II SA/Ke 872/05

WyrokWSA w Kielcach2006-08-31

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu małoletnich dzieci, jeśli opuściły one miejsce stałego zameldowania wraz z ojcem po eksmisji, a ich centrum życiowe przeniosło się do innej miejscowości, mimo braku zgody matki na wymeldowanie?
Ratio decidendi
Organ administracyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu, jeśli osoba opuściła miejsce stałego pobytu w sposób stały i dobrowolny, a jej centrum życiowe przeniosło się do innej miejscowości. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a utrzymywanie zameldowania w miejscu faktycznie nie zamieszkiwanym stanowi fikcję meldunkową. W przypadku małoletnich, decyzja o wymeldowaniu może zostać podjęta na wniosek rodzica posiadającego władzę rodzicielską, nawet bez zgody drugiego rodzica, jeśli fakty wskazują na trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania małoletnich dzieci z pobytu stałego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu, uznając, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania wraz z ojcem po eksmisji i zamieszkały z nim w innej miejscowości, gdzie uczęszczają do szkół. Matka wniosła skargę do WSA, kwestionując wymeldowanie i wskazując, że wyrok eksmisyjny dotyczył tylko ojca, a dzieci nie wyraziły zgody na wymeldowanie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. II SA/Ke 872/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Wójta Gminy w G. z dnia [...] . orzekającej wymeldowanie jej dzieci - D. S., E. S. i Ł. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, czyli oznacza rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wynika, że D. S., E. S. i Ł. S. od roku nie przebywają w mieszaniu położonym w miejscowości G., które opuściły razem z ojcem przy wykonywaniu przez komornika sądowego jego eksmisji na mocy wyroku sądowego i wspólnie z nim zamieszkały w W. , gdzie uczęszczają do miejscowych szkół. Kurator rodzinny zobowiązany do realizacji postanowienia sadu o przekazaniu małoletnich dzieci matce nie wykonał tego postanowienia z powodu odmowy przez dzieci powrotu do matki i miejsca stałego zameldowania. Powyższe fakty, zdaniem organu świadczą o tym, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania, zaś ich centrum życiowe, w którym skupia się życie osobiste i rodzinne przypada na lokal, w którym przebywają obecnie z ojcem, tj. w W. Wobec tego, że lokal w miejscowości G. przestał być dla nich miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, według której pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, utrzymywanie ich zameldowania tam stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że organ administracyjny nie może odnosić się do orzeczeń sądu rodzinnego w sprawach małoletnich dzieci i problemów z ich wykonaniem, gdyż te kwestie pozostają poza regulacjami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która daje możliwość wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wymeldowań lub zameldowań po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego. Skoro zatem, zdaniem organu odwoławczego spełniona została przesłanka ustawowa niezbędna do wymeldowania osób w trybie administracyjnym, tj. opuszczenie lokalu, nie ma podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniosła G. S., domagając się jej uchylenia i ponownego zameldowania jej dzieci -D. S.urodz. [...] E. S. urodz. [...] i Ł. S. urodz. [...] W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie wyrażała zgody na wymeldowanie małoletnich dzieci oraz, że wyrok eksmisyjny z mieszkania w G. dotyczył wyłącznie jej byłego męża, który zabrał ze sobą również dzieci. Skarżąca przyznała, że dzieci uczęszczają do szkół w miejscowości W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podniósł, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek S.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy). Organ odwoławczy słusznie podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w niniejszej sprawie także podziela utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. Ewidencja ludności bowiem służy głównie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać powinna stan faktyczny. Należy mieć oczywiście na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że małoletnie dzieci skarżącej i S.S. - D.S. urodz. [...] E. S. urodz. [...] i Ł. S. urodz. [...] . opuściły dotychczasowe miejsce pobytu i stałego zameldowania w G. w dniu 2 czerwca 2004 r., po dokonaniu eksmisji ich ojca S. S. w wyniku wykonania wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2002 r. sygn.akt IC 1923/01 przez Komornika Sądowego Rewiru IV w K. i do tej pory zamieszkują z ojcem S. S. w miejscowości W. u jego matki. Z akt sprawy wynika także, że w dniu 16.09.2004 r. kurator zawodowy wraz z policjantem Komisariatu Policji w G. udał się do szkół dzieci w celu wykonania postanowienia Sądu o przekazaniu ich matce G. S., jednak do przekazania nie doszło, gdyż dzieci odmówiły powrotu do domu matki, okazały swój negatywny stosunek wobec niej i wobec wspólnego z nią zamieszkania. Sąd Rejonowy w K. Wydział Rodzinny postanowieniem z dnia 14.XII.2004 r. (sygn. Akt RIIINsm 751/04) zezwolił, aby dzieci uczęszczały do szkół w W. Ponadto skarżąca oświadczyła na rozprawie, że orzeczenie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, zawarte w wyroku orzekającym rozwód pomiędzy nią a S. S. , przyznające jej wykonywanie tej władzy zostało zmienione i wykonywanie władzy rodzicielskiej zostało przyznane ojcu S. S. Zatem wniosek o wymeldowanie małoletnich dzieci z ich dotychczasowego miejsca pobytu w G. wniósł do organu administracyjnego ojciec, który ma powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej i który od czerwca 2004 r. z nimi zamieszkuje w W., gdzie koncentruje się życie dzieci i gdzie chodzą one do szkoły. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że okoliczność nie przebywania od 2004 r. małoletnich D. S., E.S. i Ł. S. w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości G. zostały przez organ administracyjny należycie wyjaśnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej okoliczność ta nie jest sporna, w związku z czym zgoda skarżącej na wymeldowanie dzieci nie była konieczna. Ewidencja ludności polega bowiem na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, czyli oznacza rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd podziela stanowisko organu, że wobec tego, że dzieci dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania, zaś ich centrum życiowe, w którym skupia się życie osobiste i rodzinne przypada na lokal, w którym przebywają obecnie z ojcem, tj. w W. i lokal w miejscowości G. przestał być dla nich miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, według której pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, utrzymywanie ich zameldowania tam stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Organ administracyjny nie może odnosić się do orzeczeń sądu rodzinnego w sprawach małoletnich dzieci i problemów z ich wykonaniem, gdyż te kwestie pozostają poza regulacjami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która daje możliwość wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wymeldowań lub zameldowań po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego Skoro zatem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło