II SA/Ke 872/05
WyrokWSA w Kielcach2006-08-31
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu małoletnich dzieci, jeśli opuściły one miejsce stałego zameldowania wraz z ojcem po eksmisji, a ich centrum życiowe przeniosło się do innej miejscowości, mimo braku zgody matki na wymeldowanie?Ratio decidendi
Organ administracyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu, jeśli osoba opuściła miejsce stałego pobytu w sposób stały i dobrowolny, a jej centrum życiowe przeniosło się do innej miejscowości. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a utrzymywanie zameldowania w miejscu faktycznie nie zamieszkiwanym stanowi fikcję meldunkową. W przypadku małoletnich, decyzja o wymeldowaniu może zostać podjęta na wniosek rodzica posiadającego władzę rodzicielską, nawet bez zgody drugiego rodzica, jeśli fakty wskazują na trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania małoletnich dzieci z pobytu stałego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu, uznając, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania wraz z ojcem po eksmisji i zamieszkały z nim w innej miejscowości, gdzie uczęszczają do szkół. Matka wniosła skargę do WSA, kwestionując wymeldowanie i wskazując, że wyrok eksmisyjny dotyczył tylko ojca, a dzieci nie wyraziły zgody na wymeldowanie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
II SA/Ke 872/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Wójta Gminy w G. z dnia [...] . orzekającej wymeldowanie jej dzieci - D. S., E. S. i Ł. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, czyli oznacza rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wynika, że D. S., E. S. i Ł. S. od roku nie przebywają w mieszaniu położonym w miejscowości G., które opuściły razem z ojcem przy wykonywaniu przez komornika sądowego jego eksmisji na mocy wyroku sądowego i wspólnie z nim zamieszkały w W. , gdzie uczęszczają do miejscowych szkół. Kurator rodzinny zobowiązany do realizacji postanowienia sadu o przekazaniu małoletnich dzieci matce nie wykonał tego postanowienia z powodu odmowy przez dzieci powrotu do matki i miejsca stałego zameldowania.
Powyższe fakty, zdaniem organu świadczą o tym, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania, zaś ich centrum życiowe, w którym skupia się życie osobiste i rodzinne przypada na lokal, w którym przebywają obecnie z ojcem, tj. w W. Wobec tego, że lokal w miejscowości G. przestał być dla nich miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, według której pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, utrzymywanie ich zameldowania tam stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że organ administracyjny nie może odnosić się do orzeczeń sądu rodzinnego w sprawach małoletnich dzieci i problemów z ich wykonaniem, gdyż te kwestie pozostają poza regulacjami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która daje możliwość wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wymeldowań lub zameldowań po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego.
Skoro zatem, zdaniem organu odwoławczego spełniona została przesłanka ustawowa niezbędna do wymeldowania osób w trybie administracyjnym, tj. opuszczenie lokalu, nie ma podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniosła G. S., domagając się jej uchylenia i ponownego zameldowania jej dzieci -D. S.urodz. [...] E. S. urodz. [...] i Ł. S. urodz. [...]
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie wyrażała zgody na wymeldowanie małoletnich dzieci oraz, że wyrok eksmisyjny z mieszkania w G. dotyczył wyłącznie jej byłego męża, który zabrał ze sobą również dzieci. Skarżąca przyznała, że dzieci uczęszczają do szkół w miejscowości W.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podniósł, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek S.S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy).
Organ odwoławczy słusznie podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w niniejszej sprawie także podziela utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. Ewidencja ludności bowiem służy głównie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać powinna stan faktyczny. Należy mieć oczywiście na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że małoletnie dzieci skarżącej i S.S. - D.S. urodz. [...] E. S. urodz. [...] i Ł. S. urodz. [...] . opuściły dotychczasowe miejsce pobytu i stałego zameldowania w G. w dniu 2 czerwca 2004 r., po dokonaniu eksmisji ich ojca S. S. w wyniku wykonania wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2002 r. sygn.akt IC 1923/01 przez Komornika Sądowego Rewiru IV w K. i do tej pory zamieszkują z ojcem S. S. w miejscowości W. u jego matki. Z akt sprawy wynika także, że w dniu 16.09.2004 r. kurator zawodowy wraz z policjantem Komisariatu Policji w G. udał się do szkół dzieci w celu wykonania postanowienia Sądu o przekazaniu ich matce G. S., jednak do przekazania nie doszło, gdyż dzieci odmówiły powrotu do domu matki, okazały swój negatywny stosunek wobec niej i wobec wspólnego z nią zamieszkania. Sąd Rejonowy w K. Wydział Rodzinny postanowieniem z dnia 14.XII.2004 r. (sygn. Akt RIIINsm 751/04) zezwolił, aby dzieci uczęszczały do szkół w W.
Ponadto skarżąca oświadczyła na rozprawie, że orzeczenie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, zawarte w wyroku orzekającym rozwód pomiędzy nią a S. S. , przyznające jej wykonywanie tej władzy zostało zmienione i wykonywanie władzy rodzicielskiej zostało przyznane ojcu S. S.
Zatem wniosek o wymeldowanie małoletnich dzieci z ich dotychczasowego miejsca pobytu w G. wniósł do organu administracyjnego ojciec, który ma powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej i który od czerwca 2004 r. z nimi zamieszkuje w W., gdzie koncentruje się życie dzieci i gdzie chodzą one do szkoły.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że okoliczność nie przebywania od 2004 r. małoletnich D. S., E.S. i Ł. S. w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości G. zostały przez organ administracyjny należycie wyjaśnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej okoliczność ta nie jest sporna, w związku z czym zgoda skarżącej na wymeldowanie dzieci nie była konieczna. Ewidencja ludności polega bowiem na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, czyli oznacza rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Sąd podziela stanowisko organu, że wobec tego, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania, zaś ich centrum życiowe, w którym skupia się życie osobiste i rodzinne przypada na lokal, w którym przebywają obecnie z ojcem, tj. w W. i lokal w miejscowości G. przestał być dla nich miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, według której pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, utrzymywanie ich zameldowania tam stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Organ administracyjny nie może odnosić się do orzeczeń sądu rodzinnego w sprawach małoletnich dzieci i problemów z ich wykonaniem, gdyż te kwestie pozostają poza regulacjami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która daje możliwość wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wymeldowań lub zameldowań po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego
Skoro zatem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło