II SA/Ke 883/14
WyrokWSA w Kielcach2014-11-14
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r. z powodu upływu okresu, na który przyznano orzeczenie o niepełnosprawności, przysługuje zasiłek dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów?Ratio decidendi
Zasiłek dla opiekuna przysługuje wyłącznie tym osobom, które miały przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a prawo to wygasło z dniem 1 lipca 2013 r. na skutek nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeśli decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. z powodu upływu okresu, na który przyznano orzeczenie o niepełnosprawności, nie spełnia ona warunku wygaśnięcia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r., co skutkuje brakiem prawa do zasiłku dla opiekuna.Stan faktyczny
A. Z. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad matką W. W. Wcześniejsza decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. z powodu upływu okresu, na który przyznano orzeczenie o niepełnosprawności matki. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku dla opiekuna, uznając, że nie został spełniony warunek wygaśnięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy w sprawie odmowy przyznania A. Z. zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad matką W. W. w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do 14 maja 2014r. i w okresie od 15 maja 2014r. do 30 listopada 2017r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 3 czerwca 2014r. A. Z. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad matką W. W.
Organ wskazał, że bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania A. Z. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką W. W. i w tym zakresie orzeczono o przyznaniu A. Z. przedmiotowego świadczenia począwszy od 1 lipca 2010r. do 30 czerwca 2013r. Zgodnie bowiem z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 sierpnia 2010r. W. W. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 czerwca 2013r.
Organ wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r. poz. 567), zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r.,poz. 1548) z dniem 1 lipca 2013r. Organ podkreślił, że niezbędnym dla przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jest legitymowaniem się decyzją o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego aktualną na dzień 1 lipca 2013r. i na okres następny, która następnie wygasła.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 24 sierpnia 2011r. przyznająca A. Z. świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy ustawy z dniem 1 lipca 2013r. na mocy przepisów art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r.,poz. 1548), albowiem zakończyła swój byt prawny z dniem 30 czerwca 2013r. tj. z upływem okresu na który świadczenie pielęgnacyjne było przyznane, a data ta była datą końcową ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki. Tym samym nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, co skutkuje odmową przyznania A. Z. prawa do zasiłku dla opiekuna.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. Z. zarzuciła obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a; art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych; art. 1, art. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów, art. 69 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz Protokołem 1 art. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności a także art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka w kontekście naruszenia zasady pewności prawnej w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.
Podnosząc wszystkie te zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienie obowiązującego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Skarżąca wniosła o zasądzenie wypłaty należnego świadczenia za okres od 1 lipca 2013r. do 14 maja 2014r. stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, oraz art. 6 ust 1 ustawy na czas trwania orzeczenia o niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Skarżąca wniosła o przyznanie jej zasiłku dla opiekuna. Jest to nowe świadczenie, wprowadzone ustawą z dnia z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., póz. 567).
Zgodnie z treścią art. 2 tej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje wyłącznie tym osobom, które miały przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże na skutek nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012r. ich prawo wygasło z dniem 1 lipca 2013r. Zasiłek dla opiekuna przyznawany w trybie powołanej ustawy nie jest zatem świadczeniem skierowanym do wszystkich osób, które kiedykolwiek były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego a jedynie do tych spośród nich, którym świadczenie, przyznane przed 30.06.2013 roku przysługiwałoby nadal, gdyby nie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., poz. 1548).
Z niespornych ustaleń organów wynika tymczasem, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2011r. wygasło w dniu 30 czerwca 2013r. tj. z upływem okresu, na jaki wydane było orzeczenie o niepełnosprawności.
Tak więc decyzja z dnia 24 sierpnia 2011r. przyznająca skarżącej A. Z. świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy ustawy z dniem 1 lipca 2013r. na podstawie przepisu art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, albowiem zakończyła swój byt prawny z dniem 30 czerwca 2013r. tj. z upływem okresu na który świadczenie było przyznane. Nie można w niniejszej sprawie mówić o naruszeniu cytowanego przepisu albowiem nie miał on w niniejszej sprawie zastosowania.
Reasumując, skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki, określonej w art. 2 ustawy o zasiłku dla opiekunów, przesądzającej o uprawnieniu do tego świadczenia. Wobec powyższego bezprzedmiotowe jest badanie pozostałych przesłanek określonych w przepisach powołanej ustawy. W tej sytuacji obecnie bez znaczenia pozostają pozostałe zarzuty podnoszone przez skarżącą w skardze.
Podkreślić należy, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony. Tym samym, odmawiając przyznania A. Z. zasiłku dla opiekuna z uwagi na nie spełnienie wymogów ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało zgodnie z prawem.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło