II SA/Ke 872/14
WyrokWSA w Kielcach2015-01-15
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość ustalonego odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości pod inwestycję drogową jest prawidłowa, a jeśli tak, to czy powinno ono zostać w całości przyznane wierzycielowi hipotecznemu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania, został sporządzony zgodnie z przepisami prawa, a zarzuty skarżącego dotyczące zaniżenia wartości nieruchomości nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd stwierdził również, że wierzyciel hipoteczny miał pierwszeństwo w otrzymaniu odszkodowania, ponieważ jego wierzytelność zabezpieczona hipoteką przewyższała ustaloną kwotę odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości pod inwestycję drogową. Skarżący zarzucił zaniżenie wysokości odszkodowania, domagając się wyższej kwoty za grunt, drzewa i ogrodzenie, a także kwestionował uwzględnienie w wycenie innych elementów. Wskazywał również na utratę wartości sąsiedniej działki. Odszkodowanie zostało w całości przyznane wierzycielowi hipotecznemu – bankowi, którego wierzytelność przewyższała ustaloną kwotę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] , znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania D. B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4c, ust. 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1c, ust. 1d, a także art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości 30.078,00 zł za przejęcie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości położonej przy ul. Oksywskiej w obrębie 0032, miasto K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0073 ha, przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn. "[...], stanowiącej do dnia przejścia własność D. B. oraz za wygaśnięcie hipoteki umownej kaucyjnej ustanowionej ma ww. nieruchomości na rzecz [...] S.A. z siedzibą we Wrocławiu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ostateczną decyzją z 9 października 2013r. Prezydent Miasta K. zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla ww. zadania. Został nią też zatwierdzony podział działki nr [...] o pow. 0,0778 ha na działki nr 351/1 o pow. 0,0073 ha oraz nr [...] /2 o pow. 0,0705 ha. Zgodnie z księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach, jako właściciel działki położonej przy ul. Oksywskiej 14, oznaczonej jako działka nr [...] , ujawniony był D. B.. W dziale IV ww. księgi wpisana była hipoteka umowna kaucyjna ustanowiona na rzecz [...] S.A. we Wrocławiu.
Na podstawie pisma z 9 stycznia 2014 r. organ ustalił, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką wpisaną w ww. księdze wieczystej znacząco przewyższa wartość nieruchomości określonej w operacie szacunkowym.
W dniu 5 czerwca 2014 r. Prezydent Miasta K. wydał opisaną wyżej decyzję o ustaleniu odszkodowania i przyznaniu go w całości na rzecz ww. banku.
We wniesionym odwołaniu D. B. podniósł, że wysokość odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji została zaniżona. Domagał się odszkodowania na poziomie 280 zł za 1 m2 gruntu, 10.000 zł za drzewo klon oraz 16.000 zł za ogrodzenie oraz stwierdził, że w wycenie nie zostały uwzględnione tuje. Ponadto podniósł, że w wyniku realizacji inwestycji działka nie będąca przedmiotem przejęcia – pozostająca poza pasem drogowym – straci na wartości, gdyż będzie węższa, co uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 11 kwietnia 2014 r., w którym wartość nieruchomości została oszacowana jako suma wartości gruntu w podejściu porównawczym, przy zastosowaniu metody porównywania parami i wartości składników budowlanych, określonej przy zastosowaniu podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia oraz wartości składników roślinnych na łączną kwotę 30.078,00 zł, w tym:
- wartość gruntu - 17.343,00 zł,
- wartość składników budowlanych - 11.794,00 zł,
- wartość składników roślinnych (w tym również drzewostanu) - 941,00 zł.
Z wydanego przez Dyrektora Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. wyrysu i wypisu z dnia 13 lutego 2014 r. ze "Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K.", zatwierdzonego uchwałą Nr 580/2000 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 26 października 2000 r.
(z poźn.zm.), wynika, że działka nr [...] /1 położona w obrębie 0032 miasto K. znajdowała się na terenach zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności
o określonej wysokości z usługami podstawowymi.
Biegła jako bazę nieruchomości porównawczych przyjęła będące przedmiotem transakcji nieruchomości podobne do przedmiotu wyceny, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i usługi podstawowe, położone na terenie miasta K., gdyż po przeprowadzonej analizie rynku stwierdziła, że brak jest transakcji dot. nieruchomości gruntowych niezabudowanych przeznaczonych pod inwestycje drogowe na terenie miasta K..
