II SA/Ke 86/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2026 r. w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 grudnia 2025 r. znak: SKO.GN-70/3527/260/2025 w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi oddala skargę. Postanowieniem z 4 grudnia 2025 r. znak: SKO.GN-70/3527/260/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznania zażalenia R. M., uchyliło postanowienie wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy Skalbmierz 21 lipca 2025 r. znak: GKRiOŚ.682.1.2024.2025, którym odmówiono sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi (w skrócie AWZ) nr [...] z 8 września 1978 r. wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy S. polegającej na zastąpieniu działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha położonej w S. działką nr [...] o powierzchni 0,4478 ha i w to miejsce orzekło o odmowie sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi nr [...] z 9 sierpnia 1978r. wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy S. polegającej na zastąpieniu działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha położonej w S. działką nr [...] o powierzchni 0,4478 ha. Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wyjaśnił, że 18 marca 2024 r. R. M. złożył wniosek o sprostowanie ww. aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy S. 9 sierpnia 1978 r. Wniosek został oparty na art. 113 § 1 k.p.a. i dotyczył sprostowania - zdaniem strony - oczywistej omyłki polegającej na błędnym wpisaniu w akcie działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha zamiast działki nr [...] o powierzchni 0,4478 ha. Do wniosku załączono liczne dokumenty, w tym: akt własności ziemi nr [...], protokół z 15 maja 1977 r. dotyczący ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego zapisanego na nazwisko J. O., akt własności ziemi nr [...] wydany na rzecz Z. O., postanowienie Burmistrza [...] i Gminy S. z 15 lipca 1991 r. prostujące ten akt własności ziemi, wypisy z rejestru gruntów, akt notarialny Rep. A nr [...] z 31 stycznia 1992 r., wydruk księgi wieczystej nr [...], akt zgonu M. M. oraz akt poświadczenia dziedziczenia z 31 stycznia 2024 r. W toku postępowania wszczętego zawiadomieniem z 8 maja 2024 r. Burmistrz ustalił, że 9 sierpnia 1978 r. Naczelnik Miasta i Gminy S. wydał akt własności ziemi, w którym stwierdzono, że Z. G. stał się właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha położonej w S.. Organ ustalił, że akt własności ziemi został wydany na podstawie wniosku Z. G., w którym zwrócił się on o sporządzenie aktu własności ziemi dla działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha, wskazując, że nabył ją od J. i J. O.. Następnie organ przeanalizował dokumentację zgromadzoną w postępowaniu uwłaszczeniowym. Z protokołu sporządzonego 15 maja 1977 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego J. O. wynika, że gospodarstwo obejmowało działki nr [...] oraz 1224 o łącznej powierzchni 0,9621 ha. W tym samym protokole Z. G. oświadczył, że w 1970 r. kupił od J. O. działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha na podstawie nieformalnej umowy ustnej kupna-sprzedaży. Oświadczenie to zostało podpisane przez strony i świadków. Organ ustalił również, że w dokumentacji geodezyjnej oraz w rejestrze gruntów miasta S. działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha była ujawniona jako należąca pierwotnie do J. O., a następnie została przeniesiona do pozycji rejestrowej dotyczącej Z. G. na podstawie wskazanego aktu własności ziemi. W toku postępowania Burmistrz przeanalizował dalsze losy nieruchomości. Ustalił, że Z. i W. G. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 31 stycznia 1992 r. darowali na rzecz córki M. M. m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha. W akcie tym strony złożyły także wniosek wieczystoksięgowy o założenie księgi wieczystej dla tej działki oraz połączenie jej z nieruchomością nr [...] objętą księgą wieczystą nr [...] W księdze wieczystej jako właściciel działki nr [...] została wpisana M. M.. W aktach księgi wieczystej znajduje się mapa i wypis z rejestru gruntów wykonany w 1991 r. przez inż. S. G. z operatu ewidencji gruntów miasta S. nr ewid. [...]/760/69. Na wypisie z rejestru ewidencji gruntów ujawniona jest między innymi działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha, tak samo jak na wyrysie z mapy ewidencyjnej. W księdze wieczystej nr [...] jako właściciel działki nr [...] położonej w S. ujawniona jest M. M., która nie żyje. Zgodnie z Aktem Poświadczenia Dziedziczenia z 31 stycznia 2024 r. Nr Rep. [...] spadek po M. M. na podstawie ustawy nabyli mąż R. M. w [...] części, córka A. M. w [...] części oraz syn F. M. w [...] części, którzy są uczestnikami postępowania. Organ ustalił również, że w archiwum urzędu znajduje się dokumentacja dotycząca innego postępowania uwłaszczeniowego, zakończonego wydaniem aktu własności ziemi nr [...] na rzecz Z. O.. W aktach księgi wieczystej nr [...] znajduje się postanowienie Burmistrza [...] i Gminy S. z 15 lipca 1991 r., którym sprostowano ten akt własności ziemi poprzez wskazanie, że zamiast działek nr [...] powinny być wpisane działki nr [...], a zamiast powierzchni 0,4821 ha - powierzchnia 0,5533 ha. W pierwszej kolejności organ zbadał własną właściwość do rozpoznania sprawy sprostowania aktu własności ziemi. W tym zakresie powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym obecnie właściwym organem do rozpoznawania spraw sprostowania aktów własności ziemi jest organ gminy - wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Następnie organ szczegółowo omówił charakter prawny sprostowania decyzji administracyjnej na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. i podkreślił, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej. Organ powołał się przy tym na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, wskazujące, że co do zasady błędne oznaczenie numeru działki nie stanowi oczywistej omyłki, jeśli jego zmiana prowadziłaby do zmiany przedmiotu rozstrzygnięcia. Postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej ma charakter postępowania "zależnego" od postępowania "głównego". To w tym postępowaniu "głównym" organ rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej jest zależne od postępowania "głównego", to także krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego". Skoro strony postępowania głównego już nie żyją, to w ich miejsce wstępują ich następcy prawni. W omawianej sprawie następcami prawnymi po zmarłych Z. G. i M. M., i jednocześnie stronami postępowania, są R. M., A. M. oraz F. M.. Podstawą prawną wydania aktu własności ziemi była ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ze zm.), która miała na celu uregulowanie własności gospodarstw rolnych zbywanych bez zachowania formy aktu notarialnego. Regulowanie odbywało się w drodze wydawania aktów własności ziemi. Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81). Na podstawie tej ustawy sprawy o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przeszły do kompetencji sądów. Artykuł 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 589) zakończył orzekanie w sprawie nabycia własności gospodarstwa rolnego. Artykuł 63 ust. 2 tej ustawy wprost stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Z kolei z art. 63 ust. 3 ww. ustawy wynika, że postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2 podlega umorzeniu. Przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyraźnie i wyczerpująco określiły zakres wyłączenia stosowania przepisów k.p.a., nie wyłączając stosowania art. 113 § 1 k.p.a. w stosunku do decyzji wydanych na podstawie ww. ustawy z 26 października 1971 r. Zatem obecnie jedyną formą poprawienia błędów w aktach własności ziemi jest sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Nie podlegają natomiast sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne. Sprostowanie nie może więc prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji - aktu własności ziemi, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Akt własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r. został wydany zgodnie z wnioskiem Z. G., zgodnie z protokołem z 15 maja 1977 r. w sprawie ustalenia faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego zapisanego w rejestrze ewidencji gruntów pod poz. 229 figurującej na nazwisko O. J., oraz zgodnie z rejestrem ewidencji gruntów miasta S., gdzie pod poz. 229 figurowała działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha zapisana na nazwisko O. J. s. J. jako władający. Z tego też względu organ uznał, że sprostowanie aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy S. 9 sierpnia 1978 r. dla Z. G. w trybie art. 113 k.p.a. jest niemożliwe, ponieważ prowadziłoby to do merytorycznej zmiany decyzji - aktu własności ziemi. Rozpoznając zażalenie, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji. Zdaniem SKO, nie budzi wątpliwości, że zmiana oznaczenia nieruchomości (nr działki i jej powierzchnia) objętej ww. aktem własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r. prowadzi do zmiany merytorycznej decyzji - tj. aktu własności ziemi. Nie chodzi bowiem o poprawę jedynie oznaczenia działki - z nr [...] na nr [...], ale o zastąpienie jednej działki drugą, a to jest już rozstrzygniecie merytoryczne decyzji. Pozostałe dokumenty poprzedzające wydanie aktu potwierdzają, że w akcie tym wpisano numer działki i jej powierzchnię zgodnie z podaniem i protokołem. W protokole z 15 maja 1977 r. sporządzonym przez geodetę jest zapis o tym, że J. O. posiadał gospodarstwo rolne obejmujące 3 działki o nr: [...] o powierzchni 0,9621 ha. Z. G. oświadczył do protokołu - co zostało potwierdzone przez świadków pod odpowiedzialnością karną - że "w roku 1970 w miesiącu marcu kupiłem od w/w obywatela (J. O.) działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha zawierając z nim nieformalną umowę ustną kupna sprzedaży". Powyższy protokół był podstawą do sporządzenia aktu własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r., w którym wpisano działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha. W ocenie Kolegium, nie zachodzi w tej sprawie z oczywista omyłka pisarska, którą można byłoby sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z aktami uwłaszczeniowymi, w tym z protokołem w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego położonego we wsi S. z 15 maja 1977 r. przedmiotem postępowania była działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha i na tak oznaczoną nieruchomość nr [...] o powierzchni 0,48 ha wydano akt własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r. Nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że Z. G. w podaniu z 15 lipca 1978 r. złożonym do Urzędu Miasta i Gminy w S. (k. 41) sam zwrócił się z prośbą o sporządzenie aktu własności ziemi na działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha, którą jak sam podał, nabył od J. i J. O.. Powyższe oznacza, że wszystkie te dokumenty: podanie, protokół, AWZ dotyczą tej samej działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha, tym samym nie ma możliwości, aby przyjąć, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej. Stanowiąca tytuł własności decyzja - akt własności ziemi nr [...] z 9 sierpnia 1978 r. była podstawą przeniesienia własności i posiadania gospodarstwa rolnego, w tym działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha w drodze umowy darowizny z 31 stycznia 1992 r. Rep. A nr [...] na rzecz córki M. M.. Kolegium podkreśliło, że zarówno w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej - akt własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r., jak i zawarcia umowy darowizny z 31 stycznia 1992 r. nie podnoszono niewłaściwego oznaczenia tej nieruchomości. Powyższe znajduje potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów z 30 września 1991 r., w którym jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha jest wpisany Z. G.. W księdze wieczystej nr [...] jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha jest wpisana M. M., która zmarła 9 listopada 2023 r. zaś spadek po niej nabyli: mąż R. M. oraz dzieci A. M. i F. M.. W świetle wyżej powołanych dokumentów zarzut strony zaistnienia błędu jako oczywistej omyłki pisarskiej, polegającego na mylnym wpisaniu w akcie własności ziemi z 9 sierpnia 1978 r. działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha położonej w S., zamiast działki nr [...] o powierzchni 0,4478 ha, jest chybiony. Żądanie strony, zdaniem organu II instancji, w rzeczywistości zmierza do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia innego stanu samoistnego posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. niż ujawniony w aktach administracyjnych poprzedzających uwłaszczenie. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, Kolegium wskazało, że sprostowanie postanowieniem z 15 lipca 1991 r. AWZ z 30 marca 1982r., nie ma znaczenia z punktu widzenia niniejszego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przypadku działki nr [...] wszystkie dokumenty poprzedzające wydanie AWZ z 9 sierpnia 1978 r. przemawiają za poprawnością danych zawartych w tym akcie. Wynika to zarówno z samego podania, jak również protokołu sporządzonego 15 maja 1977 r. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia ma również okoliczność, że stanowiąca tytuł własności decyzja - akt własności ziemi była podstawą przeniesienia własności i posiadania gospodarstwa rolnego, w tym działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha w drodze umowy darowizny z 31 stycznia 1992r. na rzecz córki M. M.. W konsekwencji Kolegium uznało, że brak jest podstaw do sprostowania Aktu Własności Ziemi w trybie art. 113 § 1 k.p.a., gdyż żądane sprostowanie prowadziłoby do niedopuszczalnej merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej. Skargę na powyższe postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł R. M., zarzucając mu naruszenie: art. 113 § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania, podczas gdy podniesione i szeroko opisane oraz udowodnione okoliczności faktyczne i prawne sprawy wskazują na zasadność jego zastosowania i dokonanie sprostowania; art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez odmowę sprostowania oczywistej omyłki, co narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania oraz praworządności. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji", zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego zgodnie z normami przepisanymi. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł w szczególności, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, całkowicie zignorował fakt dokonania oczywistego błędu w protokole z 15 maja 1977 r., a przede wszystkim dokonanie stosownej korekty innego aktu własności ziemi z 1982 r., powiązanego z aktem własności ziemi z 1978 r. - korekta bowiem nastąpiła w 1991 r. W identycznym stanie faktycznym obecnie tej korekty skarżącemu się odmawia, co stanowi naruszenie zasady równego traktowania, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. Wobec powyższego skarżący ponownie podniósł i wyjaśnił, że: - aktem własności ziemi nr [...] wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy S. 9 sierpnia 1978 r. potwierdzono nabycie przez Z. G. prawa własności do działki o nr [...] o powierzchni 0,48 ha; - podstawą sporządzenia aktu własności ziemi był protokół z 15 maja 1977 r., w którym wskazano, że Z. G. nabył działkę nr [...] od J. O.. Pozostałe dwie działki, tj. o nr [...] pozostały własnością J. O.; - inny akt własności ziemi nr [...] z 30 marca 1982 r. wskazuje, że działki nr [...] były własnością Z. O. - syna J. O.. Zdaniem skarżącego, w istocie jednak w protokole z 15 maja 1977 r. doszło do błędu, bowiem w rzeczywistości Z. G. nabył od J. O. działkę o nr [...], a nie o nr [...]. Zostało to potwierdzone w postanowieniu Burmistrza [...] i Gminy S. z 15 lipca 1991 r., w którym na wniosek J. O. (żony Z. O.) sprostowano oczywistą pomyłkę w akcie własności ziemi z 1982 r. przez wskazanie, że zamiast nr [...] i 462 powinny być nr [...] i [...], a zamiast powierzchni 0,4821 ha powinna być 0,5533 ha. Tym samym postanowienie o sprostowaniu z 1991 r. potwierdza, że w istocie akt własności ziemi nr [...] z 9 sierpnia 1978 r. sporządzony na rzecz Z. G. powinien dotyczyć działki o nr [...] (a nie błędnie wpisanej o nr [...]) - działka nr [...] była wpisana do rejestru gruntów jako działka nr [...]. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, że sprostowanie AWZ z 1982 r. dokonane w 1991 r. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Akty własności ziemi aktualnie znajdujące się w obiegu (z 1978 r. oraz z 1982 r.) stanowią, że działka nr [...] stanowi własność zarówno następców prawnych Z. G., jak i następców prawnych Z. O. - co nie jest do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami praworządności oraz równego traktowania. To, że w przypadku działki nr [...] wszystkie dokumenty potwierdzające wydanie AWZ, jak również umowa darowizny z 1992 r. mają stanowić o tym, że w istocie doszło do rozporządzania działką nr [...] - w ocenie skarżącego są przejawem tylko i wyłącznie działań powielających pierwotny błąd co do numeracji działki, a nie efektem merytorycznego działania Z. G.. Zdaniem skarżącego, ww. dowody i okoliczności potwierdzają, że wniosek w przedmiocie sprostowania AWZ z 9 sierpnia 1978 r. jest konieczny i uzasadniony. Skarżący dodał, że ma świadomość, że w orzecznictwie sądowym akcentuje się brak uznania za oczywistą omyłkę niewłaściwe wskazanie w akcie własności ziemi numerów działek. Wskazał jednak na wyrok WSA w Gliwicach z 23 września 2015 r. sygn. akt II SA/GI 341/15, w którym to podkreślono, że "każda sprawa musi być rozpatrywana indywidualnie, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych. Nie w każdej bowiem sytuacji niedopuszczalne będzie dopisanie działki do rozstrzygnięcia, gdyż nie w każdej sytuacji musi to prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji". Zdaniem skarżącego, taki właśnie przypadek zachodzi w tej sprawie - w szczególności wobec treści postanowienia o sprostowaniu z 15 lipca 1991 r., mocą którego w AWZ z 1982 r. sprostowano działkę z nr [...] na nr [...]. Tym samym pozostawienie również w akcie własności ziemi z 1978 r. działki nr [...] byłoby sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 142 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie - taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Podstawę prawną obu ww. postanowień stanowił art. 113 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Kodeks nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, czy ustaleń I SA/Bk 267/25. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Błędy pisarskie i omyłki powinny być zatem oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Wszystkie te wady muszą mieć też charakter techniczny i nieistotny (J. Borkowski, B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, art. 113 i powołane tam orzecznictwo). Nie ulega więc, zdaniem Sądu, wątpliwości, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można naprawić wszystkich błędów popełnionych w decyzji. Jeżeli sprostowaniu podlegają tylko błędy i omyłki oczywiste, to a contrario uzasadnionym jest twierdzenie, iż nie mogą być prostowane błędy i omyłki nieposiadające cechy oczywistości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy Kolegium prawidłowo zważyło, że wszystkie dokumenty zgromadzone w aktach sprawy poprzedzające wydanie aktu własności ziemi nr [...] z 9 sierpnia 1978 r. wskazują jednoznacznie na działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha jako przedmiot postępowania uwłaszczeniowego. W podaniu z 15 lipca 1978 r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy w S. Z. Guzik wniósł o sporządzenie aktu własności ziemi dla działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha, którą – jak wskazał – nabył od J. i J. O.. Jednocześnie w protokole z 15 maja 1977 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego zapisanego na nazwisko J. O. wskazano, że gospodarstwo obejmowało działki nr [...] oraz 1224 o łącznej powierzchni 0,9621 ha, natomiast Z. G. oświadczył (pod odpowiedzialnością karną), że w marcu 1970 r. nabył od J. O. działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha na podstawie nieformalnej umowy ustnej kupna-sprzedaży. Protokół ten stanowił podstawę wydania Aktu Własności Ziemi nr [...] z 9 sierpnia 1978 r., w którym również wskazano działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha. Następnie w rejestrze gruntów miasta S. działka nr [...] o powierzchni 0,48 ha była ujawniona pod poz. rejestrową nr [...] na nazwisko J. O., a potem została przeniesiona do poz. rejestrowej nr [...], gdzie jako właściciel figurował Z. G. na podstawie ww. aktu własności ziemi. Kolejno wypis z rejestru gruntów z 30 września 1991 r. wskazywał Z. G. jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0,48 ha. Aktem notarialnym zawartym 31 stycznia 1992 r. Z. i W. G. darowali M. M. m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,48 ha. Na tej podstawie została założona i prowadzona księga wieczysta nr [...], w której jako właściciel działki nr [...] wpisana została M. M.. Wynika z powyższego, że w toku postępowania uwłaszczeniowego, a następnie przez wiele lat po wydaniu aktu własności ziemi, nie kwestionowano oznaczenia nieruchomości nabytej przez Z. G. jako działki nr [...]