiotowego obiektu gospodarczego są prawnie obojętne i przepisy, na podstawie których podjęta została zaskarżona decyzja nie uzależniają od nich rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też okoliczności te nie mogą mieć żadnego wpływu na treść decyzji objętej skargą.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w granicach zakreślonych cytowanym wyżej przepisem art. 134 § 1 ustawy, podnieść jednak należy, że mimo nietrafności argumentów, skarga odniosła zamierzony skutek, albowiem w toku postępowania organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa procesowego tego rodzaju, że zachodzi konieczność uchylenia wydanego rozstrzygnięcia.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób bowiem podzielić stanowiska organu odwoławczego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]orzeka ponownie w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną tj. decyzją Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego przy ulicy K.w K.
Dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna korzysta z tej zasady tylko wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
Dowody, jakie zostały zgromadzone i przeprowadzone w niniejszym postępowaniu, nie potwierdzają w sposób jednoznaczny tożsamości przedmiotowej obu spraw, jak zostało to przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z treści protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 21 kwietnia 1995 r.- tj. przed podjęciem decyzji rozbiórkowej w toczącym się wówczas postępowaniu - na nieruchomości nr 26 przy ul. K.w K.w północno -zachodnim narożniku działki zlokalizowane były "ściany z desek komórki drewnianej o wymiarach 3,0-3,30×2,0 i wysokości 2,10 -1,70 bez dachu". Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]., nakazywała J. K.dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego drewnianego - komórki będącej w budowie, o wymiarach - jak wyżej.
W toku oględzin z dnia 16 września 2005 r. ustalono natomiast, że w północno -zachodnim narożniku działki usytuowana jest "drewniana, kryta papą szopka na opał i narzędzia ogrodnicze o wymiarach 4,0 ×2,0 m i wysokości 1,80-2,10 m. Dach jest drewniany, jednospadowy ze spadkiem na działkę inwestorki".
Różne wymiary obiektu oraz stan zaawansowania prowadzonych przy nim prac budowlanych dotyczących przykrycia dachowego, opisane w toku oględzin przeprowadzonych w roku 1995 i 2005, budzić muszą uzasadnione wątpliwości co do tożsamości przedmiotowej obu spraw. Nie przywiązał przy tym organ II instancji należytej wagi do wyjaśnienia istotnych sprzeczności pomiędzy treścią zawartą w protokole oględzin przeprowadzonych dnia 8 grudnia 1995 r.,
w czasie których stwierdzono, iż obowiązek rozbiórki został wykonany,
a oświadczeniem E. K. złożonym w czasie oględzin w dniu 16 września 2004 r., iż budynek został "częściowo rozebrany, dach był zdjęty". Nie wiadomo przy tym, co skarżąca rozumiała mówiąc o "częściowym" rozebraniu obiektu oraz o jakim okresie mówiła, skoro z decyzji jakie zapadły w toczącym się w roku 1995 postępowaniu dotyczącym rozbiórki oba organy ustaliły, że budynek nie był przykryty dachem. Konieczność wyjaśnienia tych sprzeczności wynika także z dalszych wyjaśnień składanych w czasie oględzin przez E. K., z których wynika, że jesienią 1995 r. dokonała wraz z mężem "przebudowy budynku", tj. wykonali dach, pokryli go papą i uzupełnili deski w ścianach. Jeżeli data ta istotnie odpowiada rzeczywistości, to trudno nie zauważyć sprzeczności z treścią protokołu z oględzin dokonanych dnia 8 grudnia 1995 r., stwierdzającego, że budynek został rozebrany.
Dokonując oceny dowodów organ winien także pamiętać, że protokół, o jakim mowa wyżej korzysta z mocy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa co oznacza, że zachodzi domniemanie zgodności zawartej w nim treści
z prawdą. Okoliczności tej zdaje się nie zauważać organ odwoławczy, czyniąc ustalenia sprzeczne z treścią dokumentu. Wprawdzie motywy zaskarżonej decyzji powołują się na wyjaśnienia stron, jednak bez wyjaśnienia sprzeczności, o jakich mowa wyżej, nie mogą być one przedmiotem ustaleń.
Należy jednocześnie zastrzec, że ponieważ zwiększoną moc dowodową przepis art. 76 § 1 kpa przyznaje jedynie oryginałowi dokumentu urzędowego, nie wystarczy załączenie do akt jedynie jego kserokopii, jak zostało to uczynione
w sprawie niniejszej.
Zgromadzony w sprawie materiał z uwagi na sprzeczności w nim zawarte, wymagał zatem wyjaśnienia w oparciu o art. 77 § 1 kpa i nie dawał podstaw do przyjęcia, że mamy do czynienia ze sprawą, rozstrzygniętą wcześniej decyzją ostateczną, jak przyjął to organ II instancji.
Uchybienia prawu procesowemu, a to powołanemu już przepisowi art. 77 § 1 kpa, jako że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I-szej instancji wyda stosowne orzeczenie mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując popełnione dotychczas uchybienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło