II SA/Ke 879/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. G. i T. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] po rozpatrzeniu wspólnego odwołania T. G. i A. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], nakazującej inwestorom, tj. A. i T. G. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego z wiatą od strony północnej o wymiarach w rzucie 8,40 x 4,15m znajdującego się na działce nr ewid. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409 z późn. zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz. 443) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że 10 kwietnia 2014 r. przedstawiciele organu I instancji dokonali kontroli na działce nr ewid. [...], w wyniku której ustalono, że na działce tej znajduje się budynek gospodarczy o łącznych wymiarach w rzucie 8,40 x 4,15m, parterowy, murowany z dachem czterospadowym konstrukcji drewnianej pokryty dachówką ceramiczną. Od strony północnej do tego budynku dobudowana jest wiata na opał na całej szerokości budynku i długości 1,65m, posiadająca wspólny dach z budynkiem gospodarczym. T. G. 10 czerwca 2014 r. w związku z wezwaniem organu I instancji oświadczył, że wspólnie z żoną – A. G., są inwestorami ww. obiektu budowlanego oraz, że został on wybudowany w 2010 r., bez dopełnienia czynności formalno - prawnych. Po wszczęciu postępowania postanowieniem z [...], PINB w nakazał A. i T. G. wstrzymać roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego z wiatą od strony północnej o wymiarach w rzucie 8,40 x 4,15m, znajdującego się na działce nr ewid. [...], z powodu wybudowania budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy budowa ta nie została zakończona pod względem prawnym oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w organie I instancji, w terminie do 30 listopada 2014r.: zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z pouczeniem, że niespełnienie powyższych obowiązków poskutkuje wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Następnie z uwagi na fakt, że zobowiązani nie przedłożyli żądanych dokumentów organ wydał nakaz rozbiórki. Dalej Inspektor Wojewódzki podał, że poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z przyległą do niego wiatą został wybudowany samowolnie, tj. bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił, że wbrew argumentom podnoszonym w odwołaniu budynek gospodarczy wraz z przyległą do niego wiatą tworzą jeden obiekt budowlany, stanowiący całość techniczno –użytkową. Świadczy o tym konstrukcja tego obiektu budowlanego, w szczególności posiadanie wspólnego dachu, rozprzestrzeniającego się na całej długości budynku. Organ zacytował treść art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji i zauważył, że z ustaleń faktycznych poczynionych przez ten organ wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą 34,86 m2, a ustalenia te nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez skarżących. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego organ I instancji w sposób należyty ustalił powierzchnię zabudowy spornego obiektu budowlanego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia o wstrzymaniu robót. Za podstawę obliczeń posłużył organowi I instancji wzór matematyczny P = a (długość) x b (szerokości). Na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji powierzchnię zabudowy obiektu obliczył zatem mnożąc jego długość, tj. 8.40 m przez jego szerokość, tj. 4,15 m. Z uwagi więc na fakt. że powierzchnia zabudowy tego obiektu budowlanego przekracza 25m2, jego budowa wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą inwestorzy nie legitymowali się przed przystąpieniem do robót. Organ odwoławczy wskazał, że w obecnym stanie prawnym obowiązującym od 28.06.2015 r., budowa powyższego obiektu budowlanego wymagałaby jedynie zgłoszenia organowi. Jednak na mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego postępowanie musi się toczyć w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, a w tym stanie prawnym budowa tego obiektu wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do wniosku skarżących o umożliwienie legalizacji obiektu budowlanego organ stwierdził, że wobec nie przedłożenia przez inwestorów dokumentów niezbędnych do legalizacji - zapadła już decyzja nakazująca rozbiórkę, a tym samym legalizacja nie jest już możliwa. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie umożliwił inwestorom zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej, nakładając na nich obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Z uwagi jednak na fakt, iż zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów - PINB obowiązany był wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, T. G. i A. G. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś: - art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą błędnym przyjęciem, iż budynek gospodarczy wraz z wiatą tworzą jeden obiekt budowlany, w związku z czym do jego budowy wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 29 ustawy prawo budowlane, - art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa przez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem był brak ustalenia powierzchni zabudowy budynku gospodarczego oraz wiaty, - art. 9 kpa poprzez brak kategorycznego wskazania przez organ, czy w związku z nałożonym na strony obowiązkiem przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, były one zobowiązane do przedstawienia zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu pierwszego z zarzutów skarżący podali, że wiaty i altany nie muszą być obiektami wolnostojącymi, bowiem taki wymóg odnosi się tylko do parterowych budynków gospodarczych. Koniecznymi i jedynymi wymogami, jakie powinny one spełniać, aby można było w stosunku do nich zastosować tryb zgłoszenia zamiaru wykonania robót jest powierzchnia zabudowy, która nie może przekraczać 25 m2 oraz to aby liczba tych obiektów nie przekroczyła dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. W konsekwencji bez znaczenia pozostaje fakt pozostawania obu obiektów pod jednym zadaszeniem. Z tego też powodu budynek gospodarczy oraz wiata stanowią dwa odrębne obiekty budowlane. Niezależnie od powyższego za prezentowanym stanowiskiem przemawia także ich całkowicie odmienne przeznaczenie. Brak prawidłowego wykazania czy do budowy wymienionych wyżej obiektów wymagane było pozwolenie na budowę, czy jedynie jej zgłoszenie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący podkreślili, że założenie, że wiata i budynek gospodarczy stanowią jeden obiekt budowlany skutkuje wadliwością wydanej decyzji. W dalszej kolejności autorzy skargi zarzucili, że organ I instancji nie wykazał w odpowiedni sposób faktycznej powierzchni zabudowy budynku gospodarczego oraz wiaty. Zgodnie z podstawowymi zasadami obliczania powierzchni zabudowy, jej pole powinno być podane w metrach kwadratowych. Skarżący dodali także, że nie otrzymali informacji czy na terenie miasta i gminy C. został sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę obiektu gospodarczego z wiatą od strony północnej o wymiarach w rzucie 8,40 x 4,15m znajdującego się na działce nr ewid. [...]. Nie było w sprawie kwestionowane, że powyższy obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Skarżący jednak zarzucali, że w niniejszej sprawie nie było wymagane uzyskanie takiego pozwolenia. Organy bowiem wadliwie przyjęły, że budynek objęty nakazem rozbiórki stanowi jeden obiekt budowlany, podczas, gdy w istocie są to dwa budynki: budynek gospodarczy oraz wiata (wiata nie musi być obiektem wolnostojącym), w związku z czym do ich budowy wystarczające było zgłoszenie, a nie pozwolenie na budowę, a w konsekwencji nie można było w niniejszej sprawie wydać nakazu rozbiórki. Mając na uwadze tak sformułowany zarzut stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podzielić ocenę organów nadzoru budowlanego, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z przyległą do niego wiatą tworzy jeden obiekt budowalny stanowiący całość techniczno-użytkową. O takiej klasyfikacji przekonuje zwłaszcza przykrycie całego tego obiektu jednolitym pod względem konstrukcyjnym, czterospadowym dachem, co wyraźnie wynika z protokołu kontroli z 10 kwietnia 2014 r. i dołączonych do niego zdjęć. Należy przy tym zauważyć, że postulowane w skardze potraktowanie tego obiektu jako dwóch odrębnych obiektów budowlanych nie było możliwe również dlatego, że nie mogłyby one bez wzajemnego konstrukcyjnego powiązania istnieć. Rozbiórka południowej części tego obiektu spowodowałaby bowiem, że dach przybudowanej od północy wiata straciłby oparcie. Z kolei ewentualna rozbiórka wiaty spowodowałoby konieczność istotnej przeróbki więźby dachowej i przykrycia pozostałej części wraz z koniecznymi wówczas obróbkami blacharskimi. Należy również zauważyć, że podnoszona w skardze kwestia, czy obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki stanowi dwa budynki, czy też jeden nie ma przesądzającego znaczenia dla losów budynku gospodarczego wzniesionego samowolnie przez skarżącego. Jak bowiem wynika z protokołu kontroli dokonanej 10 kwietnia 2014 r., który został podpisany przez oboje skarżących, sam budynek gospodarczy bez wiaty ma wymiary w rzucie 4,15m na 6,75m, co daje powierzchnię zabudowy - 28,1m2, a zatem więcej niż według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji można było wybudować bez pozwolenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 28 czerwca 2015 r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. Zatem, skoro na budowę będącego przedmiotem niniejszego postępowania budynku gospodarczego bez wiaty konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż jego powierzchnia zabudowy wynosi 28,1m2, to w konsekwencji kwestia, czy obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki stanowi dwa obiekty, czy też wiata jest obiektem osobnym, nie ma istotnego znaczenia dla nakazu rozbiórki tego budynku gospodarczego. Nie są trafne również pozostałe zarzuty skargi. Niezrozumiały jest zarzut nieprawidłowego wykazania pola powierzchni zabudowy budynku gospodarczego oraz wiaty, które zdaniem skarżących nie zostało podane w metrach kwadratowych. Tymczasem w postanowieniu z [...] (k. 25, str. 3 akt administracyjnych) organ I instancji wprost napisał, że powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego wynosi 34,86m2 (8,40 x 4,15 m). Zatem powierzchnia zabudowy została podana w metrach kwadratowych i dodatkowo prawidłowo też ta powierzchnia została obliczona (pomnożono długość budynku przez jego szerokość). Skarżący zarzucili również, że organ naruszył art. 9 kpa, gdyż nakładając na nich obowiązki wyszczególnione w postanowieniu z [...] nie wskazał czy winni oni przedstawić zaświadczenie o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, czy też decyzję o warunkach zabudowy. Nie otrzymali oni również informacji czy na terenie miasta i gminy C. został sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie tego zarzutu stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku udzielania takich informacji. Zgodzić należy się z poglądem wyrażonym przez organ w odpowiedzi na skargę, że nie jest rolą organu nadzoru budowlanego konkretyzowanie w postanowieniu, czy strona zobowiązana ma przedłożyć zaświadczenie, czy też decyzję o warunkach zabudowy, gdyż przedłożenie stosownego dokumentu leży w interesie strony. Legalizacja samowoli budowlanej prowadzona jest w interesie inwestora, ale nie jest jego obowiązkiem. To do inwestora należy inicjatywa co do wywiązania się z nałożonych na niego obowiązków pod rygorem orzeczenia rozbiórki. Z kolei przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Alternatywne nałożenie na stronę obowiązku przedstawienia zaświadczenie o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy jest w pełni uzasadnione również z tego powodu, że każdy z tych dokumentów jest wystarczający do wywiązania się inwestora z obowiązku, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowalnego. Poza tym takie sformułowanie tego obowiązku jest wiernym powtórzeniem treści bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, tj. przywołanego art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowalnego. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji to stwierdzić należy, że jest ona prawidłowa. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed 28 czerwca 2015 r., a zatem stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.2015.443), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, organy słusznie zastosowały w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013 poz. 1409 z późn. zm.), w ich brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania. Podstawą nałożenia obowiązku rozbiórki było niewywiązanie się przez inwestorów z nałożonego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane postanowieniem z [...] obowiązku dostarczenia wymaganych Prawem budowlanym zaświadczeń i dokumentów w określonym przez organ, wystarczająco długim, bo 3 miesięcznym terminie. Ponieważ skarżący nie przedłożyli dokumentów potrzebnych do dokonania legalizacji, organ nadzoru budowlanego słusznie nakazał jego rozbiórkę. Z regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane wynika bowiem, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 – tj. nie przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w tym ustępie. Podkreślić w tym miejscu wypada, że decyzja wydawana na podstawie art. 48 w zakresie nakazu rozbiórki, podobnie jak i postanowienie nakładające obowiązki, których spełnienie stanowi warunek niezbędny wszczynający procedurę legalizacyjną, nie mają charakteru uznaniowego. Normy te bowiem mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ich zastosowanie nie zależy od woli organu, lecz jest jego obowiązkiem. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.