II SA/Ke 86/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 86/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzeczono o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy O. w S.-k.. W uzasadnieniu organ ustalił, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił W. B. uzasadniając go tym, że jego była żona J. B. opuściła dobrowolnie lokal wyjeżdżając do Włoch w maju 2000 r. J. B. potwierdziła, że poza miejscem stałego zamieszkania przebywa od 1994 r., ostatnio w przedmiotowym lokalu przebywała od 1 kwietnia 2000 r. do 12 czerwca 2000 r. w okresie matury syna. Fakt ten przyznał syn stron J. B. zeznając, że matka we Włoszech przebywa od kilkunastu lat. Skoro zatem lokal przy ul. O. przestał być dla niej miejscem stałego pobytu, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, organ I-szej instancji orzekł jak w sentencji. Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia wniesione przez J. B., Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił je i orzekł o odmowie wymeldowania J. B.. Przywołując treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ podniósł, iż bezspornym jest, iż J. B. nie przebywa w lokalu przy ul. O., jednak jej pobyt poza miejsce zamieszkania podyktowany jest świadczeniem tam pracy, na której wykonywanie uzyskała pozwolenie i które to pozwolenie - opiewające na okres oznaczony od dnia 26 września 2003 r. do 26 września 2004 r. - dołączyła do odwołania. Nie mamy zatem do czynienia z opuszczeniem lokalu, gdyż to sytuacja życiowa zmusiła stronę do przebywania poza miejsce zamieszkania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest określenie czasu przebywania skarżącej we Włoszech, albowiem organy administracji wydają decyzję w oparciu o aktualny stan rzeczy w konkretnej sprawie. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. B. zarzucając, że J. B. w toku obecnego, jak wcześniejszego postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania, składała sprzeczne wyjaśnienia. W piśmie z 6 września 2002 r. twierdziła mianowicie, ze jej pobyt we Włoszech uwarunkowany jest długością nauki syna tj. do czerwca 2003 r., co przeczy jej zapewnieniom składanym w toku niniejszej sprawy, gdzie twierdziła, że aby dostać kontrakt o pracę musiała przebywać we Włoszech od 10 czerwca 2002 r. do 9 grudnia 2003 r. bez prawa opuszczania tego kraju. Skarżący zakwestionował również zeznania syna, który twierdził, ze przekazywał mu środki finansowe od J. B.. Ponadto syn został skreślony z listy studentów Wyższej Szkoły Ekonomii i Administracji w K., co zaprzecza jego wyjaśnieniom, iż studia finansuje mu matka. Skarżący powołał się również na oświadczenie złożone przez A. M. w sprawie rozwodowej, w którym stwierdza ona, że J. B. związana jest we Włoszech z innym mężczyzna i żyje z nim "w stałym związku". Podniósł także, iż wyłącznie on ponosi koszty utrzymania mieszkania, które nie jest jej stałym miejscem pobytu, a zameldowanie w nim należy traktować "wyłącznie jako fikcyjne". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonych decyzji podnieść należy, że reformując zaskarżoną decyzję organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej opiera się na treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U.01.87.960 ze zm.), którego brzmienie prawidłowo przytoczone zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do danego lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że J. B. nie przebywa w lokalu przy ulicy O. w S.-K. od wielu lat, przebywając we Włoszech i tam pracując. Jak widać z różnych rozstrzygnięć organów I-szej i II-giej instancji, wątpliwości interpretacyjne rodzą się przy ocenie, czy skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Słusznie podkreśla organ II instancji, że "opuszczenie winno być dobrowolne i trwałe, by wymeldowanie było skuteczne", jednak to nadal nie wyjaśnia, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie, czy przesłanki z art. 15 ust. 2 zostały spełnione. Z uwagi na wielorakość stanów faktycznych jakie mogą w takich przypadkach wystąpić trudno o uniwersalną regułę, jednak z pewnością można wskazać na takie elementy stanu faktycznego, które muszą zaistnieć, aby organ miał podstawy do wymeldowania bądź do odmowy wymeldowania. Elementów tych brak jest jednak w ustaleniach przyjętych przez organ II instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy zauważyć, że w aktach sprawy brak jest dowodów, które w świetle przepisów kpa mogłyby stanowić oparcie dla przyjęcia, iż skarżąca uzyskała pozwolenie na wykonywanie pracy, "opiewające na okres oznaczony". Wojewoda przywołuje w tym zakresie dołączone przez J. B. do odwołania kserokopie, które nie mają żadnej mocy dowodowej. Po pierwsze dlatego, że nie są one dokumentami w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 kpa, a po drugie nie zostały przetłumaczone na język polski. To niewątpliwe uchybienie jest jednak o tyle dla rozstrzygnięcia sprawy jest nieistotne, że nawet przyjęcie, iż ustalenia organu co do pracy skarżącej we Włoszech poczynione zostały w sposób zgodny z prawem, nie zmienia oceny, że zarówno w stanie faktycznym jak i w rozważaniach odnośnie zastosowania art. 51 ust. 2 ustawy brak jest podstawowych elementów, które pozwalają na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Podjęcie pracy poza granicami Kraju ze zrozumiałych względów połączone jest zawsze z opuszczeniem dotychczasowego miejsca zamieszkania. Dlatego sam fakt zatrudnienia za granicą nie stanowi wystarczającej podstawy do wymeldowania bądź do odmowy wymeldowania. Aby ocenić, że mamy do czynienia z "opuszczeniem miejsca stałego pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest bowiem ustalenie, gdzie w dacie orzekania znajduje centrum życiowe danej osoby, a zatem w którym miejscu koncentrują się jej wszystkie, najważniejsze sprawy osobiste. W celu ustalenia powyższego należy wyjaśnić szereg okoliczności, których katalog uzależniony jest wprawdzie od konkretnej sprawy, jednak przykładowo można wymienić następujące z nich: powód, dla którego dana osoba świadczy pracę za granicą, częstotliwość przyjazdów do Polski i kontaktów utrzymywanych z osobami bliskimi pozostałymi w Kraju, łożenie na utrzymanie dzieci lub współmałżonka, partycypowanie w kosztach utrzymania danego lokalu, założenie rodziny za granicą bądź "sprowadzenie" rodziny za granicę, sprecyzowane plany powrotu do Polski itp. Podejmując decyzję merytoryczną w sprawie organ II instancji oparł się tylko i wyłącznie na tym, iż J.B. świadczy pracę za granicą, nie ustalając gdzie aktualnie znajduje się centrum jej spraw życiowych, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa nakładające na organ powinność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o art. 152 ustawy. +9`