Stosownie do wymogów art. 134 ust. 3 u.g.n. wartość nieruchomości biegła oszacowała według jej aktualnego sposobu użytkowania, gdyż w wyniku przeprowadzonej analizy stwierdziła, że przeznaczenie nieruchomości zgodne
z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jako cechy rynkowe, mające wpływ na wartość nieruchomości wskazała: położenie szczegółowe nieruchomości, lokalizację nieruchomości, sąsiedztwo i otoczenie, dostęp do drogi publicznej i uzbrojenie terenu. Następnie dla każdej cechy rynkowej, przy uwzględnieniu ich poziomów, biegła wskazała zakres kwotowy poprawek. Zestawiła przedmiotową nieruchomość kolejno z trzema nieruchomościami przyjętymi do porównania, uwzględniając przyjęte poprawki odpowiadające charakterystyce wycenianej nieruchomości. Obliczyła wartość 1m2 na kwotę 237,57 zł. Na stronie 9 operatu szacunkowego biegła wyszczególniła i opisała występujące na przedmiotowej nieruchomości składniki roślinne i budowlane oraz załączyła do operatu szacunkowego protokół lustracji nieruchomości sporządzony przy udziale byłego właściciela według stanu na dzień 9 października 2013 r. i podpisany przez D.a B.a.
Na skutek tego, że organ zwrócił się o wyjaśnienie wątpliwości, w piśmie
z dnia 29 sierpnia 2014 r. rzeczoznawca majątkowy udzieliła stosownych wyjaśnień oraz podtrzymała stanowisko w zakresie wyceny składników roślinnych przedstawione w operacie szacunkowym, wskazując iż ww. tuje nie znajdują się na działce nr [...] /1.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniżenia wyceny organ stwierdził, iż nie jest on poparty żadnymi dowodami, a subiektywne żądania w zakresie podwyższenia wartości poszczególnych składników nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do dokonania ponownej wyceny.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego utraty wartości nieruchomości nie będącej przedmiotem przejęcia organ wyjaśnił, że przepisy prawa dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa pod budowę drogi nie przewidują ustalenia odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości pozostającej po podziale i znajdującej się poza pasem drogowym, a ewentualnych roszczeń z tego tytułu strona może dochodzić na drodze cywilno-prawnej.
Wojewoda podniósł też, że w przypadku obciążenia nieruchomości hipotekami, organ zobowiązany jest zabezpieczyć w pierwszej kolejności wierzyciela hipotecznego, a przepisy nie przewidują ustalenia odszkodowania za składniki występujące na nieruchomości na rzecz właściciela, a za grunt na rzecz wierzyciela hipotecznego.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze D. B. podniósł, że pomimo jego wyjaśnień i próśb nikt nie wskazał mu drzewostanu do usunięcia. Wyjaśnił, że wszystkie drzewa są do wycięcia, a nie wyraża zgody na obcięcie gałęzi drzew. Obecnie te sięgają aż do płotu, który będzie przesunięty, więc drzewa trzeba usunąć, za co domaga się odszkodowania. Zakwestionował również obliczenie wartości klonu na 400 zł. Nadmienił, że nigdy nie podpisywał zgody na oddanie działki, a wszystko odbyło się bezprawnie.
Na rozprawie przed Sądem dnia 15 stycznia 2015r. skarżący zarzucił, że nie był obecny w trakcie wizji przeprowadzanej przez rzeczoznawcę, a podpis złożony pod protokołem nie należy do niego. Ponadto, w ocenie D.a B.a, operat nie uwzględnia 11 drzew i 2 tui znajdujących się na działce [...] /2 posadzonych pół metra od granicy z działką [...] /1, a korzenie i gałęzie tych drzew przekraczają tę granicę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Świętokrzyskiego ustalającą odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa nieruchomości przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej, która stała się własnością Gminy K. w myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej specustawą drogową. Odszkodowanie to, jako podlegające zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami, zostało w całości przyznane na rzecz [...] Bank S.A. we Wrocławiu.
Zgodnie z art. 12 ust. 4f i 5 specustawy drogowej, za nieruchomość, o jakiej wyżej mowa, dotychczasowemu właścicielowi, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, przysługuje odszkodowanie. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., z zastrzeżeniem art. 18. Przepis art. 18 stanowi zaś, że wysokość odszkodowania za nieruchomość, która stała się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości
w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Opinię o wartości nieruchomości rzeczoznawca majątkowy sporządza w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości (art. 134 ust. 1 u.g.n.) Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (art. 134 ust. 2 u.g.n.).
Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 u.g.n.). Szczegółowe regulacje dotyczące wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego określają natomiast przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości skarżącego oznaczonej jako działka nr ewid. [...] /1 stanowił operat szacunkowy sporządzony w dniu 11 kwietnia 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. K., która przy określeniu wartości nieruchomości zastosowała zasady wyceny zawarte w § 36 rozporządzenia.
Operat szacunkowy w tego rodzaju sprawach ma szczególną wartość dowodową, istotnie wpływa na treść decyzji ustalającej opłatę, co jednak nie oznacza, że jest dla organu administracji bezwzględnie wiążący. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych podkreśla się konsekwentnie, że operat szacunkowy ma walor opinii biegłego,
o jakiej mowa w art. 84 § 1 kpa, dlatego też ocena wartości dowodowej tej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu orzekającego w sprawie, który w razie jakichkolwiek wątpliwości i niejasności co do jego prawidłowości winien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia, np. żądać wyjaśnień od biegłego lub uzupełnienia wyceny (por. wyroki NSA: z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 979/10 oraz z dnia 31 stycznia 2012 r., I OSK 2085/11, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podzielić należy ocenę organów, że w niniejszej sprawie operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z przepisami rozporządzenia. Szczegółowo opisano
w nim zarówno podstawę prawną opracowania, przedmiot i zakres wyceny, sposób wyceny, w tym podejście, metodę i technikę wyceny, wykonano analizy danych
i charakterystykę rynku nieruchomości, a wreszcie określono wartość nieruchomości. Zwrócić też trzeba uwagę na to, że wobec powziętych wątpliwości co do prawidłowości sporządzonego operatu organ odwoławczy zwrócił się do rzeczoznawcy o udzielenie stosownych wyjaśnień, a te zostały zawarte w odpowiedzi z dnia 29 sierpnia 2014 r.
Stosownie do § 36 rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte
z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji.
Z operatu wynika, że wartość nieruchomości została określona jako wartość odtworzeniowa. Stosownie do § 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w takim przypadku za koszt nabycia gruntu przyjmuje się wartość rynkową gruntu o takich samych cechach, zaś koszt odtworzenia części składowych gruntu przyjmuje się kwotę równą kosztom ich odtworzenia lub kosztom ich zastąpienia, pomniejszoną o wartość zużycia tych części składowych. Rzeczoznawca zastosowała do wyceny gruntu podejście porównawcze, metodę porównywania parami, zaś określenie wartości nieruchomości poprzedziła analizą rynku stosownie do treści § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Prawidłowo także przyjęto stan nieruchomości na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z 9 października 2010 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla zadania opisanego powyżej.
Jak wynika z ww. operatu, rzeczoznawca oszacowała wartość nieruchomości na łączną kwotę 30.078 zł, w tym wartość gruntu – 17.343 zł, wartość składników budowlanych – 11.794 zł, wartość składników roślinnych – 471 zł, wartość drzewostanu – 470 zł.
Wbrew podnoszonym zarówno w skardze jak i w toku postępowania administracyjnego zarzutom dotyczącym wskazanej w operacie wartości nieruchomości, a w konsekwencji wysokości odszkodowania, na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie mogła wpłynąć ewentualna utrata wartości działki sąsiedniej nr [...] /2 co, w ocenie skarżącego, miałoby nastąpić z powodu umiejscowienia na niej drzew, które na skutek realizacji inwestycji będą musiały zostać wycięte. Podzielić
w tym miejscu trzeba ocenę organu, że przepisy prawa dotyczące ustalania odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa pod budowę drogi nie przewidują ustalenia odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości sąsiedniej, pozostającej po podziale, tym bardziej, że owa utrata jest zazwyczaj subiektywnie postrzegana przez właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Bez znaczenia prawnego pozostaje także podniesiony podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zarzut niewłaściwego szacunku nieruchomości, gdyż korzenie i gałęzie drzew znajdujących się na działce sąsiedniej – nr [...] /2 – przekraczają granicę z działką nr [...] /1. Przedmiotem odszkodowania mogą być bowiem tylko składniki działki wywłaszczonej pod drogę, a tymi są nasadzenia (o ile znajdują się na tej właśnie działce), nie zaś ich korzenie.
Nie sposób również uznać za zasadny zarzutu skargi odnoszącego się do nieprawidłowego oszacowania wartości drzewostanu. W treści operatu rzeczoznawca wskazała, że wartość składników roślinnych w postaci drzewostanu określono w podejściu dochodowym wg wartości użytkowej surowca drzewnego
i przedstawiła zestawienie obliczeń drzewostanu jako iloczyn miąższości grubizny
w korze wyrażonej w m3, przelicznika odczytanego z tabeli oraz ceny 1m3 drewna tartacznego z rynku lokalnego lub nadleśnictwa właściwego dla położenia nieruchomości pomniejszonej o koszty pozyskania i zrywki. Przyjętej przez rzeczoznawcę metody szacowania skarżący skutecznie nie podważył, a z pewnością nie można uznać za takowe wskazanie kwoty ewentualnej opłaty za usunięcie drzewa ustalonej w oparciu o ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Sąd nie znalazł też podstawy dla uwzględnienia podniesionego podczas rozprawy zarzutu wskazującego na to, że D. B. nie był obecny podczas oględzin nieruchomości dokonanych w dniu 5 kwietnia 2014 r., a złożony pod protokołem z tych oględzin podpis nie należy do niego. Na poparcie tego zarzutu - zgłoszonego zresztą dopiero przed Sądem - skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, dlatego nie może mieć on wpływu na wiarygodność operatu i wynik niniejszej sprawy.
Zasadnie przy tym organy przyjęły, że ustalone odszkodowanie w kwocie 30.078,00 zł winno być w całości przyznane na rzecz [...] Bank Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu jako wierzycielowi hipotecznemu.
Zgodnie bowiem z treścią działu IV księgi wieczystej nr [...] , prowadzonej dla działki nr [...] , tj. przed podziałem na nr [...] /1 i [...] /2, w księdze wieczystej wpisana była hipoteka umowna kaucyjna ustanowiona na rzecz ww. banku.
W zakresie obciążenia nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi treść art. 18 ust. 1a specustawy zbieżna jest z art. 128 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 38 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości
i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z art. 18 ust. 1a specustawy, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Jeżeli na nieruchomości ustalona jest hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu jej wygaśnięcia ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami (art. 18 ust. 1c). Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1d). Według art. 18 ust. 1b specustawy, suma wysokości odszkodowania przysługującego właścicielowi
i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tym prawie, nie może przekroczyć wartości nieruchomości.
W myśl cytowanych przepisów, jeżeli na nieruchomości ustanowione są ograniczone prawa rzeczowe, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wysokość odszkodowania przysługującego właścicielowi zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Oznacza to, że jeżeli kwota zaliczana na poczet odszkodowania z tytułu utraty własności przekracza wartość ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego na nieruchomości, które wygasa wraz z wywłaszczeniem, uprawniony z tytułu utraty prawa własności nie otrzyma odszkodowania, zostanie zaś ono wypłacone podmiotowi uprawnionemu z tytułu prawa rzeczowego, w tym przypadku [...] Bank S.A.
Jak wynika z pisma tego Banku skierowanego do organu I instancji, na dzień 29 listopada 2013 r. zadłużenie z tytułu umowy kredytu hipotecznego wynosiło: kapitał 125.213,55 zł oraz odsetki – 577,02 zł. Co prawda organ odwoławczy nie ustalił, w jakiej wysokości zadłużenie z tego tytułu istniało na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jednakże jak wynika z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika skarżącego podczas rozprawy przed WSA w Kielcach w dniu 15 stycznia 2015 r., na ten dzień zadłużenie z tytułu kredytu zabezpieczonego hipoteką wynosiło "ok. 80 tysięcy zł", a więc niewątpliwie wierzytelność ta przekraczała kwotę ustalonego odszkodowania, co uzasadniało przyznanie go w całości na rzecz wierzyciela hipotecznego.
Wreszcie bez wpływu na wynik sprawy pozostaje brak zgody skarżącego na "oddanie działki". Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy, nieruchomości stają się własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący utracił prawo własności do działki nr [...] /1 z dniem 29 listopada 2013 r., kiedy decyzja z 9 października 2013 r. zezwalająca na realizację inwestycji drogowej uzyskała walor ostateczności. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 - 4 ww. ustawy, decyzja zrid z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności (a taki walor posiada wymieniona na wstępie decyzja Prezydenta Miasta K. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) uprawnia właściwego zarządcę drogi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie i rozpoczęcia robót budowlanych, a także zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości właściwemu zarządcy drogi.
Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło