II SA/Ke 877/16
WyrokWSA w Kielcach2017-01-12
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego jest zasadna, gdy właściciele nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Właściciele nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego w wyznaczonych terminach, co skutkowało zasadnym wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Sąd podkreślił, że decyzja o rozbiórce w takich okolicznościach ma charakter związany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego. Właściciele działek, na których znajdował się obiekt, nie przedstawili wymaganych dokumentów do jego legalizacji w wyznaczonych przez organy terminach. Skarżący zarzucał m.in. tendencyjne prowadzenie postępowania i brak możliwości zapoznania się z dokumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
II SA/Ke 877/16
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołań K. D., E. D. i A. D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał
w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Starachowicach
z dnia 28 czerwca 2016r. nakazującą właścicielom – E. i A. D. oraz K. D. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. gruntu [...] i [...] , przy granicy z działką nr [...] w miejscowości Łomno, gm. Pawłów, przy czym rozbiórce podlegają: fundamenty rozbudowy, murowane ściany rozbudowy ze słupami usztywniającymi wraz z demontażem bram stalowych, drewniane szczyty ścian, wykonana drewniana konstrukcja dachu z pokryciem z blachy i orynnowaniem, posadzka betonowa rozbudowy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji K. D., E. D. i A. D. wnieśli o jej uchylenie w celu umożliwienia R. D.legalizacji po przejęciu na własność całego gospodarstwa rolnego do momentu zakończenia czynności dotyczących zgłoszenia zniszczenia mienia przez K. D. A. D. wniósł o wyłączenie go jak i jego małżonki jako stron z postępowania, ponieważ, ich zdaniem, nie są oni właścicielami tej działki. Prowadzenie zatem czynności legalizacyjnych przez nich jest w świetle przepisów prawnych niedopuszczalne. Zdaniem A. D., domniemanie organu, że on jest jedynym spadkobiercą jest mylne, ponieważ jak wynika ze złożonego pisma, K. D. swoją własność przekazuje notarialnie swojemu wnuczkowi R. D. Podyktowane jest to tym, że emerytura którą posiada jego mama nie wystarczyłaby na pokrycie kosztów legalizacji. Natomiast R. D. jest w stanie od strony finansowej to zalegalizować i zakończyć jak najszybciej postępowanie. Zdaniem stron organ I instancji nie chciał przychylić się do prośby jego mamy. Prowadzącemu postępowanie organowi zupełnie nie zależało na bezstronności, ponieważ wskazane przez skarżących w czasie kontroli uszkodzenia muru w postaci: zamontowania kratownicy drewnianej na całej długości muru, samowolnego podwyższenia terenu, nasypania na ścianę ziemi na wysokość co najmniej trzech warstw cegły - dokonane w sposób celowy i zamierzony przez "[...] a" wyczerpywały znamiona przestępstwa, które organ powinien zgłosić do organów ścigania. Odwołujący się podnieśli, że teren działki należącej do K. D. jest położony o metr niżej niż działka sąsiednia. Tak więc jest odwodnienie terenu. Dodatkowo pod całością przejazdu począwszy od rowu przyległego do drogi powiatowej jest zamontowany sączek odpływowy o średnicy 100 mm. Przy opadach deszczu to woda z działki sąsiadów spływa na działkę odwołujących się. Podnieśli, że nie ma żadnego zagrożenia zawalenia się ściany w granicy, bowiem wspiera się na niej cała konstrukcja dachu jak i zamocowana jest do niej drewniana kratownica będąca dużym obciążeniem, a mur się nie rozpada. Orynnowanie części zadaszonej jest na całej długości ściany i woda z połaci dachowej odprowadzana jest na tył ich zabudowań. Zdjęcia wykonane przez sąsiadów nie oddają prawdy, a kontrolujący widoczne tego nie chcieli zauważyć. Betonowa nawierzchnia to nie część budynku, tylko kolejny odcinek utwardzania przejazdu. Ponadto autorzy odwołania uważają, że bramy nie są integralną częścią budynku, a dokumentacja fotograficzna nie jest dowodem lecz tylko poszlaką, a ponadto nie jest prawdą, że to skarżący budował.