II SA/Ke 875/15

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 10 listopada 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Stowarzyszenie [...], zwane dalej "Stowarzyszeniem" złożyło urzędowy formularz PPPr wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Ze złożonego formularza wynika, że jest Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku ani środków finansowych, nie zarabia, jedynie działa społecznie, co nie przynosi zysków. Osoby ze Stowarzyszenia z prywatnych środków pieniężnych ponoszą koszty zgromadzenia dokumentów. Przepis art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie posiada ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis, str. 568, jak też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 20/09 oraz z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 28/09, opublikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, aby podjęło czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U z 2015 poz.1393) 2001 r. Nr 79, poz. 855), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, które uznać należy za majątek stowarzyszenia. Zatem wnioskodawca ma możliwość uzyskania środków finansowych na prowadzenie działalności, w tym na udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast fakt, że świadomie z niej nie korzysta, tak jak w niniejszym przypadku, określając w pkt 5 Regulaminu oparcie działalności Stowarzyszenia na społecznej działalności członków i nie przewidując obowiązku płacenia składek członkowskich, nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro Stowarzyszenie zakładane było w określonym celu (ochrona środowiska, ochrona zdrowia mieszkańców, troska o wartości kulturowe, materialne, przyrodnicze i krajobrazowe, rozwój demokracji lokalnej, zrównoważony rozwój Gminy Nowy Korczyn), to jego forma prawna, zakres działalności, a przede wszystkim podstawy finansowania powinny zostać tak określone, by cel ten mógł być realizowany bez przerzucania ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 491/11). Uznano, zatem, że wnioskodawca ma możliwość zdobycia środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł i innych ewentualnych kosztów sądowych, na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, które nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega więc oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.