II SA/Ke 86/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. J. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] o odmowie wymeldowania P. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. W. 9 m. 23. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podniósł, że M. J. wnioskiem z dnia 10.05.2010r. wystąpiła do Urzędu Miasta o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. W. 9m. 23, wskazując, że uczestnik postępowania nie zamieszkuje w tym lokalu. Organ pierwszej instancji, wydając decyzję z dnia [...], uznał, że nie zachodzą przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. M. J. zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych i wywodząc, że P. K. nigdy nie zamieszkiwał w powyższym lokalu, a jego interesy życiowe były i są skoncentrowane w Warszawie. Rozpatrując odwołanie Wojewoda ustalił, iż P. K. poza miejscem stałego pobytu przebywa czasowo ze względu na studia i pracę w W. Nieobecność w miejscu stałego zameldowania pozbawiona zamiaru jego opuszczenia ze skutkiem trwałym, spowodowana nauką lub wykonywaniem pracy, nie stanowi podstawy do wymeldowania z miejsca stałego pobytu. Z zeznań P. K. złożonych w dniu 26.05.2010r. wynika, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 2005r., to jest od daty zawarcia związku małżeńskiego przez M. (matka) z A. J. Według złożonych zeznań w przedmiotowym lokalu koncentruje się jego życie, posiada klucze do mieszkania, w którym znajdują się jego rzeczy osobiste, spędza w nim weekendy i święta, a po zakończeniu nauki zamierza powrócić do K.. Powyższe okoliczności potwierdziła świadek K. M. oraz matka P. K. M. J. podając, że uczestnik, który jest jej opiekunem prawnym ze względu na stopień jej inwalidztwa, w W. przebywa tylko czasowo. Zeznający w sprawie A. J. ojczym P. K. wyjaśnił, iż uczestnik postępowania nigdy nie mieszkał w przedmiotowym lokalu, przyznając jednakże, że przebywał on w lokalu podczas wakacji i świąt i posiadał do niego klucze. Nie dysponował wiedzą odnośnie rzeczy pasierba. Wnioskodawczyni w swoich wyjaśnieniach nie potrafiła jednoznacznie określić, jak często P. K. przyjeżdża do miejsca stałego zameldowania. Z notatki policyjnej sporządzonej dnia 29.06.2010r. wynika, że w przedmiotowym lokalu nikogo nie zastano, a rozpytując sąsiadów ustalono, że osoba o nazwisku P. K. tam nie zamieszkuje. Oceniając notatkę organ uznał ją za niewiarygodną, gdyż nie wskazano osób, które rozpytywano, a rozpytywani jako zamieszkałego w tym lokalu wskazali A. J. który jak przyznał wyprowadził się z lokalu i nie przebywa w nim od ok. pół roku. Organ odwoławczy dokonując oceny materiału dowodowego stwierdził, że P. K. przebywa poza miejscem stałego zameldowania czasowo w związku z kontynuacją nauki i pracą, bez zamiaru opuszczenia lokalu w K. w sposób trwały. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że fakt przesłuchania P. K. w W. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie z uwagi na treść art. 52 k.p.a, który dopuszcza możliwość złożenia wyjaśnień w innym organie, z uwagi na przebywanie na danym terenie. Organ za chybiony uznał również zarzut nie wystąpienia o informację do Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, albowiem to organ prowadząc postępowanie, gromadzi i ocenia dowody oraz decyduje o konieczności ich dopuszczenia, w zależności od przebiegu postępowania. Kwestia tytułu własności do przedmiotowego lokali, jak podkreślono w uzasadnieniu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie tworzy ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. J. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im błędne i sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenia faktyczne, a nadto naruszenie art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji i dowodach osobistych poprzez błędne przyjęcie, że lokal położony w K. przy ul. W. 9 m. 23 stanowi miejsce stałego pobytu P. K., oraz, że został zameldowany w nim zgodnie z art. 9 ust. 2a tej ustawy. O tym, że taki stan nie istnieje świadczy treść sporządzonej w dniu 29 czerwca 2010r. notatki policyjnej z kontroli meldunkowej, zeznania A. J., oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku z dnia 10.05.2010r., zaświadczenie Wyższej Szkoły w W., z którego wynika, że P. K. w roku akademickim 2009/10 był studentem ostatniego roku, a obrona jego pracy dyplomowej została przełożona na październik 2010r. Podniosła ponadto, że w sprawie o rozwód między M. J. a A. J. toczącej się przed Sądem Okręgowym P. K. przesłuchiwany był w ramach pomocy sądowej, z uwagi na miejsce zamieszkania w W. przez Sąd Rejonowy dla W.. Zeznania K. M. są zdaniem skarżącej pozbawione konkretów, a poza tym osoba ta już nie mieszka w przedmiotowym budynki. Wbrew twierdzeniom uczestnika P. K. w przedmiotowym lokalu nie ma żadnego swojego pokoju, gdyż wyłączną właścicielką mieszkania jest od 15 marca 2010r. M. J., a wcześniej stanowiło ono współwłasność skarżącej i jej ojca. Skarżąca wskazała, że nigdy nie wyrażała zgody na zameldowanie P. K. i wystąpiła o eksmisję zarówno jego jak i M. J. W skardze skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 i art. 136 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj., w szczególności niepodjęcie kroków zmierzających do wyjaśnienia gdzie i od kiedy P. K. zamieszkuje w W., czy i w jakim charakterze tam pracuje, nie wystąpienie do Komendy Policji w W. i Urzędu o udzielenie informacji, czy i od kiedy P. K. zameldowany jest w Warszawie na pobyt czasowy zważywszy, że w mieście tym od lat mieszka jego rodzeństwo, oraz nie wystąpienie do Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przedmiotowego budynku o informację, czy i kiedy P. K. zamieszkiwał lub przebywał w tym lokalu. W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 89 i art. 136 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organ z urzędu dowodu z wywiadu i informacji ww. organów oraz nie przeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszenia prawa skutkującego konieczność jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Stosownie do art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego, zaś art. 15 ust. 2 ustawy określa przesłanki konieczne do takiego rozstrzygnięcia. Organy administracyjne rozstrzygając sprawę zobowiązane są do wymeldowania podmiotu z miejsca zameldowania w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustalenia miejsca pobytu osoby w określonym miejscu to - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. sygn. akt V SA 3169/00). Opuszczenie lokalu oznacza nie tylko fizyczne przebywanie poza nim, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie wnikliwie i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. Trafnie organy orzekające przyjęły, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez P. K. ma jedynie charakter czasowy i spowodowane jest jego nauką (studiami) i wykonywaniem pracy poza miejscem stałego pobytu. Ustalenia te potwierdzają zeznania świadków K. M., M. J. i samego P. K.. Zeznania te są logiczne, konsekwentne i zbieżne i jako takie Sąd uznał je za wiarygodne. Wynika z nich ponad wszelką wątpliwość, iż P. K. nie opuścił miejsca zameldowania na trwałe przenosząc swoje centrum życiowe do W. Uczestnik w przedmiotowym lokalu pozostawił swoje rzeczy osobiste, dysponuje kluczami, przebywa w tym lokalu w okresach wolnych od pracy i nauki. Okoliczności te przesądzają o braku znamion trwałego opuszczenia miejsca zameldowania. Nie ulega wątpliwości, że wyjazd na studia czy w poszukiwaniu pracy nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca stałego pobytu, uzasadniającym wymeldowanie. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopuszcza czasowe przebywanie poza miejscem stałego zameldowania, jeżeli jest spowodowane wykonywaniem pracy poza miejscem zameldowana na pobyt stały (art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Przesłankami skutkującymi wydanie decyzji o wymeldowaniu jest trwałe i zamierzone opuszczenie miejsca zameldowania i lokalizacja swojego centrum życiowego w innym miejscu. Okoliczność, że w sprawie rozwodowej toczącej się przed Sądem Okręgowym P. K. przesłuchiwany był w ramach pomocy prawnej przez Sąd w W. nie wynika, aby zerwał on związki z miejscem stałego pobytu. Zgodnie z art. 235 k.p.c. przesłankami zastosowania pomocy prawnej w postaci zlecenia przeprowadzenia dowodu innemu sądowi jest charakter dowodu albo wzgląd na poważne niedogodności lub niewspółmierność kosztów w stosunku do przedmiotu sporu. Tymi właśnie kryteriami kierował się Sąd Okręgowy zwracając się do Sądu w W. o przesłuchanie P. K., w żaden sposób nie przesądzając, że Warszawa jest miastem, w którym ww. przebywa z zamiarem stałego pobytu. Organ odwoławczy trafnie wskazał, iż sprawy meldunkowe należą do materii ewidencyjnej (art. 9 ust. 2b ustawy), toteż kwestia uprawnień do zamieszkiwania, tytułu do lokalu, czy innych zagadnień natury cywilistycznej, pozostają poza kręgiem zainteresowania organów i sądów orzekających w tych sprawach. Brak tytułu prawnego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Fakt, że uczestnik posiada klucze do lokalu i przebywa w nim w okresie weekendów oraz świąt nie jest przez skarżącą kwestionowany, a wszczęcie procesu o eksmisję przeciw P. K. i jego matce, zdaniem Sądu pośrednio potwierdza, że w/w przebywa w tym lokalu. Zdaniem Sądu notatka policyjna z dnia 29.06.2010r. nie mogła być podstawą ustalenia odmiennego stanu faktycznego. Rozpytanie przeprowadzone zostało w dzień powszedni (wtorek), a sam P. K. wyraźnie wskazywał, że z uwagi na naukę i pracę w przedmiotowym lokalu przebywa jedynie w weekendy i święta. Poza tym osoby rozpytywane, których nazwisk nie podano, w tej notatce wskazywały, że w lokalu tym zamieszkuje A. J., podczas gdy wyprowadził się on stamtąd w marcu 2010r. Należy również mieć na uwadze, że M. J., która bezspornie mieszka w przedmiotowym lokalu, policjanci również nie zastali. Oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy orzekające w sprawie stwierdzić należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o wymeldowanie P. K., albowiem opuszczenie przez niego miejsca stałego pobytu nie nosi cech dobrowolności i trwałości. Przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze było zbędne, albowiem nie wniosłyby nic nowego do sprawy. P. K. nigdy bowiem nie zaprzeczał, że studiuje i pracuje w W., a Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest organem, który mógłby mieć wiedzę dotyczącą tak prywatnej kwestii jak częstotliwość przebywania w danym mieszkaniu konkretnego lokatora. Bezzasadny jest również zarzut nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2). Ustawa o ewidencji i dowodach osobistych nie wymaga przeprowadzenia w sprawach o wymeldowanie rozprawy administracyjnej. Ocena, czy przeprowadzenie rozprawy przyspieszy lub uprości postępowanie, czy trzeba uzgodnić interesy stron, czy wyjaśnienie sprawy wymaga udziały świadków, biegłych, dokonania oględzin należy do organu. Z przepisu tego nie wynika konieczność przeprowadzenia rozprawy w każdym przypadku przeprowadzenia wymienionych w nim dowodów, bowiem przeprowadzenie rozprawy jest uzależnione od potrzeby wyjaśnienia sprawy, co należy do oceny organu (por. E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 183). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organy prawidłowo uznały, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, a przeprowadzenie rozprawy nic nowego by do niej nie wniosło. Stanowiska stron były wyraźnie sprecyzowane. Wnioskowany do wymeldowania nie kwestionował, że w chwili obecnej nie przebywa stale w miejscu swojego stałego zameldowania, a skarżąca nie kwestionowała, że ma on swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu. Nie potrafiła również określić, jak często P. K. przebywa w tym mieszkaniu. Przeprowadzanie rozprawy administracyjnej było w ocenie Sądu w tej sytuacji zbędne. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.