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Starachowicach ustalił, że na skutek interwencji G. [...] dokonał w dniu 14 października 2014 r. kontroli na działkach nr [...] i [...] w miejscowości [...] w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego w "niemal bezpośredniej odległości od granicy" z nieruchomością nr [...] i stwierdził między innymi, że od strony północno - wschodniej, tj. od strony działki nr [...] istniejący murowany budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 5,14 x 26,60 m usytuowany dłuższym bokiem w odległości ok. 5,56 m od granicy został rozbudowany o murowano - drewnianą część o wymiarach zewnętrznych 5,56 x 13,80 m. Dach nad tą częścią stanowi jednocześnie przykrycie częściowe istniejącego budynku gospodarczego, które zostało wykonane w miejscu istniejącego wcześniej i zlikwidowanego dachu dwuspadowego (dach nad pozostałą częścią istniejącego budynku gospodarczego jest dwuspadowy, pokryty eternitem falistym, o niższej kalenicy). Nowy dach jest dwuspadowy, konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową o pochyleniu połaci w kierunku południowo - zachodnim i północno — wschodnim, tj. w kierunku działki nr [...] . Połać nad rozbudową od strony granicy jest bez okapu, orynnowana. Ściana rozbudowy wzdłuż granicy z posesją wnioskodawcy jak i jej przedłużenie tworzą mur z cegły białej sylikatowej potrójnej o wysokości około 2,80 m usztywniony słupkami z cegły o różnym przekroju posadowiony na betonowym fundamencie wystającym ponad poziom terenu na wysokość ok. 75 cm. Ściana rozbudowy wzdłuż granicy z posesją wnioskodawcy ma długość 13,80 m, natomiast jej przedłużenie ma długość 12,8 m. W ścianie bocznej południowo-wschodniej tej rozbudowanej części budynku gospodarczego wbudowana jest dwuskrzydłowa stalowa brama. Taka sama brama wbudowana jest również od strony drogi powiatowej pomiędzy murem usytuowanym przy granicy z wnioskodawcą a ścianą istniejącego budynku gospodarczego. Od strony południowo - zachodniej rozbudowa nie ma własnej ściany bowiem przylega do ściany istniejącego budynku gospodarczego, w której są drzwi. W ścianie bocznej północno - wschodniej tej rozbudowy otwór o wymiarach 4.80 x 2,80 m nie jest zabudowany. Na murowanych słupach usztywniających ścianę przy granicy oraz w gniazdach wykonanych w ścianie istniejącego budynku gospodarczego osadzone zostały cztery belki stalowe. W rozbudowie jest jedno pomieszczenie , w którym wykonana jest posadzka betonowa oraz instalacja elektryczna. W dniu kontroli w pomieszczeniu znajdowały się narzędzia i sprzęt rolniczy.
Biorący udział w oględzinach A. D. oświadczył między innymi, że wraz z żoną E. D. są właścicielami działki o nr gruntu [...] , a właścicielami działki nr [...] są jego matka K. D. oraz nieżyjący od 29 stycznia 2006 r. jego ojciec S. D.. Postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, a on jest jedynakiem. A. D. oświadczył, że domniemanymi spadkobiercami po zmarłym ojcu są: on oraz jego mama K. D.. Obiekt objęty kontrolą znajduje się na działkach [...] i [...] . A. D. oświadczył, że obora z budynkiem gospodarczym stanowią jedną całość i zostały wybudowane w latach 1972 - 1976 przez rodziców. Na dowód, że budynek ten powstał przed 1993 rokiem, okazał inwentaryzację, projekt zagospodarowania działki, będący załącznikiem do decyzji Wójta Gminy P. z dnia 25 marca 1993 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Na okazanej inwentaryzacji uwidoczniona jest droga dojazdowa do pola S. D. o szerokości 4,5 m, na której nie znajduje się obiekt objęty kontrolą. Mur od strony granicy został wybudowany przez jego rodziców ok. 1997 roku. Wówczas również zostały zamontowane dwie bramy przejazdowe obecnie istniejące. Następnie w latach ok. 1998-1999 został wykonany obecny dwuspadowy dach nad częścią przejazdową i częścią budynku obory. A. D. oświadczył, że nie posiada dokumentów dotyczących legalnego wykonania obiektu objętego kontrolą, gdyż takie dokumenty nie zostały mu przekazane. Jak mu wiadomo pomiędzy jego ojcem, a wnioskodawcą G. G. zawierane były pisemne porozumienia dotyczące przedmiotowego obiektu. Do chwili obecnej nie były wnoszone żadne skargi od sąsiada na powyższy obiekt, aż do ubiegłego roku, kiedy podnoszona była kwestia zamontowania śniegołapów. Oświadczył także, że pomimo chęci zamontowania śniegołapów, sąsiad nie udostępnił nieruchomości do ich wykonania. Oświadczył, że na budynek obory było uzyskiwane przez rodziców pozwolenie na budowę, gdyż jednym z istniejących obecnie dokumentów spośród całej dokumentacji jest projekt zbiornika na ścieki opieczętowany przez Urząd Gminy
w Pawłowie, jako załącznik do pozwolenia z dnia 14 października 1989 r. podpisanego przez Naczelnika Gminy mgr M. K.
Biorąca udział w oględzinach K. D. potwierdziła i zgodziła się
z oświadczeniem złożonym przez syna A. D.
Natomiast A. [...] , który wówczas był pełnomocnikiem G. i W. [...] ów (jego rodziców), a który zapoznany został z treścią protokołu, tj. ustaleniami organu i oświadczeniami A. D. i K. D. oświadczył, że dach nad częścią drogi przejazdowej oraz nad częścią budynku obory został wykonany na przełomie 2006 -2007, a nie jak oświadczył A. D.
w latach 1998-1999. Przy połaci dachu od strony nieruchomości rodziców jest uszkodzona rynna, która nie została do chwili obecnej naprawiona. Głębokość fundamentu pod mur z cegły wynosi 40 cm. Czas wykonania dachu udokumentuje zdjęciami, które dostarczy w ciągu 7 dni tj. do 21 października 2014r. A. [...] oświadczył, że główną kwestią jest spadający śnieg z połaci dachu, woda deszczowa oraz czy konstrukcja obiektu jest bezpieczna.
W dniu 12 stycznia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Starachowicach, wydał (na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane) postanowienie wstrzymujące właścicielom – K. D.
i E. i A. D.om prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku gospodarczego z przebudową dachu, na działkach o nr ewid. gruntu [...]
i [...] przy granicy z działką [...] , położonych w miejscowości [...], wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednocześnie nakładając na nich obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r. dokumentów takich jak:
1. ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji,
2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj.
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego ww. obiektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu,
- oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r., na podstawie art. 77 § 2 i art. 123 kpa organ I instancji zmienił swoje postanowienie z dnia 12 stycznia 2015 r.
w części obejmującej wyrażenie: "przy rozbudowie budynku gospodarczego
z przebudową dachu" i zastąpił je wyrażeniem "przy rozbudowie budynku gospodarczego o część ograniczoną ścianą o długości 26.60 m i dwoma ścianami
z wbudowanymi stalowymi bramami, częściowo zadaszoną" oraz zmienił to postanowienie w części obejmującej termin "do dnia 30 czerwca 2015 r." i wyznaczył nowy termin przedstawienia dokumentów określonych postanowieniem, do dnia 30 września 2015r. przy czym pozostałe warunki ww. postanowienia pozostawił bez zmian.
Złożone przez A. D. w imieniu swoim jak i w imieniu żony E. i mamy K. D. podanie o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów potrzebnych do legalizacji budynku poskutkowało wydanym w dniu 28 października 2015 r. postanowieniem zmieniającym postanowienie z dnia 12 stycznia 2015 r. i z dnia 10 kwietnia 2015 r. w części obejmującej termin "do dnia 30.09.2015r." i wyznaczeniem nowego terminu przedstawienia dokumentów określonych postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015r., do dnia 31 marca 2016r.
W wyznaczonym terminie zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku, w związku z czym PINB wydał decyzję z 28 czerwca 2016r. nakazującą właścicielom rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. gruntu [...] i [...] .
Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, iż na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z samowolną rozbudową istniejącego budynku gospodarczego wraz
z oborą. Rozbudowa rozpoczęta została przez K. i S. D. ok. 1997 r. Wówczas wykonana została ściana w granicy i zostały zamontowane dwie bramy przejazdowe obecnie istniejące. Nowy dach nad częścią rozbudowaną budynku od strony południowo - zachodniej jak i nad częścią już istniejącego budynku wykonany został po maju 2007 r., czego dowodem są przedłożone przez A. [...] a zdjęcia będące dowodem w sprawie.
A. D. nie posiada dokumentów dotyczących legalnego wykonania tej rozbudowy, gdyż takie dokumenty nie zostały mu przekazane. Organ I instancji również ustalił, że w zasobach archiwalnych brak było pozwolenia na rozbudowę, jak również zgłoszenia zamiaru wykonania jakichkolwiek robót budowlanych przy budynku gospodarczym do organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Zatem na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z samowolną, tj. wykonaną bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - rozbudową istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 5,14 x 26,60 m o część od strony południowo zachodniej o wymiarach 5,56 x 26,60 m wraz z budową nowego dachu nad częścią już istniejącego budynku gospodarczego oraz częściowo nad rozbudową na długości ok. 13,8 m.
Ze względu na fakt, że ww. rozbudowa rozpoczęta została w 1997 r. to
w niniejszej sprawie zastosowanie mają obecnie obowiązujące przepisy art. 48-49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie zobowiązanymi są obecni właściciele działek o nr ewid. gruntu [...] i [...] . Według wykazu podmiotów i skorowidza działek ewidencyjnych z dnia 5 sierpnia 2016 r. właścicielami działki nr [...] są A. i E. D., natomiast właścicielami działki nr [...] są nadal K. D. i S. D., który już nie żyje. Zatem obecnie jako właścicieli tej działki należy uznać K. D. i spadkobiercę po S. D. - A. D., bowiem zgodnie z art. 931 § 1 ustawy Kodeks cywilny w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Ww. wykaz potwierdza, że do dnia 5 sierpnia 2016r. postępowanie spadkowe, o którym wspominają odwołujący się (bez przedłożenia jakiegokolwiek dowodu) nie zostało zakończone.
Uznając, że jest możliwość legalizacji rozbudowy budynku gospodarczego organ I instancji wszczął w tej sprawie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego, tj. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. na podstawie art. 48 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, wstrzymał właścicielom prowadzenie robót budowlanych, z jednoczesnym nałożeniem na nich obowiązku przedłożenia w określonym terminie dokumentów wymienionych w przepisie ust. 3 tego artykułu niezbędnych do legalizacji.
Skoro zaś właściciele - K. D. oraz E. i A. D. nie wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku, wynikającego z ww. postanowienia z dnia 12 stycznia 2015 r., zasadnie organ I instancji zastosował w sprawie przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że stwierdzenie niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych wcześniejszym postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego pociąga za sobą obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji orzekającej o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. D. wniósł o "cofnięcie całości sprawy do ponownego rozpatrzenia"
z powodu prowadzenia postępowania w sposób tendencyjny i wyjaśnił, że:
- w dniu 2 sierpnia 2016 r. podczas jego wizyty w urzędzie nie umożliwiono mu zapoznanie się z dokumentacją, tj. opinią architekta, w której to prawdopodobnie padło stwierdzenie, że mur zagraża bezpieczeństwu, przez co nie mógł się w pełni ustosunkować do zebranych materiałów postępowania;
- kolejne decyzje wydawane przez nadzór budowlany eskalują ponieważ na początku decyzje dotyczyły rozbiórki tylko ściany i zadaszenia, a po odwołaniach jeszcze mają zostać zerwane utwardzenia betonowe drogi przejazdowej;
- nie zostały uwzględnione prośby o możliwość wydłużenia terminu na legalizację, które były motywowane brakiem środków finansowych, a przedstawiona alternatywa na załatwienie ostateczne czynności legalizacyjnych spotkała się z brakiem aprobaty;
- wykorzystanie w postępowaniu zdjęć, które nie odzwierciedlają czasu powstania budynku. Nikt też nie brał pod uwagę uwag skarżącego co do możliwości wykorzystania zdjęć jako dowodu;
Skarżący wskazał, że nie czekając na bezczynność organów kontrolnych zostało złożone zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w postaci celowego zniszczenia mienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy
z dnia 27 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).
Stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31.
Prawidłowo ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny w sprawie wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że wykonane na działkach nr [...]
i [...] roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. W ich wyniku rozbudowano bowiem istniejący już budynek gospodarczy. Charakter wybudowanego obiektu jednoznacznie wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 14 października 2014 r., podczas których stwierdzono, że istniejący budynek gospodarczy został rozbudowany o murowano-drewnianą część o wymiarach zewn. ok. 5,56m x 13,80m, którą częściowo zadaszono, zmieniając dotychczasowe przykrycie istniejącego już wcześniej budynku. W dniu kontroli w pomieszczeniu znajdowały się narzędzia i sprzęt rolniczy.
Wprawdzie organ początkowo prowadził równolegle dwa postępowania (jedno z nich dotyczyło ogrodzenia - muru przy granicy z działką nr [...] ), jednak wskutek decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Kielcach z 17 marca 2015 r. umarzającego postępowanie organu I instancji prowadzone w sprawie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m wybudowanego przy północnej granicy działki nr [...] , całość rozbudowy objęta została jednym postępowaniem. Bezspornym jest przy tym, że ściana od strony granicy z działką nr [...] (będąca w części przedmiotem odrębnego postępowania, umorzonego ww. decyzją organu II instancji), stanowi integralny element konstrukcyjny prowadzonej samowolnie rozbudowy. Tym samym zakres zrealizowanych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę ustalony został prawidłowo.
Nie ulega wątpliwości, że rozbudowa obiektu stanowiącego przedmiot sprawy wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż wykonane w jej ramach roboty budowlane nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego. Organ zasadnie zastosował do postępowania legalizacyjnego przepisy aktualnie obowiązującej ustawy, gdyż rozbudowa miała miejsce po 1 stycznia 1995 r., czyli po dniu jej wejścia w życie. Prawidłowo ustalono także osoby uprawnione do legalizacji i zobowiązane tym samym do realizacji obowiązków wynikających z art. 48 ust. 3. Jak wynika
z zapisów zawartych w ewidencji gruntów właścicielami działki nr [...] są A.
i E. małżonkowie D., zaś działki nr [...] - S. i K. małżonkowie D., przy czym ustawowymi spadkobiercami S. D. są: jego żona K. D. oraz syn A. D.. W toku postępowania administracyjnego strony nie przedłożyły żadnego dokumentu, z którego wynikałby inny niż ustawowy porządek dziedziczenia po S. D.. Ponadto, prawidłowość ustaleń organu w zakresie właścicieli działki nr [...] , potwierdza okazany na rozprawie przed Sądem akt poświadczenia dziedziczenia z 25 sierpnia 2016 r. sporządzony w kancelarii notarialnej P. W. w Starachowicach za nr Rep. [...].
Ponieważ właściciele działek nr [...] i [...] nie przedstawili decyzji
o pozwoleniu na budowę, a brak jej było w zasobach archiwalnych organu, to zachodziła podstawa do wszczęcia przez organ I instancji postępowania zmierzającego do legalizacji tego obiektu w trybie art. 48 ust. 2, 3 i 5 Prawa budowlanego.
Przepisy te przewidują możliwość legalizacji obiektów lub ich części wzniesionych samowolnie. Jeżeli bowiem budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i zgodnie z art. 48 ust. 3 ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, czyli w tym przypadku:
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa wyżej, stosuje się przepis ust. 1, czyli organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę (art. 48 ust. 4).
Do złożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3, w terminie do 30 czerwca 2015 r., skarżący A. D. wraz z pozostałymi właścicielami działek nr [...] i [...] zostali zobowiązani postanowieniem PINB w Starachowicach z 12 stycznia 2015 r. wraz z pouczeniem o treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Termin ten na skutek wydania przez organ I instancji postanowienia z 10 kwietnia 2015 r., został określony na 30 września 2015 r., a następnie, na wniosek m.in. skarżącego, przedłużony do 31 marca 2016 r.
Ponieważ, co jest bezspornym, K. D., A. D. i E. D. w zakreślonym terminie nie wykonali nałożonych obowiązków, zasadnym było podjęcie decyzji o nakazaniu rozbiórki w zakresie wskazanym w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że:
- z akt administracyjnych nie wynika, aby organ odmówił skarżącemu prawa do zapoznania się z aktami sprawy w dniu 2 sierpnia 2016 r. W aktach znajdują się natomiast dwa pisma datowane na 2 sierpnia 2016 r. skierowane do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach (data wpływu do organu 3 sierpnia 2016 r.). Jedno z nich stanowi "skargę na sposób wykonywania czynności dowodowych przez PINB w S.", w którym znajduje się zarzut powtórzony w skardze, dotyczący uniemożliwienia zapoznania się z "opinią architekta i ustosunkowania się do niej". Podkreślić jednak należy, że organy nie przeprowadzały dowodu z tego rodzaju opinii. W aktach sprawy znajduje się natomiast pismo datowane na 4 maja 2016 r., złożone bezpośrednio w siedzibie organu I instancji i zatytułowane "Wniosek o wydanie decyzji rozbiórki lub ekspertyzy wielobranżowej", w którym jako wnioskodawca wskazany został A. [...] , natomiast podpisał się pod nim D. K. – uprawniony do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Wprawdzie na str. 6 decyzji z 28 czerwca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. cytuje fragmenty tego pisma odnoszące się m.in. do odwodnienia rozbudowanego obiektu, jednak raz jeszcze podkreślić należy, że podstawą nakazu rozbiórki był fakt niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z 12 stycznia 2015 r. Pismo, na które powołał się organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji pozostawało zatem bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane,
- bezzasadnym jest również zarzut nieuwzględnienia wniosku strony
o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 28 października 2015r., na wniosek skarżącego A. D, termin wyznaczony na dzień 30 września 2015 r. został przedłużony do 31 marca 2016 r. Pismem z 19 kwietnia 2016 r. strony wniosły o kolejne przedłużenie terminu, jednakże podane w nim okoliczności nie mogły skutkować uwzględnieniem tego wniosku. Należy podkreślić, że pierwszy termin złożenia dokumentów nałożony postanowieniem z 12 stycznia 2015 r. wyznaczony został na 30 czerwca 2015 r., a więc skarżący i pozostali właściciele dysponowali ostatecznie bardzo długim czasem na powzięcie jakichkolwiek starań w tym zakresie, chociażby poprzez złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Tymczasem nie wykazali, aby podjęli czynności mające na celu uzyskanie wymaganych dokumentów. Zamiary przekazania gospodarstwa na rzecz R. D. należy natomiast ocenić jako bardzo niedoprecyzowane. W odwołaniu skarżący wskazali, że "K. D. jej własność przekazuje notarialnie wnuczkowi", jednak żaden akt notarialny nie został złożony do akt sprawy, ani przy odwołaniu ani później. Podobnie jak nie został złożony żaden z dokumentów, o których mowa w postanowieniu z 12 stycznia 2015 r.,
- odniesienie się do zarzutu "eskalowania" kolejnych decyzji nadzoru budowlanego znalazło się we wcześniejszych rozważaniach dotyczących ustaleń co do zakresu robót objętych niniejszym postępowaniem,
- co do złożonych przez A. G. zdjęć dokumentujących datę zadaszenia powstałej rozbudowy, to zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego kontrdowodu mającego na celu podważenie ustaleń organu. W aktach znajduje się zdjęcie złożone przez strony, przedstawiające S. D. wraz z wnuczką (córką A. D.) przy fundamentach ściany w granicy z działką sąsiednią, które dokumentuje jedynie datę przystąpienia do realizacji tych konkretnych prac. Fotografie złożone przez A. G. dotyczą natomiast daty wykonania zadaszenia i zmiany konstrukcji pokrycia dachowego dotychczas istniejącego budynku. Poza sporem przy tym jest okoliczność, że wszystkie roboty przy rozbudowie realizowane były po 1 stycznia 1995 r., co uzasadnia zastosowanie reżimu ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
- pozostałe zarzuty odnoszące się do "popełnionych przestępstw" nie mogły być przedmiotem badania Sądu albowiem nie dotyczą okoliczności związanych z istotą niniejszej sprawy.
Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło