II SA/Ke 868/14

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 29 stycznia 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Skarżąca złożyła w dniu 12 grudnia 2014 r. formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z szesnastoletnim synem i trzynastoletnią córką. Skarżąca podała, że otrzymuje z Funduszu Alimentacyjnego świadczenia w wysokości 1000 zł, ponadto pobiera na niepełnosprawne dzieci zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne w wysokości 500 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza (zakład fryzjerski) przynosi straty, jest zadłużona z tytułu czynszu za lokal użytkowy i mieszkanie na kwotę 4 tysiące złotych. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz mieszkania wielkości 55 m². Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2014 r. wezwano M. M. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni – przez: 1. złożenie dodatkowego oświadczenia, zawierającego dane dotyczące miesięcznych wydatków na jedzenie, potrzeby dzieci, opłaty za media w mieszkaniu (gaz, energię elektryczną, wodę, śmieci itp.) i inne niezbędne koszty jej gospodarstwa domowego, 2. przedłożenie orzeczeń o niepełnosprawności jej dzieci, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, zeznania podatkowego za rok 2013 3. udokumentowanie przychodów, kosztów i dochodów z działalności gospodarczej w roku 2014. Termin do złożenia dokumentów i wyjaśnień upłynął w dniu 29 grudnia 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła jedynie orzeczenia o niepełnosprawności jej dzieci, zeznanie podatkowe za rok 2013 oraz zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Natomiast nie złożyła oświadczenia, zawierającego dane dotyczące miesięcznych wydatków na jedzenie, potrzeby dzieci, opłaty za media w mieszkaniu (gaz, energię elektryczną, wodę, śmieci itp.) i inne niezbędne koszty jej gospodarstwa domowego, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy ani nie udokumentowała przychodów, kosztów i dochodów z działalności gospodarczej w roku 2014. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika prawnego z wyboru. Ze względu na, że oświadczenie M. M. zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów i wydatków (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.I.z dnia 2013 r. ,sygn. akt I OZ 51/13, LEX nr 1273885). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie udzieliła pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego, uniemożliwiając tym samym dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jej sytuacji finansowej. Brak właściwego wykonania wezwania Referendarza sądowego skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy, wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy również pamiętać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedstawionej sprawie Referendarz sądowy nie mógł dokonać takiej oceny, gdyż nie posiadał wystarczających informacji i dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową skarżącej. Wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu nie mógł więc zostać uwzględniony. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.