. Sprostowanie AWZ z 9 sierpnia 1978 r. zgodnie z wnioskiem skarżącego byłoby w sposób oczywisty ingerencją o charakterze merytorycznym w treść tej decyzji wobec treści dokumentów poprzedzających jej wydanie, ale także tych chronologicznie późniejszych. W każdym razie nie jest to możliwe w trybie art. 113 § 1 k.p.a., mając na względzie to, na czym polegać ma oczywistość omyłki pisarskiej. Sąd dostrzega, że Burmistrz [...] i Gminy S. 15 lipca 1991 r. wydał postanowienie z 15 lipca 1991 r., którym sprostowano akt własności ziemi nr [...] na rzecz Z. O., poprzez wskazanie, że zamiast działek nr [...] powinny być wpisane działki nr [...], a zamiast powierzchni 0,4821 ha - powierzchnia 0,5533 ha. Do sprostowania przez ten organ wówczas także AWZ z 9 sierpnia 1978 r. nie doszło. Obecnie treść sprostowanego AWZ może zatem wzbudzać wątpliwości co do prawidłowości numeracji działek zawartej w AWZ z 9 sierpnia 1978 r., ale to nie jest wystarczająca przesłanka do sprostowania również tego drugiego AWZ, ponieważ – jak wyżej wskazano – sprostowaniu mogą podlegać wyłącznie oczywiste omyłki, błędy pisarskie czy rachunkowe. Wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych możliwe jest zasadniczo w postępowaniach nadzwyczajnych, które jednak w odniesieniu do AWZ nie mogą być wszczynane. Jak wynika z art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu. To oznacza, że od dnia wejścia w życie ww. ustawy (art. 63 ust. 2 i 3), czyli od 1 stycznia 1992 r., nie ma prawnej możliwości wzruszenia aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. Dotyczy to także sytuacji, gdy akt własności ziemi dotknięty jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, w tym polegającymi na tym, że do wydania aktu własności ziemi doszło w sytuacji niewłaściwego zastosowania art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. na skutek wadliwego przyjęcia, że ww. ustawa i wynikające z niej skutki prawne mają zastosowanie w stosunku do nieruchomości, których stan prawny był uregulowany w chwili wejścia ustawy 26 października 1971 r. w życie. Regulacja ustawy z 19 października 1991 r. ma na celu definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości w trybie ustawy z 26 października 1971 r. (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 28 września 2023 r., II SA/Wr 358/23, lex nr 3624666). Skarżący dostrzega w okolicznościach tej sprawy i wydanych w oparciu o nie postanowieniach naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zarzutem niekonstytucyjności art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który nie dopatrzył się niezgodności z Konstytucją RP. Przepis art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w zakresie konstytucyjności ze wskazanymi w skardze kasacyjnej wzorcami konstytucyjnymi, tj. art. 2 oraz 64 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2000 r., w sprawie o sygn. SK 13/98) oraz art. 77 i art. 78 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2000 r. sygn. SK 29/99). W uzasadnieniach obu wyroków Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że wydane na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. ostateczne decyzje administracyjne o nadaniu własności gospodarstw rolnych ich samoistnym posiadaczom mogły być podważane w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. Był to wystarczająco długi okres czasu dla zapewnienia osobom zainteresowanym możliwości skorzystania z przysługujących im środków wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych o nadaniu własności gospodarstwa rolnego jego samoistnemu posiadaczowi. Wprowadzone w 1991 r. ograniczenia były konieczne z uwagi na wartość, jaką jest stabilność stosunków prawnych oraz rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a także na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie. Podsumowując, o ile przywołane przepisy art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie wykluczają możliwości sprostowania AWZ w trybie art. 113 § 1 k.p.a., to tryb ten nie może służyć do wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych i podważania merytorycznych rozstrzygnięć w tych decyzjach zawartych. W tej sprawie przesłanki z art. 113 § 1 k.p.a. nie zachodzą. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.