II SA/Ke 878/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i J. małż. Ch. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 878/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art.119, art. 121 § 2, § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) na J. i B. Ch. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 39.195,20 zł. z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, zobowiązał jednocześnie do wpłacenia grzywny do 8 lipca 2005 r. z zastrzeżeniem, że w przeciwnym razie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do wykonania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym do tego samego dnia, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. Ponadto J. i B. Ch. obciążeni zostali opłatą za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 6 lipca 2005 r. 2005r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia J. i B. Ch., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał J. i B. Ch. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na terenie posesji 106 w K. Decyzję tę w trybie odwoławczym Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2001 r. Skarga na to rozstrzygnięcie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została oddalona, a zatem orzeczony w decyzji obowiązek rozbiórki stał się wykonalny. Przytaczając treść art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ odwoławczy podniósł, że nałożenie grzywny ma na celu przymuszenie zobowiązanych do wykonania nakazu wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Kwota grzywny obliczona została prawidłowo jako iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m.kw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 17 maja 2005 r. na kwotę 2.505 zł. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie organ II instancji uznał za zgodne z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli J. Ch. i B. Ch. podnosząc, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany do celów przechowywania sprzętu gospodarstwa rolnego, innego budynku skarżący nie posiadają, a uprawiają gospodarstwo rolne o pow. 1,5 ha. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jak już zasygnalizowano na wstępie, argumenty podnoszone przez skarżących nie mają żadnego znaczenia prawnego przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, której przedmiotem jest kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania egzekucyjnego, a konkretnie – postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zarzuty skargi zmierzają natomiast do podważenia słuszności ostatecznej decyzji, w której nałożony został na J. i B. Ch. obowiązek rozbiórki znajdującego się na ich nieruchomości budynku gospodarczego. Prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych tego właśnie nakazu, a jego generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.nr 110 z 2002 r., poz. 968), jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Okoliczność, że skarżący nie mają innego budynku gospodarczego nie może zatem wpływać na konieczność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej. Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień w rozumieniu cytowanego wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. podnieść należy, że wprawdzie argumenty podniesione skardze nie są zasadne, jednak wniesienie jej odniosło zamierzony skutek, albowiem w toku rozpoznania sprawy organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Powoduje to konieczność uchylenia postanowień tak I-szej jak i II-giej instancji. Jednym z ustawowych warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby nałożona grzywna w celu przymuszenia odpowiadała prawu, jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( art. 122 § 1 pkt 1 tej ustawy). Chodzi oczywiście o tytuł wystawiony przez wierzyciela na podstawie art. 26 § 1 ustawy, spełniający wymogi enumeratywnie wskazane przez ustawodawcę w art. 27. Prawidłowy tytuł wykonawczy jest niezbędnym elementem wszczęcia egzekucji administracyjnej w ogóle; jeżeli bowiem nie spełnia on ustawowych wymogów, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi ( art. 29 § 2 ustawy ). Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie obowiązkiem podlegającym wykonaniu jest nałożony na skarżących ostateczną decyzją nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na terenie posesji w K. 106 oraz uprzątniecie i uporządkowanie terenu po zakończeniu robót rozbiórkowych. O ile w doręczonym wraz z zaskarżonym postanowieniem tytule wykonawczym treść obowiązku określona została prawidłowo ( rubryka D.25), to absolutnie błędnie wskazano jego podstawę prawną jako postanowienie z 9 czerwca 2005 r. – czyli o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ( rubryka D.24). Wobec takiej rozbieżności otwartym pozostaje pytanie, który obowiązek organ egzekucyjny chciał wykonać i co jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego: nakaz rozbiórki, czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Intencje organu stają się jeszcze bardziej niezrozumiałe, jeśli zwróci się uwagę na fakt, iż w rubryce "A.4.-Miejsce składania", jako organ egzekucyjny, do którego kierowany jest tytuł wykonawczy wskazany jest Urząd Skarbowy w K. Pomijając błędnie wskazaną nazwę organu egzekucyjnego ( którym może być wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego ) zauważyć należy, iż jest on organem egzekucyjnym właściwym jedynie w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych ( art. 19 § 1 ustawy ), tymczasem jak wynika z treści tytułu, został on wystawiony dla obowiązku o charakterze niepieniężnym ( rubryka D). Także zaskarżone postanowienie oraz organ, jaki je wydał stosownie do treści art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji świadczy o tym, że przedmiotem egzekucji jest nakaz rozbiórki. Stosownie natomiast do treści art. 124 § 1 ustawy, nieuiszczona grzywna w celu przymuszenia podlega ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, a zatem do jej wykonania właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego zgodnie z art. 19 § 1. Wówczas należy jednak wystawić nowy tytuł wykonawczy, gdzie obowiązkiem będzie treść postanowienia o nałożeniu grzywny. Wystawiając tytuł wykonawczy, wierzyciel – który w sprawie niniejszej jest jednocześnie organem egzekucyjnym – winien zatem dokonać jego kontroli z punktu widzenia wymogów z art. 27 ustawy. Wad tytułu, o jakich mowa wyżej nie spostrzegł jednak ani ten organ, ani rozpatrujący zażalenie organ II instancji, naruszając tym samym przepisy art. 29 § 1 oraz 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wadliwie wystawiony tytuł nie stanowił bowiem podstawy do wszczęcia egzekucji, a tym samym – do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wykazane wyżej naruszenia prawa powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 tej ustawy. Orzekając ponownie, organ I-szej instancji mając na względzie poczynione wyżej uwagi wyda stosowne rozstrzygniecie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.