II SA/Ke 87/06
WyrokWSA w Kielcach2006-10-05
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Beata Ziomek, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w związku z postępowaniem rozwodowym i konfliktem rodzinnym, przy jednoczesnym braku możliwości powrotu z powodu wymiany zamków przez współmałżonka, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o wymeldowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego w związku z postępowaniem rozwodowym i konfliktem rodzinnym, przy braku możliwości powrotu z powodu wymiany zamków przez współmałżonka, nie może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o wymeldowaniu. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne, które nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu M.W.-I. i jej córki z pobytu stałego. Organy administracyjne uznały, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła lokal. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organom nieuwzględnienie jej argumentów o braku dobrowolności opuszczenia lokalu z powodu konfliktu rodzinnego i działań męża. Po wydaniu wyroku rozwodowego skarżąca powróciła do lokalu i ponosi koszty jego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek., Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi M.W. - I. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz M.W.-I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 87/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. W.-I. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] orzekającej wymeldowanie M. W.-I. i jej córki A. I. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. K. w O. Ś. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Wojewoda podniósł, że jednym z głównych zadań wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu ma obowiązek dokonać wymeldowania, a jeżeli tego obowiązku nie wykona, zgodnie z art. 15 ust. 2 organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania. W zakresie postępowania w przedmiocie wymeldowania w oparciu 15 ust. 2 organ badał i oceniał przesłankę dobrowolnego i trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu przez M. W.-I. i jej córkę A. I.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, zdaniem organu o tym, że M. W.-I. i jej córka A. I od grudnia 2004 r. nie zamieszkują w lokalu położonym przy ul. K. w O. Ś. Powołując się na zeznania skarżącej organ uznał, że bezpośrednią przyczyną opuszczenia spornego lokalu były nieporozumienia rodzinne, a powrót do lokalu utrudniony był wymianą przez jej męża zamków w drzwiach wejściowych, o czym zgłaszała na policję. Jednak klucze do mieszkania otrzymała ona w lipcu 2005 r., a mimo to do lokalu nie wróciła. Wskazuje to jednoznacznie, zdaniem organu, że skarżąca pogodziła się z zaistniałą sytuacją i przedmiotowy lokal przestał być dla niej i dla jej córki miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a nie tylko sporadycznego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniosła M. W.-I., domagając się jej uchylenia.
Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie odniósł się wcale do jej zarzutów, iż nie zostały zachowane przesłanki uzasadniające wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej. Wyprowadziła się nie z własnej woli, lecz na skutek okoliczności związanych z postępowaniem rozwodowym i zachowaniem męża ( przymus psychiczny i ciągłe awantury szkodzące dobru małoletniego dziecka). Nie zostały wzięte pod uwagę twierdzenia skarżącej, że jej działanie miało na celu uniknięcie dalszych konfliktów z mężem i uregulowanie całej sytuacji na drodze sadowej w wyroku rozwodowym. Po uzyskaniu wyroku rozwodowego dnia 30.XI.2005 r., w którym sąd orzekł także o sposobie korzystania z mieszkania skarżąca ponownie wróciła do niego i w nim zamieszkuje. W chwili obecnej w mieszkaniu przy ul. K. faktycznie mieszka tylko skarżąca z małoletnią córką, gdyż I. G. wyprowadził się z mieszkania, zabierając większość rzeczy osobistych i część przedmiotów urządzenia domowego. W związku z tym skarżąca pokrywa wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy słusznie podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w niniejszej sprawie także podziela utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. Ewidencja ludności bowiem służy głównie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać powinna stan faktyczny.
Jednak w ocenie Sądu ta przesłanka, mająca w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy jako podstawy prawnej wymeldowania nie została należycie oceniona i udowodniona w toku postępowania administracyjnego. Organ nie podjął wszystkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tzn. ustalenia, czy opuszczenie przez skarżącą wraz z dzieckiem przedmiotowego lokalu w 2004 r. po złożeniu pozwu o rozwód, miało charakter stały i dobrowolny. Bezsporne jest, że bezpośrednią przyczyną opuszczenia spornego lokalu były nieporozumienia rodzinne, a powrót do lokalu utrudniony był wymianą przez jej męża zamków w drzwiach wejściowych, o czym skarżąca zgłaszała na policję. Bezsporne jest także, że skarżąca bywała w mieszkaniu, gdzie znajdowały się także jej i dziecka rzeczy osobistego użytku, ale jak zeznała jej powrót na stałe nie był możliwy ze względu na naganne zachowanie się męża i konieczność ochrony dziecka przed ciągłymi awanturami. Skarżąca, przebywając tymczasowo w mieszkaniu rodziców oczekiwała w tej sytuacji na rozstrzygnięcie sądu w sprawie o rozwód, w którym także sąd rozstrzygał o sposobie korzystania z mieszkania i nie miała zamiaru jego opuszczenia, o czym świadczy jej zamieszkanie po wydaniu wyroku rozwodowego.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że w tej sytuacji miało miejsce dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącą. Należy podkreślić także, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że dnia 30.XI.2006 r. sąd orzekł rozwód małżonków I. i określił sposób korzystania z mieszkania, przydzielając skarżącej dwa pokoje co spowodowało, że skarżąca w tym lokalu zamieszkała wraz z dzieckiem.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że okoliczność nie przebywania od 2004 r. skarżącej i jej małoletniej córki w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. K. w O. Ś. nie zostały przez organ administracyjny należycie wyjaśnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego i na podstawie art. 145 ust. 1c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło